PL | EN

Tajemnice imperium Xiongnu i ucieczki wikingów z Grenlandii

Liczący 40 tys. lat i znaleziony na stanowisku archeologicznym niedaleko Barcelony fragment zwierzęcej kości o długości ok. 11 cm pokazuje, jak prehistoryczni mieszkańcy Europy Zachodniej wytwarzali ubrania. Artefakt, pełen niewielkich wgłębień wykonanych przez człowieka, prawdopodobnie służył jako dziurkowana tablica do skór. Zdaniem archeologów z Uniwersytetu w Bordeaux podczas pracy kość leżała pod zwierzęcą skórą, a rzemieślnik, posługując się nią, robił w materiale dziury na szwy.

Międzynarodowy zespół naukowców zakończył badania genetyczne na dwóch cmentarzach wzdłuż zachodniej granicy imperium Xiongnu, w dzisiejszej Mongolii. Imperium to powstało w IV w. p.n.e. i przez kilka stuleci dominowało na stepach Azji Wschodniej, zagrażając imperialnym Chinom na tyle, że postanowiły one rozbudować Wielki Mur. Badacze zsekwencjonowali genomy 17 pochowanych na wspomnianych cmentarzach osób i odkryli „niezwykle wysoki” poziom ich różnorodności genetycznej. Imperium było więc wieloetniczne, wielokulturowe i wielojęzyczne. Spośród zbadanych pojedynczych grobów te o najwyższym statusie należały do kobiet, które prawdopodobnie odgrywały szczególnie ważną rolę wśród Xiongnu.

Dlaczego wikingowie zniknęli nagle z Grenlandii w połowie XV w., ok. 400 lat po przybyciu na wyspę? Wg naukowców z Uniwersytetu Harvarda i Pennsylvania State University odpowiedzialny był za to wzrost poziomu mórz, nawet o 3 m od czasu założenia wikińskiej osady na Grenlandii w 985 r. Na ok. cztery wieki pod wodą znalazły się 204 km2 gruntów przybrzeżnych, a społeczności nordyckie były bardziej narażone na sztormy, erozję wybrzeża i utratę żyznych nizin.

Wersja audio dostępna
dla Patronek i Patronów
Hej! Zainteresował Cię nasz Magazyn? Możesz otrzymywać go regularnie. Podaj swój adres e-mail, a co piątek trafi do Ciebie nasz przegląd istotnych i sprawdzonych informacji ze świata. Miłego czytania!
Naciskając „Zapisz się”, wyrażam zgodę na przesyłanie newslettera przez Outriders Sp. not-for-profit Sp. z o.o. i akceptuję regulamin.
Czytaj również
Erozja wybrzeża i wzrost poziomu mórz i oceanów na świecie
Erozja wybrzeża i wzrost poziomu mórz i oceanów na świecie
Naukowcy z m.in. Uniwersytetu Arizony udokumentowali dramatyczny wzrost poziomu mórz wzdłuż wybrzeża Zatoki Meksykańskiej i południowo-wschodnich wybrzeży USA, postępujący od ok. 2010 r. Wg danych National Oceanic and Atmospheric Administration poziom morza, mierzony za pomocą pływów na jeziorze Pontchartrain w Nowym Orleanie, jest o ponad 20 cm wyższy niż tuż po przejściu huraganu Katrina w […]
Projekt „Human Pangenome” i zagrożenia związane z eDNA człowieka
Projekt „Human Pangenome” i zagrożenia związane z eDNA człowieka
Naukowcy z m.in. Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Cruz opublikowali nowe zestawienie ludzkiego genomu. To projekt o nazwie „Human Pangenome”, ponieważ wysiłek badawczy obejmował informacje genetyczne zebrane od ludzi z całego świata. Może się on okazać przydatny w pracach na rzecz identyfikacji genetycznych przyczyn chorób, pogłębić wiedzę na temat tego, w jaki sposób zmienność genetyczna jest […]
Nie ma jednego genu odpowiedzialnego za relacje homoseksualne
Nie ma jednego genu odpowiedzialnego za relacje homoseksualne
Połączenie genetyki i środowiska wpływa na to, czy dana osoba jest homoseksualna czy nie. Nie istnieje jeden gen odpowiedzialny za praktyki seksualne z osobą tej samej płci – dowodzą badania, w których przeanalizowano dane dotyczące DNA i doświadczeń seksualnych ponad 470 tys. osób. Czynniki niezwiązane z genetyką – takie jak środowisko, wychowanie, osobowość – mają […]
Kręgosłup sprzed 1,5 mln lat i bakteria w zębie dziecka z 550 r.
Kręgosłup sprzed 1,5 mln lat i bakteria w zębie dziecka z 550 r.
Zdaniem archeologów z Uniwersytetu Telawiwskiego znaleziona w Izraelu i licząca 1,5 mln lat część kręgosłupa przodka człowieka to dowód, że migracja z Afryki nie była pojedynczym wydarzeniem, a postępowała falami. Ekspansja w Europie i Azji obejmowała różne typy wczesnych ludzi oraz hominidów i trwała długi czas. Skamieniała kość należąca do chłopca w wieku od 6 […]
Odkrycia archeologiczne w Wielkiej Brytanii i mumifikacja zwierząt w Egipcie
Odkrycia archeologiczne w Wielkiej Brytanii i mumifikacja zwierząt w Egipcie
Archeolodzy prowadzą wykopaliska na wyspie Jersey, jednej z Wysp Normandzkich, na stanowisku sprzed 15 tys. lat, gdzie między 2014 a 2018 r. znaleziono wyryte w kamieniach rysunki przedstawiające mamuty, konia oraz abstrakcyjne wzory. To najwcześniejsze świadectwa sztuki człowieka na Wyspach Brytyjskich, należące do kultury magdaleńskiej. Ponadto na stanowisku znaleziono m.in. tysiące krzemiennych artefaktów (w tym […]
Pozostałe wydania