PL | EN

Efekt Coriolisa, antarktyczna cyrkulacja zwrotna i nowy ocean w Afryce

W wyniku efektu Coriolisa – siły działającej na atmosferę, ponieważ Ziemia obraca się szybciej na równiku niż na biegunach – żaden huragan nigdy nie przekroczył równika, a burze i prądy powietrzne zaginają się w prawo na półkuli północnej i w lewo na półkuli południowej. Zarazem w związku ze zmianami klimatu, z rosnącą temperaturą oceanów i powietrza oraz podnoszeniem się poziomu mórz wskutek topnienia lodu morskiego naukowcy prognozują coraz silniejsze i bardziej niszczycielskie huragany na obu półkulach planety.

Wielki Rów Wschodni w Etiopii, Kenii i Tanzanii jest obecnie zalążkiem szczeliny w środku Afryki, która za miliony lat stanie się przesmykiem oceanicznym. Na skutek ruchu płyt tektonicznych pierwsza, wąska na ok. 5 km, szczelina oceaniczna może tam powstać za 50 do 100 tys. lat. Biorąc zaś pod uwagę topnienie czap lodowych spowodowanych ociepleniem klimatu i podniesienie się poziomu mórz o 20–30 m w ciągu następnych 500 lat, stanie się to znacznie szybciej.

Topnienie lodu na Antarktydzie nie tylko podnosi poziom mórz, lecz także spowalnia obieg prądów głębinowych, które zasilają wody powierzchniowe w składniki odżywcze pochodzące z dna morskiego. Do 2050 r. ta antarktyczna cyrkulacja zwrotna prawdopodobnie spowolni o 42%, o ile świat nie odejdzie od paliw kopalnych i nie przestanie wytwarzać zanieczyszczenia powodującego ogrzewanie planety. Spowolnienie to przyspieszy z kolei topnienie lodu i potencjalnie zakończy działanie systemu oceanicznego, który pomaga podtrzymywać życie w światowych oceanach od tysięcy lat.

Wersja audio dostępna
dla Patronek i Patronów
Hej! Zainteresował Cię nasz Magazyn? Możesz otrzymywać go regularnie. Podaj swój adres e-mail, a co piątek trafi do Ciebie nasz przegląd istotnych i sprawdzonych informacji ze świata. Miłego czytania!
Naciskając „Zapisz się”, wyrażam zgodę na przesyłanie newslettera przez Outriders Sp. not-for-profit Sp. z o.o. i akceptuję regulamin.
Czytaj również
Dalekosiężny wpływ zmian klimatu i topnienia lodu na środowisko
Dalekosiężny wpływ zmian klimatu i topnienia lodu na środowisko
Naukowcy odkrywają zaskakujące i dalekosiężne skutki topnienia masywnych pokryw lodowych pod wpływem globalnego ocieplenia. Np. zanikanie lodu na Oceanie Arktycznym sprawia, że od powierzchni lodu odbija się mniej promieni słonecznych, więc światło słoneczne mocniej ogrzewa ocean. Cieplejszy ocean ogrzewa z kolei powietrze, zmieniając wzorce pogodowe i wpływając na prąd strumieniowy przepływający nad Ameryką Północną. Jesienią […]
Siła tornad i huraganów oraz satelity CubeSats
Siła tornad i huraganów oraz satelity CubeSats
Ponad dekada minęła od ostatniego najsilniejszego tornada w USA, ocenionego na 5 w skali intensywności National Weather Service (ulepszona skala Fujity, ponad 321 km/h). Prawdopodobnie ma to jednak więcej wspólnego ze szczęściem i z niuansami oceny burzy niż ze zjawiskami pogodowymi. O tym, czy tornado może uzyskać ocenę 5, decyduje przypadek – musi ono uderzyć […]
U wybrzeży Grenlandii pękają najstarsze warstwy lodu
U wybrzeży Grenlandii pękają najstarsze warstwy lodu
U wybrzeży Grenlandii pękają najstarsze warstwy lodu, które do tej pory pozostawały zamarznięte nawet latem. Najnowsze zdjęcia satelitarne, zrobione w pierwszych tygodniach sierpnia, ukazują rozpadający się lód, który dryfuje, oddalając się od północnych wybrzeży wyspy. Naukowcy twierdzą, że pękanie takich warstw lodu przyspieszy topnienie lodowców w całej Arktyce. Pokrywa lodowa na tym obszarze kurczy się […]
Antarktyda, poziom lodu morskiego i pingwiny Adeli
Antarktyda, poziom lodu morskiego i pingwiny Adeli
Ok. 15 tys. lat temu rosło stężenie dwutlenku węgla w atmosferze. Ocean Południowy zaczął się nagle ochładzać i zwiększyła się pokrywa antarktycznego lodu morskiego. Wtedy poziom CO₂ w atmosferze przestał rosnąć i przez prawie 2 tys. lat utrzymywał się na stałym poziomie ok. 240 ppm. Według naukowców pył i składniki odżywcze osiadały zimą na lodzie […]
Alaska w ogniu oraz topnienie lodu na Grenlandii i Antarktydzie
Alaska w ogniu oraz topnienie lodu na Grenlandii i Antarktydzie
Według Bureau of Land Management Alaska Fire Service (AFS) latem 2022 r. dziesiątki tysięcy uderzeń piorunów wywołały większość pożarów na Alasce. Do końca sierpnia br. w całym stanie spłonęło ponad 1,2 mln ha. To blisko trzy razy więcej, niż wynosi roczna średnia. Pożary trawiące tundrę i lasy borealne uwalniają ogromne ilości gazów cieplarnianych z bogatej […]
Pozostałe wydania