PL | EN

Neretwa i Vjosa – dwa symbole podejścia do ochrony przyrody

Wg Centrum dla Środowiska, bośniackiej organizacji zajmującej się ochroną przyrody, na całej długości rzeki Neretwa oraz jej dopływach zaproponowano ponad 50 projektów hydroelektrowni. Prawie połowa z nich planowana jest w górnym biegu rzeki, dzikim i nienaruszonym działalnością człowieka. Neretwa to jedna z najzimniejszych rzek na świecie, schronienie ekosystemów i rzadkich gatunków, od pstrąga marmurkowego i adriatyckiego po kumaka górskiego i odmieńca jaskiniowego – ślepą salamandrę. Dlatego naukowcy, zaniepokojeni skutkami budowy proponowanych elektrowni wodnych, zorganizowali w br. kampanię „Ratujmy Niebieskie Serce Europy”, aby chronić ten wyjątkowy obszar. Tymczasem zdaniem inwestorów elektrownie zapewnią nie tylko prąd Bośni i Hercegowinie, lecz także zatrudnienie i dochód mieszkańcom.

Ochrona swobodnie płynącej rzeki może również przynieść korzyści gospodarcze, zwłaszcza w postaci rozwoju działalności turystycznej i powstrzymania wyludniania obszaru. Świadczy o tym przypadek albańskiej Vjosy, która na początku 2023 r., jako pierwsza rzeka w Europie, została ogłoszona parkiem narodowym. To jedna z ostatnich dzikich rzek w Europie, wolna od tam oraz innych sztucznych barier, bogata w gatunki wodne i dzikie zwierzęta, w tym wydrę, zagrożonego ścierwnika i krytycznie zagrożonego rysia bałkańskiego. Park obejmuje 180 km rzeki Vjosa w Albanii, trzy jej główne dopływy i np. obszary zagrożone powodzią. Z czasem dodane zostaną kolejne dopływy. Wcześniej planowano w tym rejonie budowę nawet 45 elektrowni wodnych. A o fenomenie Vjosy dowiesz się więcej z naszego podcastu rozwiązań.

Wersja audio dostępna
dla Patronek i Patronów
Hej! Zainteresował Cię nasz Magazyn? Możesz otrzymywać go regularnie. Podaj swój adres e-mail, a co piątek trafi do Ciebie nasz przegląd istotnych i sprawdzonych informacji ze świata. Miłego czytania!
Naciskając „Zapisz się”, wyrażam zgodę na przesyłanie newslettera przez Outriders Sp. not-for-profit Sp. z o.o. i akceptuję regulamin.
Czytaj również
Wpływ elektrowni wodnych na środowisko – rzeka Wołga i Bałkany
Wpływ elektrowni wodnych na środowisko – rzeka Wołga i Bałkany
Funkcjonalność Wołgi – największej i najdłuższej rzeki Europy i Rosji przeduralskiej, arterii handlowej, źródła energii i wody pitnej dla Rosji – została zniszczona w czasach ZSRR w wyniku budowy zbyt wielu zapór i sztucznych zbiorników wodnych. Z Kamą, swoim największym dopływem, Wołga przypomina kaskadę 11 zbiorników i elektrowni, które odpowiadają za ok. 5% produkcji rosyjskiej […]
Regulacja rzek szkodzi ekosystemom wodnym
Regulacja rzek szkodzi ekosystemom wodnym
Słoje drzewa, czyli warstwy drewna, pojawiające się w ciągu okresu wegetacyjnego na obwodzie pnia, dostarczają naukowcom informacji o zmianach klimatu w przeszłości. Można dowiedzieć się o skali opadów deszczu i śniegu, zakresie temperatur, częstotliwości pożarów w lasach, wybuchach wulkanów, burzach i huraganach, zachowaniu prądu strumieniowego, a nawet o poziomie promieniowania kosmicznego. Od lat 30. XX […]
Znikające rzeki – Rio Grande, Tamiza, Pad i Ren
Znikające rzeki – Rio Grande, Tamiza, Pad i Ren
W Albuquerque po raz pierwszy od czterech dekad wyschła Rio Grande – piąta co do długości rzeka Ameryki Północnej. Przyczyny to zmiany klimatu, długotrwałe susze oraz zapotrzebowanie na wodę lokalnych mieszkańców. Ekolodzy starają się ratować z wyschniętego koryta przedstawicieli strzebli srebrzystej, ryby zagrożonej wyginięciem, która zamieszkuje obecnie ok. 7% swego historycznego siedliska w rzece.  Zdaniem […]
Znaczenie terenów podmokłych dla klimatu
Znaczenie terenów podmokłych dla klimatu
Tereny podmokłe zajmują mniej niż 4% powierzchni Ziemi, chociaż żyje na nich lub rozmnaża się tam 40% wszystkich gatunków zwierząt. Jedna trzecia całej materii organicznej znajduje się w takich miejscach, jak: mokradła Pantanal w Brazylii, Sudd w Sudanie czy bagna Wasiugan na Syberii. Mokradła filtrują, przechowują i zaopatrują planetę w wodę oraz pożywienie, dzięki czemu […]
Susza, elektrownie wodne i zanieczyszczenie rzek
Susza, elektrownie wodne i zanieczyszczenie rzek
Według badań amerykańskich klimatologów to bezpośrednie działania chińskich inżynierów sprawiły, że poziom wody w rzece Mekong w Tajlandii, Laosie, Kambodży i Wietnamie był w 2019 r. najniższy od 50 lat. Kraje te odnotowały suszę i gwałtowny spadek połowów ryb. Chińczycy zatrzymali wodę na swoim terytorium – w górnym biegu rzeki na Wyżynie Tybetańskiej – gdzie […]
Pozostałe wydania