PL | EN

Sonda LISA i odkrycie kolejnych czarnych dziur

Europejska Agencja Kosmiczna zatwierdziła pierwszy w historii kosmiczny detektor fal grawitacyjnych. Sonda Laser Interferometer Space Antenna (LISA) ma się składać z trzech statków kosmicznych tworzących jeden detektor, który będzie podążał za Ziemią okrążającą Słońce. LISA, wykorzystując wiązki laserowe przesyłane między statkami, może wykrywać fale grawitacyjne o niższej częstotliwości niż te, które mogą być wychwytywane przez obserwatoria naziemne. Fale grawitacyjne powstają w wyniku szybkiego ruchu zwartych obiektów o dużej masie – w tym gwiazd neutronowych i czarnych dziur. Start prac nad budową statków zaplanowany jest na styczeń 2025 r., a w połowie lat 30. sonda ma zostać wystrzelona na orbitę. Odległość między LISA a Ziemią będzie ponad 100 razy większa niż odległość między Ziemią a Księżycem.

Naukowcy z MIT zaobserwowali 18 nowych ogromnych wybuchów energii, uwalnianej w wyniku zniszczenia gwiazdy przez czarną dziurę. Wybuchy (nazywane zdarzeniami rozerwania pływowego) mają miejsce, gdy gwiazda wpada w horyzont czarnej dziury i zostaje przez nią wchłonięta, uwalniając stopniowo olbrzymie ilości energii w postaci promieniowania elektromagnetycznego. Zwykle są one wykrywane na podstawie towarzyszących im ogromnych rozbłysków promieniowania rentgenowskiego, a także uwalnianych dużych ilości promieniowania podczerwonego. Nowo odkryte czarne dziury pomogły naukowcom dowiedzieć się więcej o tym, czym naprawdę są zdarzenia rozerwania pływowego i gdzie występują.

Wersja audio dostępna
dla Patronek i Patronów
Hej! Zainteresował Cię nasz Magazyn? Możesz otrzymywać go regularnie. Podaj swój adres e-mail, a co piątek trafi do Ciebie nasz przegląd istotnych i sprawdzonych informacji ze świata. Miłego czytania!
Naciskając „Zapisz się”, wyrażam zgodę na przesyłanie newslettera przez Outriders Sp. not-for-profit Sp. z o.o. i akceptuję regulamin.
Czytaj również
Czarne dziury, nowe układy planetarne i znikające planety
Czarne dziury, nowe układy planetarne i znikające planety
Gwiazda S2 krąży wokół supermasywnej czarnej dziury o nazwie Sagittarius A*, w środku Drogi Mlecznej, ulegając tzw. precesji Schwarzschilda – jej orbita jest zgodna z zasadami ogólnej teorii względności, a nie grawitacji newtonowskiej. Według ogólnej teorii względności związana orbita jednego obiektu wokół drugiego nie jest zamknięta i ulega przemieszczaniu – precesji do przodu w płaszczyźnie […]
Tajemnicze Fast Radio Burst, eksplozje supernowych i czerwone karły
Tajemnicze Fast Radio Burst, eksplozje supernowych i czerwone karły
W 2019 r. naukowcy pracujący przy detektorze fal grawitacyjnych LIGO zarejestrowali fale pochodzące ze zdarzenia, które nazwali GW190425. Odkryli, że w wyniku eksplozji supernowej, która straciła zewnętrzne warstwy wodoru, mogą powstawać masywne gwiazdy neutronowe, a także niewielkie czarne dziury. Z kolei astronomowie zaangażowani w projekt LOFAR – wieloantenowy radioteleskop wykorzystujący zjawisko interferencji fal radiowych – […]
Egzoplanety, czarne dziury i tajemniczy obiekt w kosmosie
Egzoplanety, czarne dziury i tajemniczy obiekt w kosmosie
Liczba egzoplanet (planet pozasłonecznych) wykrytych przez należący do NASA Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) wynosi obecnie 5210 (stan na 26 styczna br.). Misja TESS, uruchomiona w 2018 r. i kierowana przez Massachusetts Institute of Technology (MIT), pomaga naukowcom odkrywać odległe światy poza Układem Słonecznym. Za pomocą fotometrii tranzytowej badacze poznają takie cechy egzoplanet, jak kształt […]
Magnetar, najstarszy kwazar i śmierć galaktyki
Magnetar, najstarszy kwazar i śmierć galaktyki
Gdy w galaktyce przestają powstawać nowe gwiazdy, zaczyna ona umierać. Astronomowie obserwują taki właśnie proces w galaktyce, w której gwiazdy jeszcze się formują, ale kończy się już potrzebna do tego materia międzygwiazdowa (gaz z domieszką pyłu). Monitorowana galaktyka ID2299 powstała w wyniku zderzenia dwóch innych galaktyk, co zresztą jest przyczyną jej powolnego umierania. Do tej pory twierdzono, […]
Rywalizacja o wpływy w kosmosie
Rywalizacja o wpływy w kosmosie
Rosyjska Korporacja Państwowa ds. Aktywności Kosmicznej „Roskosmos” twierdzi, że prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump zamierza zawłaszczyć planety. Ma się to odbyć w ramach nowego zarządzenia o prowadzeniu komercyjnego wydobycia surowców mineralnych w kosmosie. USA nie uważają już przestrzeni kosmicznej za „globalne dobro wspólne”. „Próby zawłaszczenia przestrzeni kosmicznej i agresywne plany przejęcia terytoriów innych planet z […]
Pozostałe wydania