PL | EN

Neretwa i Vjosa – dwa symbole podejścia do ochrony przyrody

Wg Centrum dla Środowiska, bośniackiej organizacji zajmującej się ochroną przyrody, na całej długości rzeki Neretwa oraz jej dopływach zaproponowano ponad 50 projektów hydroelektrowni. Prawie połowa z nich planowana jest w górnym biegu rzeki, dzikim i nienaruszonym działalnością człowieka. Neretwa to jedna z najzimniejszych rzek na świecie, schronienie ekosystemów i rzadkich gatunków, od pstrąga marmurkowego i adriatyckiego po kumaka górskiego i odmieńca jaskiniowego – ślepą salamandrę. Dlatego naukowcy, zaniepokojeni skutkami budowy proponowanych elektrowni wodnych, zorganizowali w br. kampanię „Ratujmy Niebieskie Serce Europy”, aby chronić ten wyjątkowy obszar. Tymczasem zdaniem inwestorów elektrownie zapewnią nie tylko prąd Bośni i Hercegowinie, lecz także zatrudnienie i dochód mieszkańcom.

Ochrona swobodnie płynącej rzeki może również przynieść korzyści gospodarcze, zwłaszcza w postaci rozwoju działalności turystycznej i powstrzymania wyludniania obszaru. Świadczy o tym przypadek albańskiej Vjosy, która na początku 2023 r., jako pierwsza rzeka w Europie, została ogłoszona parkiem narodowym. To jedna z ostatnich dzikich rzek w Europie, wolna od tam oraz innych sztucznych barier, bogata w gatunki wodne i dzikie zwierzęta, w tym wydrę, zagrożonego ścierwnika i krytycznie zagrożonego rysia bałkańskiego. Park obejmuje 180 km rzeki Vjosa w Albanii, trzy jej główne dopływy i np. obszary zagrożone powodzią. Z czasem dodane zostaną kolejne dopływy. Wcześniej planowano w tym rejonie budowę nawet 45 elektrowni wodnych. A o fenomenie Vjosy dowiesz się więcej z naszego podcastu rozwiązań.

Wersja audio dostępna
dla Patronek i Patronów
Hej! Zainteresował Cię nasz Magazyn? Możesz otrzymywać go regularnie. Podaj swój adres e-mail, a co piątek trafi do Ciebie nasz przegląd istotnych i sprawdzonych informacji ze świata. Miłego czytania!
Naciskając „Zapisz się”, wyrażam zgodę na przesyłanie newslettera przez Outriders Sp. not-for-profit Sp. z o.o. i akceptuję regulamin.
Czytaj również
Regulacja rzek szkodzi ekosystemom wodnym
Regulacja rzek szkodzi ekosystemom wodnym
Słoje drzewa, czyli warstwy drewna, pojawiające się w ciągu okresu wegetacyjnego na obwodzie pnia, dostarczają naukowcom informacji o zmianach klimatu w przeszłości. Można dowiedzieć się o skali opadów deszczu i śniegu, zakresie temperatur, częstotliwości pożarów w lasach, wybuchach wulkanów, burzach i huraganach, zachowaniu prądu strumieniowego, a nawet o poziomie promieniowania kosmicznego. Od lat 30. XX […]
Rzeka Kolorado w Meksyku – przykład na niesprawiedliwość środowiskową
Rzeka Kolorado w Meksyku – przykład na niesprawiedliwość środowiskową
Ponad 35 mln Amerykanów korzysta z wody płynącej w rzece Kolorado. Dawniej płynęła ona również przez Meksyk do Morza Cortéza, jednak teraz mieszkający po drugiej stronie granicy Meksykanie są jej pozbawieni. To przykład tzw. niesprawiedliwości środowiskowej (niesprawiedliwego dostępu do czystej ziemi, powietrza i wody oraz nieproporcjonalne narażenie na zagrożenia i katastrofy klimatyczne). W XIX w. […]
Problemy z dostępem do wody
Problemy z dostępem do wody
Organizacja Narodów Zjednoczonych ostrzega, że ponad połowa światowej populacji nie ma dostępu do bezpiecznie zarządzanych urządzeń sanitarnych. W trzech czwartych gospodarstw domowych w krajach rozwijających się brakuje miejsca, gdzie można umyć się mydłem i wodą, tak samo, jak w jednej trzeciej placówek opieki zdrowotnej. Zużycie wody wzrosło sześciokrotnie w ciągu ostatniego stulecia i rośnie o […]
Znikające rzeki – Rio Grande, Tamiza, Pad i Ren
Znikające rzeki – Rio Grande, Tamiza, Pad i Ren
W Albuquerque po raz pierwszy od czterech dekad wyschła Rio Grande – piąta co do długości rzeka Ameryki Północnej. Przyczyny to zmiany klimatu, długotrwałe susze oraz zapotrzebowanie na wodę lokalnych mieszkańców. Ekolodzy starają się ratować z wyschniętego koryta przedstawicieli strzebli srebrzystej, ryby zagrożonej wyginięciem, która zamieszkuje obecnie ok. 7% swego historycznego siedliska w rzece.  Zdaniem […]
Święte rzeki świata – zanieczyszczenia i sposoby ochrony
Święte rzeki świata – zanieczyszczenia i sposoby ochrony
W 2017 r. Nowa Zelandia uchwaliła prawo przyznające rzece Whanganui osobowość prawną – rzeka to żywa całość, od gór po morze, złożona z elementów fizycznych i metafizycznych. Była to część ugody z Maorysami, którzy postrzegali rzekę jako żywą siłę i chcieli powstrzymać jej degradację. U swego ujścia Whanganui jest trwale odbarwiona z powodu erozji, jaka […]
Pozostałe wydania