PL | EN

Zjawiska klimatyczne wzmacniane przez globalne ocieplenie

Globalne ocieplenie wzmacnia efekt działania mechanizmu znanego jako Dipol Oceanu Indyjskiego, który jest współodpowiedzialny m.in. za pożary buszu w Australii i powodzie w Afryce. Dipol polega na tym, że zachodnia część Oceanu Indyjskiego nagrzewa się mocniej niż jego wschodnia część. Cyrkulacja atmosferyczna i rozkład opadów deszczu są zależne od różnicy w temperaturze wody morskiej: więcej ciepłego, wilgotnego powietrza na zachodzie Oceanu Indyjskiego prowadzi do opadów deszczu, które powodują powodzie w krajach Afryki Wschodniej. Od lipca 2019 r. dotknęły one ponad 2,5 mln ludzi. Natomiast nad wschodnią częścią Oceanu Indyjskiego unosi się więcej chłodnego powietrza, ponieważ jego wody są chłodniejsze. Powoduje to mniej deszczu, suszę i pożary w Australii.

Monsun wschodnioazjatycki dociera nad znaczną częścią Azji, co latem wpływa na ilość deszczu w Japonii, Korei i Chinach. Ponad 1,5 mld ludzi jest zależnych od wody, którą monsun zapewnia rolnictwu i przemysłowi. Ten układ wiatrów wieje już od ok. 145 mln lat (z wyjątkiem okresu późnej kredy). Monsun wschodnioazjatycki jest „monsunem morskiej bryzy” ląd i morze nagrzewają się w różnym tempie, więc nad morzem powstaje wysokie ciśnienie, a nad lądem niskie, co powoduje, że latem wiatr wieje w kierunku lądu. Wpływa on na rozkład opadów atmosferycznych, co powoduje bardziej mokre i suche pory roku. Symulacje wykonane przez naukowców pokazują, że ukształtowanie terenu (powstanie Wyżyny Tybetańskiej ok. 50 mln lat temu) ma większy wpływ na kształtowanie się monsunu niż wahania ilości dwutlenku węgla w atmosferze, a dane geologiczne potwierdzają te uzyskane z modeli klimatycznych. Natomiast wiarygodne modele klimatyczne oznaczają, że będzie można skutecznie przewidywać zmiany w monsunie wywołane rosnącym stężeniem CO₂ w atmosferze.

Rosnąca temperatura powietrza w tropikalnych regionach Ziemi i coraz cieplejsza Arktyka mogą zmieniać charakterystykę wiatrów na świecie. Część badaczy uważa, że zmiany klimatu w Arktyce osłabiają prąd strumieniowy [strumień bardzo silnych wiatrów na wysokości 9-12 km, przenoszący masy powietrza w atmosferze ziemskiej z zachodu na wschód], zmniejszając różnice temperatur między powietrzem tropikalnym a polarnym po obu stronach prądu strumieniowego. W rezultacie meandruje on bardziej na północ i południe, a jego zawirowania mogą dłużej pozostawać w jednym miejscu, utrzymując tam nieprzeciętnie wysoką lub niską temperaturę.

Hej! Zainteresował Cię nasz Magazyn? Możesz otrzymywać go regularnie. Podaj swój adres e-mail, a co piątek trafi do Ciebie nasz przegląd istotnych i sprawdzonych informacji ze świata. Miłego czytania!
Naciskając „Zapisz się”, wyrażam zgodę na przesyłanie newslettera przez Outriders Sp. not-for-profit Sp. z o.o. i akceptuję regulamin.
Czytaj również
Wylesianie i zadrzewianie w Afryce a zmiany klimatu
Wylesianie i zadrzewianie w Afryce a zmiany klimatu
Wylesianie zwiększa częstotliwość występowania burz w przybrzeżnych częściach Afryki Zachodniej. Im więcej wyciętych lasów, tym silniejsze są tam burze. Zdaniem naukowców z UK Centre for Ecology and Hydrology lasy na obszarach tropikalnych obniżają temperaturę powietrza, więc gdy zostają wycięte, tereny te stają się cieplejsze. Wyższe temperatury nad lądem wzmacniają morską bryzę wiejącą znad wody, a […]
Wpływ zmian klimatu na oceany
Wpływ zmian klimatu na oceany
W wyniku zmian klimatycznych wzrasta temperatura wody w oceanach i zmienia się jej skład chemiczny tak mocno, że wpływa to na siłę cyklonów i rozmiary powodzi oraz stanowi zagrożenie dla setek milionów ludzi na wybrzeżach, wynika z najnowszego raportu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Żyje coraz mniej ryb, ponieważ wyższa temperatura wody niszczy ekosystemy […]
Interdecadal Pacific Oscillation i rozmarzanie wiecznej zmarzliny
Interdecadal Pacific Oscillation i rozmarzanie wiecznej zmarzliny
Biegun południowy ociepla się prawie trzy razy szybciej (0,6°C na dekadę przez ostatnie 30 lat) niż wynosi średnia globalna. Dzieje się tak pod wpływem naturalnych cykli klimatycznych zachodzących w rejonach tropikalnych, tysiące kilometrów dalej. Zjawisko zwane Interdecadal Pacific Oscillation (IPO) polega na zmieniających się co kilka dekad ciepłych i chłodnych fazach temperatury wody w zachodniej […]
Dalekosiężny wpływ zmian klimatu i topnienia lodu na środowisko
Dalekosiężny wpływ zmian klimatu i topnienia lodu na środowisko
Naukowcy odkrywają zaskakujące i dalekosiężne skutki topnienia masywnych pokryw lodowych pod wpływem globalnego ocieplenia. Np. zanikanie lodu na Oceanie Arktycznym sprawia, że od powierzchni lodu odbija się mniej promieni słonecznych, więc światło słoneczne mocniej ogrzewa ocean. Cieplejszy ocean ogrzewa z kolei powietrze, zmieniając wzorce pogodowe i wpływając na prąd strumieniowy przepływający nad Ameryką Północną. Jesienią […]
Wpływ zmian klimatu na mieszkańców Nepalu, Francji i USA
Wpływ zmian klimatu na mieszkańców Nepalu, Francji i USA
Od listopada 2020 r. odnotowano ponad 2700 pożarów lasów w 22 z 77 okręgów administracyjnych Nepalu, a bieżący rok jest najgorszy pod względem ich liczby, odkąd dziewięć lat temu rozpoczęto prowadzenie statystyk. Pożary to główna przyczyna rosnącego zanieczyszczenia powietrza w kraju. Od stycznia do maja trwa w Nepalu pora sucha, podczas której mieszkańcy wiosek spalają […]
Pozostałe wydania