Białoruska rewolucja

Nieco ponad rok temu nieznana nikomu Swiatłana, żona homelskiego blogera Siarhieja Cichanouskiego, który wtedy przebywał w areszcie administracyjnym, złożyła dokumenty do Centralnej Komisji Wyborczej (CKW), aby zarejestrować swój komitet wyborczy w wyborach na prezydenta Republiki Białorusi. Podczas rejestracji w odpowiedzi na pytanie przewodniczącej CKW Lidzii Jarmoszyny o zamiary prowadzenia aktywnej kampanii, Swiatłana ironicznie odpowiedziała, że „marzyła o tym przez całe życie”. Ponieważ inni główni kandydaci nie zostali zarejestrowani, sztaby opozycji się zjednoczyły i poparły właśnie Swiatłanę Cichanouską.

 

10 sierpnia 2020 r., po przeprowadzeniu wyborów prezydenckich, CKW po raz szósty ogłosiła zwycięstwo Alaksandra Łukaszenki. Wywołało to falę protestów w całym kraju, ale, w przeciwieństwie do poprzednich lat, walka zwolenników zmian trwa, mimo że minął już rok.

maj
08

Białoruski parlament wyznaczył termin wyborów prezydenckich na 9 sierpnia 2020 r.

15

Na ten dzień wyznaczono ostateczny termin zgłaszania kandydatów w wyborach. Złożono 55 wniosków – najwięcej we współczesnej historii Białorusi.

 

Najpopularniejsi kandydaci to Waleryj Capkała, polityk, dyplomata i były dyrektor administracji Białoruskiego Parku Wysokich Technologii, i Wiktar Babaryka, bankier, były prezes Biełhazprambanku, oraz bloger Siarhiej Cichanouski, któremu CKW odmówiła rejestracji ze względu na brak własnoręcznie podpisanego oświadczenia (tydzień przed tym Cichanouski był aresztowany). Na godzinę przed końcem składania wniosków jego żona Swiatłana Cichanouska złożyła dokumenty do CKW w celu zarejestrowania własnego sztabu wyborczego. Po wyjściu z aresztu Siarhiej został liderem sztabu wyborczego Swiatłany.

22

Centralna Komisja Wyborcza zarejestrowała 15 komitetów wyborczych. Rozpoczęło się zbieranie podpisów.

29

Odbyła się pikieta w Grodnie, podczas której aresztowano blogera Siarhieja Cichanouskiego, lidera komitetu wyborczego Swiatłany Cichanouskiej, i dziewięciu innych aktywistów.

czerwiec
11

Departament Dochodzeń Finansowych wszczął postępowanie karne przeciwko pracownikom Belgazprombanku. Jego dawnym szefem był Wiktar Babaryka, najpopularniejszy kandydat opozycji. W banku przeprowadzono kilka rewizji, zatrzymano 15 osób.

18

Rano zostali zatrzymani Wiktar i Eduard Babarykowie. Wieczorem w Mińsku odbyła się tzw. „Akcja Solidarności” – kilka tysięcy osób stworzyło ludzki łańcuch ciągnący się od placu Jakuba Kolasa do placu Niepodległości. To ok. 3 km. Wydarzeniu towarzyszyły oklaski i dźwięki klaksonów przejeżdżających samochodów. Akcja wsparcia trwała ponad sześć godzin i zakończyła się po północy. Protesty trwały następnego dnia. Zatrzymano 270 osób. Wieczorem ukazał się nagrany wcześniej apel Wiktara Babaryki, w którym polityk zaproponował przeprowadzenie republikańskiego referendum w sprawie powrotu do konstytucji z 1994 r.

23

Powstał łańcuch solidarności dla sklepu z pamiątkami z symbolami narodowymi Symbal.by, który pod naciskiem władz musiał zakończyć działalność. Oddziały prewencji rozproszyły zgromadzonych.

30

Odbyło się posiedzenie Centralnej Komisji Wyborczej, na którym odrzucono pięciu kandydatów na prezydenta. Wśród nich był Waleryj Capkała. To kolejny popularny kandydat opozycji, były dyplomata i współzałożyciel Białoruskiego Parku Wysokich Technologii (HTP).

lipiec
14

Centralna Komisja Wyborcza odmówiła rejestracji Babaryce i Capkale. W efekcie zarejestrowano tylko pięcioro kandydatów. Byli to: biznesmen Siarhiej Czeraczeń, polityczka Hanna Kanapackaja, polityk Andrej Dzmitryjeu, Alaksandr Łukaszenka i Swiatłana Cichanouska. Tego dnia ludzie znów wyszli na ulice. Aresztowano ponad 250 osób.

16

Swiatłana Cichanouska połączyła siły z Maryją Kalesnikawą, szefową sztabu Wiktara Babaryki, i Wieraniką Capkałą, żoną Waleryja.

 

Tego dnia OBWE oświadczyło, że jej przedstawiciele nie będą mogli obserwować procesu wyborczego, ponieważ białoruskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie wysłało w odpowiednim czasie oficjalnego zaproszenia.

19

Odbyło się pierwsze spotkanie ze zjednoczoną opozycją w Mińsku, w którym uczestniczyło ok. 7–10 tys. osób.

30

Ok. 70 tys. osób zebrało się w Mińsku na kolejne spotkanie ze zjednoczoną opozycją.

sierpień
06

Urząd Miasta Mińska zapowiedział koncert dla kolejarzy, na którym komitet wyborczy Swiatłany Cichanouskiej planował zorganizowanie spotkania z wyborcami. Liderzy opozycji kazali ludziom zebrać się w pobliskim parku. W tym samym czasie w parku odbył się tzw. dzień otwarty placówek dokształcających, połączony z występami zespołów amatorskich i profesjonalnych. Ok. 19.01 piosenka „Chcę zmian!” zabrzmiała nagle ze schodów kina Kieu. Później zatrzymano dwóch dźwiękowców, Uładzisłau Sakałouskiego i Kiryła Gałanaua, którzy włączyli piosenkę. Po tym wydarzeniu ludzie nazwali ich „Didżejami Przemian”.

08

Centralna Komisja Wyborcza podała, że w ciągu czterech dni głosowania frekwencja wyniosła 32,24%. Maryja Maroz, przewodnicząca komitetu wyborczego Cichanouskiej, została aresztowana.

09

Wieranika Capkała wyjechała do Rosji.

Główny dzień wyborów. W wielu lokalach wyborczych od rana stały kolejki, gdzieniegdzie głosujący spędzali w nich po dziewięć godzin.

 

Rankiem w dniu wyborów rozpoczęły się przerwy w dostępie do internetu. W niektórych sklepach nie można było korzystać z kart płatniczych (według oficjalnej wersji ze względu na ataki DDoS). Przerwy w dostępie do sieci trwały przez cały dzień, a łączność komórkowa była częściowo niedostępna.

 

Szefowa CKW Lidzija Jarmoszyna potwierdziła ponad 50-procentową frekwencję w wyborach prezydenckich. Komisja ogłosiła ważność ​​wyborów prezydenckich.

Późnym wieczorem w sondażach exit poll w ogólnopolskiej telewizji Białoruś 1 ogłoszono, że Łukaszenka zdobył 80% głosów.

 

Protestujący zaczęli wychodzić na ulice w wielu dużych miastach (Baranowicze, Bobrujsk, Brześć, Witebsk, Grodno, Homel, Żłobin, Żodzina, Kobryń, Mińsk, Mohylew, Pińsk). W całym kraju protestowało ok. 35 tys. ludzi. W Mińsku demonstracje odbywały się w różnych częściach miasta.

 

Obok pomnika miasta-bohatera doszło do masowych starć z siłami bezpieczeństwa, które próbowały rozproszyć protestujących, używając granatów świetlnych i dźwiękowych oraz gumowych pocisków. W dniu wyborów zatrzymano ok. 3 tys. osób. Był to jeden z najbardziej brutalnych dni w historii Białorusi. 

10

W kraju brakowało stabilnego połączenia z internetem.

 

CKW podała wstępne wyniki: Łukaszenka – 80,23%, Cichanouska – 9,9%. W nocy nie kontynuowano liczenia głosów. Siedzibę CKW ewakuowano.

 

Platforma Holas poinformowała, że ponad 80% zarejestrowanych na niej użytkowników głosowało na Cichanouską.

 

Cichanouska złożyła skargę do CKW i zażądała ponownego przeliczenia głosów.

 

Łukaszenka nazwał protestujących owcami, które „nie rozumieją, co robią, i już zaczynają być kontrolowane”.

 

USA określiły wybory w Białorusi niesprawiedliwymi i niewolnymi.

Wieczorem wznowiono protesty. Znów było słychać wybuchy granatów błyskowych. W pobliżu stacji metra Frunzienskaja siły bezpieczeństwa  z odległości 10 m postrzeliły w nogę dziennikarkę z „Naszej Niwy” Natallę Łubnieuską. Na alei Puszkina, w pobliżu kina Aurora, fotoreporterka kanału telewizyjnego Biełsat Tacciana Kapitonawa doznała wstrząsu po wybuchu granatu ogłuszającego.

 

Gaz łzawiący, armatki wodne i wybuchy odnotowano na stacji metra Puszkinskaja. Tu zginął Alaksandr Tarajkouski. Według Ministerstwa Spraw Wewnętrznych stało się to w wyniku wybuchu nieokreślonego urządzenia, które trzymał w dłoni. Na opublikowanym kilka dni później nagraniu widać jednak, że zmarł od strzału w klatkę piersiową.

 

Wiele osób zatrzymano nie tylko w Mińsku, lecz także w innych miastach. Komitet Śledczy otworzył 21 spraw dotyczących zamieszek i przemocy wobec funkcjonariuszy milicji.

11

Na kanałach komunikatora Telegram ukazało się wideo, na którym Swiatłana Cichanouska odczytuje apel w biurze Lidziji Jarmoszyny. Siły bezpieczeństwa  prosto z biura zabrały ją na Litwę wraz z wcześniej zatrzymaną Maryją Maroz.

Ludzie przynosili kwiaty na stację metra Puszkinskaja, gdzie dzień wcześniej zginął Tarajkouski, a kierowcy przejeżdżających obok miejsca zdarzenia samochodów trąbili. Kiedy od czasu do czasu pojawiała się milicja, zebrani uciekali.

Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że w szpitalach przebywa 200 rannych.

12

Kobiety w całej Białorusi wyszły z kwiatami na ulice, aby wyrazić sprzeciw wobec brutalności sił bezpieczeństwa.

Lekarze protestowali przeciwko stosowaniu przemocy.

CKW zadeklarowała, że ​​„obecnie nie ma mechanizmu prawnego umożliwiającego wyborcom zapoznanie się z protokołami wyborczymi”.

 

W Homlu zmarł zatrzymany wcześniej na wiecu 25-letni Alaksandr Wichor.

Pierwsi więźniowie zostali zwolnieni z aresztu przy ulicy Akrescina. Opowiadali o panujących tam warunkach – ok. 20 osób umieszczono w czterech celach z czterema łóżkami. Zatrzymani byli brutalnie bici, torturowani, mieli połamane zęby, posiniaczone nogi i plecy, a strażnicy zapowiedzieli, że nauczą ich, „kogo kochać i na kogo głosować”.

13

W całym kraju ludzie tworzyli łańcuchy solidarności.

 

Do pokojowego protestu kobiet przyłączyli się lekarze, kolejarze, pracownicy zakładów MAZ, BiełAZ, Keramin, Mińskich Zakładów Traktorów i wielu innych.

14

Osoby zatrzymane w dniach 9–13 sierpnia zostały zwolnione. Miały niebieskawo-czarne siniaki na całym ciele, połamane żebra, palce i wstrząśnienia.

 

Białorusini zbierali pieniądze na pomoc medyczną dla ofiar pokojowych demonstracji przez inicjatywę BY_Help. Prawnicy zaoferowali bezpłatną pomoc wszystkim zatrzymanym podczas protestów.

Informatycy protestowali w Białoruskim Parku Wysokich Technologii.

Cichanouska zadeklarowała, że ​​powołuje Radę Koordynacyjną ds. Przekazania Władzy w Białorusi.

 

Robotnicy MTW rozpoczęli strajk i zorganizowali kolumnę, która ruszyła w kierunku Domu Rządu.

15

Tysiące ludzi przybyło na pogrzeb Alaksandra Tarajkouskiego w Mińsku.

W pobliżu budynku Biełteleradyjokampanija (właściwie Narodowa Państwowa Kompania Radiowo-Telewizyjna Republiki Białorusi) odbył się spontaniczny wiec.

Wszczęto postępowanie karne przeciwko byłemu szefowi Białoruskiego Parku Wysokich Technologii (HTP) i niezarejestrowanemu kandydatowi na prezydenta Waleryjowi Capkale.

 

Wszczęto sprawę karną przeciwko założycielowi kanału NEXTA Sciapanowi Pucile. Państwo oskarżyło go o organizowanie zamieszek i szkolenie ich uczestników.

Na ogrodzeniu jednej z białoruskich szkół zamontowano tablicę pamiątkową poświęconą wyborom w 2020 r. Absolwenci zostawiali przy niej dyplomy i medale zdobyte podczas studiów. Według nich nauczyciele, którzy uczyli ich przez 11 lat, 9 sierpnia 2020 r. wzięli udział w fałszerstwach wyborczych.

16

W południe w Domu Rządu rozpoczął się wiec poparcia dla Alaksandra Łukaszenki, podczas którego polityk wygłosił przemówienie. Uczestników zgromadzenia przywieziono autobusami z całego kraju.

Ok. 14.00 rozpoczął się największy protest w historii Białorusi. Według różnych szacunków zgromadziło się na nim od 200 do 500 tys. osób.

Obok aresztu na ulicy Akrescina ustawiono namiot. Byli tam lekarze, prawnicy i duchowni – wszystko po to, aby pomóc wypuszczonym na wolność ludziom, pobitym i zmęczonym po kilkudniowym pobycie za kratkami.

17

Łukaszenka przyleciał helikopterem do Mińskiej Fabryki Ciągników Kołowych. Pracownicy zakładu krzyczeli: „Odejdź!”. Łukaszenka obiecał przeprowadzić wybory po przyjęciu nowej konstytucji.

Zwolniony został Pawieł Łatuszka, były minister kultury i dyrektor Narodowego Akademickiego Teatru im. Janki Kupały. Prawie cały zespół teatru napisał podania o zwolnienie.

18

Rada Europejska zorganizowała nadzwyczajny szczyt dotyczący sytuacji w Białorusi i uznała wybory prezydenckie za bezprawne.

 

29-letni Kanstancin Szyszmakou, dyrektor Muzeum Historii Wojskowości im. Bagrationa w Wołkowysku, który odmówił podpisania protokołu komisji wyborczej, został znaleziony martwy w Niemnie.

 

Fundusz solidarności z bezprawnie zatrzymanymi zebrał już ponad milion euro.

 

W gabinecie Wiktara Babaryki odbyła się pierwsza konferencja prasowa Rady Koordynacyjnej. W prezydium znaleźli się: pisarka Swiatłana Aleksijewicz, prawniczka Lilija Ułasawa, pracownik MTW Siarhiej Dyleuski, prawnik Maksim Znak, polityczka Wolha Kawalkowa, muzyczka i pedagożka Maryja Kalesnikawa oraz polityk Pawieł Łatuszka.

Urodziny Siarhieja Cichanouskiego. Ok. 200–250 osób przybyło do aresztu przy ulicy Waładarskaha, aby złożyć mu życzenia.

Maryja Kalesnikawa wzięła udział w strajku.

19

Protestujący Hienadź Szutau został znaleziony martwy w szpitalu.

Według pracowników Biełteleradyjokampanija w telewizyji zatrudniono specjalistów z Rosji.

 

Ponad 200 sportowców podpisało list otwarty do władz Białorusi.

 

Narodowy Akademicki Teatr im. Janki Kupały został zamknięty ze względu na panujące tam warunki sanitarne. Aktorów i personelu nie wpuszczono do lokalu.

Oddziały milicji rozproszyły grupy wsparcia dla strajkujących w pobliżu MTW i Atlanta.

 

Robotnicy grodzieńskiego Azotu rozpoczęli strajk.

 

Podobną decyzję podjęli pracownicy Belaruskali, w przedsiębiorstwie utworzono komitet strajkowy.

20

Inicjatywy Hołas, Zubr i Honest People zapewniły, że liczba głosów oddanych na danego kandydata nie odpowiadała liczbie zawartej w protokole końcowym komisji wyborczej w co trzecim lokalu wyborczym.

 

Polska i Litwa ogłosiły plany ułatwienia Białorusinom wjazdu na swoje terytoria.

 

W Mińskiej Fabryce Traktorów robotnicy zostali zmuszeni do podpisania pisma skierowanego do dyrektora z informacją, że pracownicy są apolityczni i wspierają stabilną pracę zakładu. Lider zakładowego komitetu strajkowego Siarhiej Dyleuski został wezwany do Komitetu Śledczego.

 

Prokuratura wszczęła sprawę karną i stwierdziła, że ​​powołanie Rady Koordynacyjnej miało na celu przejęcie władzy w państwie.

21

Łukaszenka powiedział, że „w najbliższych dniach” rozwiąże sytuację w kraju.

 

Fundusz solidarnościowy BYSOL, który zbierał pieniądze na pomoc osobom niezatrudnionym z powodów politycznych, przekazał ludziom ponad 1,6 mln dol. z darowizn. Pierwsze osoby, które straciły pracę, zaczęły otrzymywać wypłaty.

 

Adwokat Maksim Znak złożył skargę Swiatłany Cichanouskiej do Sądu Najwyższego o uznanie wyborów z 9 sierpnia 2020 r. za nieważne. Skardze towarzyszyło 25 akt z dowodami naruszeń procesu wyborczego.

W Mińsku miała miejsce akcja Łańcuch Pokuty. Ludzie stali w rzędzie od Kurapatów (uroczyska na skraju Mińska) do tymczasowego aresztu przy ulicy Akrescina.

22

28-letni Mikita Kryucou z Małodzieczna, który zaginął po protestach 12 sierpnia, został znaleziony martwy w parku przy ulicy Parnikowaja w Mińsku.

23

Na Litwie 50 tys. ludzi utworzyło łańcuch solidarności z Białorusinami, który ciągnął się od Wilna po granicę z Białorusią.

Pomnik miasta-bohatera został ogrodzony kordonem wojskowym i otoczony drutem kolczastym. Kordony zostały ustawione w pobliżu placu Flagi Państwowej i Pałacu Niepodległości. Przyszły tam rzesze demonstrantów, przyleciał także Łukaszenka – wysiadł z helikoptera w kamizelce kuloodpornej, a obok niego stał jego 15-letni syn Mikałaj z pistoletem maszynowym i w podobnym stroju.

24

Ministerstwo Obrony poinformowało, że Siły Powietrzne i Obrona Powietrzna zniszczyły na granicy z Litwą „sondę złożoną z ośmiu opatrzonych antypaństwowymi symbolami balonów, które próbowały naruszyć przestrzeń powietrzną Republiki Białorusi”.

Łukaszenka odwołał ambasadora Białorusi na Słowacji, który poparł protestujących.

 

Swiatłana Cichanouska spotkała się w Wilnie z zastępcą sekretarza stanu USA Stephenem Biegunem.

25

Sąd Najwyższy odmówił prawa do wniesienia skargi dotyczącej wyniku wyborów wszystkim byłym kandydatom na prezydenta Białorusi.

 

Siarhiej Dyleuski, przedstawiciel komitetu strajkowego w MTW, został skazany na 10 dni więzienia, mimo że dyrektor generalny zakładu próbował go bronić.

26

58 aktorów i pracowników zostało zwolnionych z Narodowego Akademickiego Teatru im. Janki Kupały.

Białoruski Komitet Śledczy przesłuchał członków Rady Koordynacyjnej – Swiatłanę Aleksijewicz i Pawieła Łatuszkę – w sprawie protestów w Białorusi.

Tradycyjna wieczorna akcja na placu Niepodległości w Mińsku zakończyła się zatrzymaniami protestujących.

27

Ministerstwo Zdrowia odwołało dyrektora republikańskiego Centrum Naukowo-Praktycznego „Kardiologia” Alaksandra Mroczaka. Wcześniej lekarze ośrodka rozpoczęli pikiety.

Według oświadczenia Komitetu Śledczego osoby pobite podczas protestów nie wniosły skarg, że zostały ofiarami gwałtów i wykorzystywania seksualnego.

29

Władimir Putin uznał legalność wyborów w Białorusi.

 

MSZ masowo pozbawiło akredytacji dziennikarzy zagranicznych mediów.

 

Do aresztu trafił znany biznesmen Alaksandr Wasilewicz. Przeszukano jego dom i biura należące do jego firmy.

30

Redaktorka naczelna lifestylowego projektu KYKY.org Anastasia Rahatko wyjechała z Białorusi wraz z częścią redakcji. Wcześniej siły bezpieczeństwa zatrzymały współwłaściciela portalu Alaksandra Wasilewicza.

 

Łukaszenka skończył 66 lat. W Mińsku i innych miastach Białorusi miały miejsce masowe protesty. Zatrzymano ponad 100 osób.

 

Do godziny 16.00 ludzie mogli przyjść pod Pałac Niepodległości, gdzie próbowali rozpocząć negocjacje z władzą.

Grupa niosąca plakat z napisem „Sportowcy z ludem” podeszła pod kordon milicji przy Pałacu Niepodległości. Plakat trzymały pływaczka Alaksandra Hierasimienia i koszykarka Alena Leuczanka.

Łukaszenka ponownie pojawił się pod Pałacem Niepodległości, uzbrojony w pistolet maszynowy.

31

Arcybiskup Tadeusz Kondrusiewicz nie został wpuszczony do Białorusi przez Straż Graniczną. W kościele św. Szymona i św. Heleny (nazwanym „czerwonym kościołem”) w Mińsku nieznani sprawcy wymienili zamki w pomieszczeniach pomocniczych.

Departament Dochodzeń Finansowych Komisji Kontroli Państwowej (SCC) zatrzymał członkinię Prezydium Rady Koordynacyjnej Liliję Ułasawę.

wrzesień
01

ONZ zgłosiło 450 przypadków tortur, a także zaginięcie sześciu osób po protestach w Białorusi.

 

W Mińsku protestowali studenci. Część z nich została zatrzymana.

02

Trwały procesy studentów zatrzymanych 1 września. Część z nich została skazana na 5–15 dni aresztu.

 

Niepogodzeni z wynikami wyborów i oburzeni brutalnością sił bezpieczeństwa pracownicy rafinerii w Mozyrzu napisali list otwarty do kierownictwa zakładu, w którym domagali się wysłuchania i debaty na temat wydarzeń ostatnich tygodni. List podpisało prawie 1200 osób.

 

Pawieł Łatuszka wyjechał z Białorusi do Polski.

 

Przeszukano firmę informatyczną PandaDoc i wszczęto postępowanie karne przeciwko jej czterem pracownikom. Wcześniej współzałożyciel firmy Mikita Mikado zaproponował wsparcie finansowe funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa, którzy odmówili podporządkowania się nakazom władz.

03

Do Mińska przybył rosyjski premier Michaił Miszustin. Łukaszenka opowiedział mu o „przechwyconej rozmowie, która odbyła się między Warszawą a Berlinem” i oskarżył Polskę, Czechy, Litwę oraz Ukrainę o kierowanie protestami w Białorusi.

 

Ok. 30 dziennikarzy białoruskich redakcji zebrało się pod głównym budynkiem MSW i poprosiło ministra spraw wewnętrznych Juryja Karajeu o spotkanie i odpowiedź na pytania dotyczące ich zatrzymanych kolegów. Minister nie wyszedł do dziennikarzy.

04

Swiatłana Cichanouska zwróciła się do Rady Bezpieczeństwa ONZ z prośbą o pomoc Białorusi.

 

Władze upubliczniły przechwyconą rozmowę między Warszawą a Berlinem. Prowadzili ją Nick z Berlina i Mike z Warszawy. Internauci wyśmiali w sieci całą akcję.

 

Sąd uznał za winnych dziennikarzy pracujących na wiecu i skazał ich na trzy dni aresztu. Świadkowie nosili kominiarki i ukrywali swoje nazwiska. Dziennikarze po odbyciu kary opuścili areszt.

05

Podczas konferencji prasowej w Polsce członkini Prezydium Rady Koordynacyjnej Wolha Kawalkowa, która łączyła się z zebranymi online, powiedziała, że ​​nie planuje wyjazdu z Białorusi. W nocy została wyprowadzona z aresztu tymczasowego przy ulicy Akrescina, gdzie przez 15 dni odsiadywała karę, a następnie przewieziona do przejścia granicznego Bruzgi.

Odbył się marsz kobiet, które podczas pochodu niosły  międzynarodowe flagi.

06

W Marszu Jedności przed Pałacem Niepodległości wzięło udział 100 tys. osób. Siły bezpieczeństwa użyły gazu łzawiącego i zatrzymały ponad 600 protestujących.

Ludzie skakali do rzeki Świsłocz, aby uniknąć zatrzymania, a ratownicy wyciągali ich z wody na drugim brzegu. Cały zespół ratowników przewieziono do aresztu przy ulicy Akrescina. Minister spraw wewnętrznych Juryj Karajeu powiedział, że białoruska milicja jest najbardziej humanitarną służbą na świecie.

 

Szef GUBAZiK-u (Głównego Zarządu ds. Walki z Przestępczością Zorganizowaną i Korupcją) MSW Mikałaj Karpiankou rozbił pałką szybę w małej kawiarni na Niamiha, aby zatrzymać osoby, które się tam schroniły.

07

Ludzie ustawili się w długiej kolejce po kawę przed niewielką kafejką, w której poprzedniego dnia Mikałaj Karpiankou rozbił szybę.

 

Rankiem w centrum Mińska członkini Rady Koordynacyjnej Maryja Kalesnikawa została wsadzona do minibusa i wywieziona w nieznanym kierunku.

 

Aresztowani tego samego dnia członkowie KC Anton Radniankou i Iwan Kraucou zostali zmuszeni do wyjazdu za granicę. Była z nimi Maryja Kalesnikawa, podarła jednak paszport i została w Białorusi.

08

Piłkarze klubu Krumkaczy Mińsk zostali ukarani grzywną 3375 rubli białoruskich po meczu z Dynamem Mińsk, na który wyszli ubrani w koszulki symbolizujące sprzeciw wobec przemocy.

Studenci Mińskiego Państwowego Uniwersytetu Lingwistycznego wyszli przed główny budynek uniwersytetu na codzienny protest.

09

Maryja Kalesnikawa przebywała w areszcie śledczym przy ulicy Waładarskaha jako podejrzana w sprawie karnej o „przejęcie władzy”.

 

Do biura Babaryki przyjechała milicja. Zatrzymano członka Rady Koordynacyjnej Maksima Znaka i adwokata Maryi Kalesnikawej Illę Saleja.

Niezidentyfikowane osoby zapukały do ​​drzwi Swiatłany Aleksijewicz, aby ją zastraszyć. Dla własnego bezpieczeństwa zaprosiła więc do domu dziennikarzy i dyplomatów unijnych.

10

Górnik z kopalni Belaruskali Juryj Korzun przykuł się kajdankami do maszyn górniczych i na znak protestu odmówił wyjścia na powierzchnię.

 

Mieszkańcy Białorusi, często sąsiedzi, zaczęli się spotykać co wieczór przy muzyce i cieście w biało-czerwono-białym kolorze. W niektórych dzielnicach między budynkami mieszkalnymi wisiały biało-czerwono-białe flagi. Milicja próbowała je zdejmować i przerywać spotkania.

11

Swiatłana Cichanouska skończyła 38 lat. Mieszkańcy Mińska złożyli jej życzenia, podarowali własnoręcznie upieczone ciasta w barwach narodowych, następnie śpiewali i układali serca ze świec.

 

W pobliżu budynku kościoła katolickiego zatrzymano dużą grupę ludzi. Milicja zablokowała drzwi świątyni.

12

Odbył się marsz kobiet. Wiele uczestniczek zostało brutalnie zatrzymanych.

13

W Mińsku miał miejsce Marsz Bohaterów, w którym zatrzymano ponad 700 osób.

W Brześciu siły bezpieczeństwa użyły armatki wodnej, aby rozproszyć protestujących.

 

Fotografowie Alaksandr Wasiukowicz z gazety „Nowy Czas” i Uładź Hrydzin z Tut.by zostali zatrzymani w mińskiej kawiarni i skazani na 11 dni więzienia.

14

Łukaszenka spotkał się z Putinem w Soczi i wynegocjował pożyczkę w wysokości 1,5 mld dol.

 

Białoruski Komitet Straży Granicznej poinformował, że uniemożliwienie wjazdu na teren Białorusi przywódcy białoruskich katolików, arcybiskupowi Tadeuszowi Kondrusiewiczowi, wpłynęło na unieważnienie jego paszportu.

15

Ukraina nie uznała wyniku wyborów w Białorusi.

 

Mieszkaniec placu Przemian Sciapan Łatypau został zatrzymany, gdy próbował chronić mural przedstawiający dwóch DJ-ów. Wszczęto przeciwko niemu sprawę karną.

17

Kierownik Instytutu Socjologii Hienadź Korszunau odszedł z Akademii Nauk. Przyznał, że wiosną 2019 r. poziom zaufania do Łukaszenki wynosił wśród mieszkańców Mińska 24%.

 

Wydania niezależnych białoruskich mediów publikowały treści bez zdjęć na znak solidarności z zatrzymanymi fotografami.

19

W Mińsku protestowały kobiety. Milicja próbowała zatrzymać wszystkie manifestantki.

20

Ponad 100 tys. osób w całym kraju dołączyło do niedzielnego Marszu Sprawiedliwości. Zatrzymano co najmniej 230 uczestników wydarzenia.

Milicja w Brześciu rozpyliła gaz łzawiący, a następnie oddała w powietrze strzał ostrzegawczy.

21

Aleh Kudzielka był kolejnym pracownikiem kopalni Belaruskali, który nie chciał jej opuścić w proteście przeciwko sytuacji w kraju i w przedsiębiorstwie.

22

Ceremonia inauguracji kolejnej kadencji Łukaszenki na stanowisku prezydenta została utajniona i odbyła się w Pałacu Niepodległości. Tuż po niej w Mińsku rozpoczął się spontaniczny protest, podczas którego zatrzymano 360 osób. Jeden z demonstrantów został wywieziony taksówką przed ścigającymi go siłami bezpieczeństwa.

24

Zatrzymano Ludmiłę Kazak, adwokatkę Maryi Kalesnikawej.

26

Marsz kobiet. Milicja próbowała zatrzymać wszystkich protestujących i dziennikarzy.

27

W Mińsku i innych białoruskich miastach odbył się marsz protestacyjny pod nazwą „Inauguracja Ludu”. W stolicy demonstranci przeszli ponad 10 km.

28

Sąd uznał za winnego redaktora naczelnego „Naszej Niwy” Jahora Marcinowicza i nałożył na niego grzywnę w wysokości 405 rubli białoruskich.

 

Noblistka i członkini Prezydium Rady Koordynacyjnej Swiatłana Aleksijewicz udała się do Niemiec.

29

Ministerstwo Informacji pozbawiło Tut.by statusu medium na trzy miesiące.

 

Wielka Brytania i Kanada nałożyły sankcje na Alaksandra Łukaszenkę, jego syna Wiktara i funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa.

 

Swiatłana Cichanouska spotkała się z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem.

30

Na siedmiu mińskich uniwersytetach odbył się strajk siedzący. Studenci Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego, Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Ekonomicznego, Białoruskiej Państwowej Akademii Sztuki, Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Kultury i Sztuki, Mińskiego Państwowego Uniwersytetu Lingwistycznego i Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Wychowania Fizycznego i Sportu siedzieli na schodach budynków lub obok nich, aby pokazać, że jest ich wielu i nie akceptują sytuacji w Białorusi.

Koszykarka Alena Leuczanka została skazana na 15 dni więzienia za udział w marszach protestacyjnych.

Okazało się, że uznany dzień wcześniej za zaginionego bloger Eduard Palczys przebywa w areszcie śledczym przy ulicy Akrescina.

październik
01

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych wysłało do obywateli wiadomość tekstową o treści: „Zostałeś rozpoznany podczas naruszenia zakazu organizowania imprez masowych”. Autorzy wiadomości poprosili ludzi, aby „nie popełniali błędów”.

02

Unia Europejska nałożyła sankcje na 40 białoruskich urzędników. Białoruskie MSZ odwołało ambasadorów „na konsultacje” i zażądało zmniejszenia liczby dyplomatów pracujących w ambasadach Polski i Litwy w Białorusi.

 

Ministerstwo Spraw Zagranicznych wprowadziło nową procedurę akredytacji dziennikarzy zagranicznych w Białorusi.

 

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zagroziło odpowiedzialnością administracyjną rodzicom przyjeżdżającym z dziećmi na protesty.

03

Dzianis Kuzniacou, 41-latek, zmarł w szpitalu. Przywieziono go z aresztu na ulicy Akrescina z pękniętą czaszką. Według urzędników bezpieczeństwa zmarł z powodu „upadku z górnej pryczy”.

 

Redaktorka naczelna portalu Silnyie Novosti News Hanna Jaksztas wraz z mężem zostali zatrzymani po przeszukaniu jej mieszkania w Homlu.

04

Marsz w sprawie uwolnienia więźniów politycznych: dziesiątki tysięcy Białorusinów ponownie wyszło na ulice. Zatrzymano ok. 200 osób, protestujący zniszczyli armatkę wodną.

05

Wszczęto sprawy karne przeciwko 19 osobom za rozpowszechnianie w internecie danych funkcjonariuszy milicji. Wśród oskarżonych była listonoszka.

 

Seniorzy spotkali się podczas marszu pod czerwonym kościołem w Mińsku. Przeszli aleją i dotarli do Mińskiego Państwowego Uniwersytetu Lingwistycznego, aby wesprzeć protestujących studentów.

06

Swiatłana Cichanouska spotkała się w Berlinie z Angelą Merkel i dała jej biało-czerwono-biały parasol oraz książkę.

Alaksandra Ramanouskaja, mistrzyni świata w narciarstwie dowolnym, została zwolniona za nieobecność w pracy. Wcześniej otwarcie krytykowała przemoc wobec protestujących.

 

W areszcie przy Akrescina zmieniono zasady: więźniowie będą otrzymywali paczki tylko w czwartki, a nie codziennie.

07

Litwa zablokowała przyznanie Białorusi środków finansowych w ramach programu unijnego.

 

Syn burmistrza Witebska spędził 13 dni w areszcie śledczym przy ulicy Akrescina i w więzieniu w Żodzinie.

 

W Mińsku odbył się marsz prorządowy, podczas którego uczestnicy nieśli ikony, krucyfiks i goździki.

08

Polityk Anatol Labiedźka został zatrzymany i skazany na 15 dni aresztu.

 

Ośrodki wizowe Litwy i Polski w Białorusi tymczasowo przestały przyjmować dokumenty potrzebne do wyrobienia wiz.

10

Łukaszenka przybył do aresztu śledczego KGB, aby zasiąść przy okrągłym stole z bankierem Wiktarem Babaryką, jego synem Eduardem, blogerem Siarhiejem Cichanouskim, Maksimem Znakiem i innymi więźniami politycznymi.

 

Siarhiej Cichanouski zadzwonił do żony po raz pierwszy od 134 dni.

W Mińsku pozostali ambasadorzy tylko dwóch krajów Unii Europejskiej – Austrii i Włoch.

 

W Mińsku odbył się Światowy Marsz Kobiet. Jego uczestniczki spacerowały po mieście z kwiatami. Był to pierwszy tzw. protest spacerowy (taką formę demonstracji przyjęto z powodu wcześniejszych gwałtownych akcji przeciwko protestującym). 

11

Biznesmen Juryj Waskrasienskij i dyrektor firmy informatycznej PandaDoc Dzmitryj Rabcewicz zostali wypuszczeni z więzienia. Brali udział w rozmowach  z Łukaszenką przy okrągłym stole.

 

Odbył się Marsz Dumy, podczas którego zatrzymano ponad 40 dziennikarzy i ok. 700 uczestników.

12

W Mińsku i innych regionach odbyły się marsze seniorów. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych użyło granatów błyskowych i gazu łzawiącego.

13

Swiatłana Cichanouska ogłosiła, że termin ultimatum narodowego dla Alaksandra Łukaszenki minie 25 października 2020 r.

 

„Reżim dostał 13 dni na spełnienie trzech wymagań:

  1. Łukaszenka musi podać się do dymisji.
  2. Przemoc na ulicach musi się skończyć.
  3. Wszyscy więźniowie polityczni muszą zostać uwolnieni”.

 

Dwóch kolejnych oskarżonych w sprawie PandaDoc zostało zwolnionych.

 

Lider komitetu strajkowego MTW Siarhiej Dyleuski wyjechał do Warszawy.

 

Jeden z właścicieli kwiaciarni Pierwyj Сwietnoj Maksim Charoszyn został w brutalny sposób zatrzymany. Mężczyznę dotkliwie pobito –  z komisariatu zabrała go karetka.

14

Ludzie przez cały dzień stali w kolejce do kwiaciarni Piervyj Сvietnoj.

 

Dwóch milicjantów w kominiarkach, którym cyfrowo zmieniono głos, aby nie zostali rozpoznani, zadeklarowało w telewizji STV, że nie zostawią w spokoju białoruskich ulic.

 

Trzykrotna medalistka olimpijska Alaksandra Hierasimienia przeniosła się do Wilna i stanęła na czele Białoruskiej Fundacji Solidarności Sportowej. Mistrz świata w tajskim boksie i kickboxingu Wital Hurkou wyjechał na Ukrainę.

15

Alaksandrowi Pylczance, adwokatowi Wiktara Babaryki i Maryi Kalesnikawej, odebrano prawo wykonywania zawodu.

W Mińsku odbył się marsz osób niepełnosprawnych.

16

W białoruskiej stolicy protestujący zablokowali obwodnicę miasta.

W Grodnie skazano dyrektorkę hospicjum dziecięcego Wolhę Wialiczkę. Została zatrzymana poprzedniego dnia, podczas spotkania charytatywnego. W hospicjum sporządzono protokół z wiecu, który odbył się ponad miesiąc wcześniej.

 

Szef GUBAZiK-u Mikałaj Karpiankou powiedział, że przeciwko protestującym zostanie w sposób humanitarny użyta broń, także palna.

17

Adwokat Illa Salej został zwolniony do domu z aresztu śledczego.

 

Podczas Marszu Kobiet i wiecu studenckiego zatrzymano dziennikarzy. Darja Spiawak została skazana na 13 dni, a Wadzimowi Zamirouskiemu, Usiewaładowi Zarubinowi i Arciomowi Majorauowi zasądzono 15 dni więzienia.

18

Norweski parlamentarzysta nominował Cichanouską, Kalesnikawą i Capkałę do Pokojowej Nagrody Nobla.

 

Właściciel kwiaciarni Maksim Charoszyn wyjechał z Białorusi na rehabilitację, aby dojść do siebie po pobiciu.

 

Odbył się masowy Marsz Partyzancki, podczas którego zatrzymano 280 osób. W Mińsku padły strzały. Milicja stwierdziła, że oddano je w powietrze, ale na nagraniu wideo wyglądało to inaczej.

19

Strateg polityczny Witalij Szklarau i członkini Trybunału Konstytucyjnego Lilija Ułasawa zostali zwolnieni z aresztu. Uczestniczyli w spotkaniu z Łukaszenką w areszcie śledczym KGB.

W Mińsku odbyły się dwa marsze seniorów – jeden prorządowy, a drugi pod biało-czerwono-białymi flagami.

20

Logo i publikacje kanałów NEXTA i NEXTA-Live na Telegramie zostały uznane za ekstremistyczne.

21

Lista więźniów politycznych w Białorusi wzrosła do 102 osób.

22

Nagrodę im. Sacharowa za rok 2020 przyznano białoruskiej opozycji.

25

Odbył się Marsz Ultimatum Narodowego. Uczestnicy pokojowego protestu zostali rozpędzeni granatami błyskowymi. Funkcjonariusze służb bezpieczeństwa przemieszczali się w pobliżu ulicy Arlouskaja. Oddziały prewencji wdarły się do prywatnego mieszkania, aby aresztować ukrywających się tam ludzi. Podczas marszu zatrzymano ponad 500 osób.

26

BY_help wydał ponad 1,1 mln dol. na pomoc powyborczą.

 

Rozpoczął się strajk ogólnokrajowy – dołączyły do ​​niego Grodno Azot, Belaruskali, MTW i Atlant. Strajkujący robotnicy Biełorusnieftu zostali zwolnieni z pracy.

 

W Mińsku odbył się wspólny marsz studentów i seniorów.

27

Aż 500 spraw karnych zostało wszczętych na podstawie przepisów dotyczących naruszeń zakazu odbywania zgromadzeń masowych. Osoby pobite przez milicję nie doczekały się wszczęcia ani jednego postępowania.

 

Łukaszenka opowiadał o akcji przy ulicy Arlouskaja: „To był mój rozkaz; musiałem wyprowadzić tych narkomanów z mieszkań”.

 

Strajk rozpoczęło 35 pracowników Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Informatyki i Radioelektroniki oraz wykładowcy i studenci Mińskiego Państwowego Uniwersytetu Lingwistycznego. Łukaszenka wezwał do zastosowania represji wobec strajkujących.

28

Fabryki zaczęły zwalniać robotników, którzy brali udział w strajku.

29

Natalla Dulina, docentka Katedry Języka Włoskiego, aktywna uczestniczka ruchu strajkowego, została zwolniona z Mińskiego Państwowego Uniwersytetu Lingwistycznego.

Iwana Kubrakoua mianowano ministrem spraw wewnętrznych. Były szef KGB Waleryj Wakulczyk został asystentem prezydenta w obwodzie brzeskim, a dawny minister spraw wewnętrznych Juryj Karajeu objął podobne stanowisko w obwodzie grodzieńskim.

 

Łukaszenka zaproponował włączenie byłych członków służb do milicji ludowych i rozdał im broń.

 

Łukaszenka zażądał podjęcia kroków w sprawie niehonorowania dyplomów naukowych otrzymanych za granicą.

 

Zamknięto kawiarnie i restauracje, które brały udział w strajku. Masowo zaczęto też zwalniać pracowników Mińskiego Państwowego Uniwersytetu Lingwistycznego, a studentów wyrzucać z uczelni.

Białoruś zamknęła granice z Litwą, Łotwą, Polską i Ukrainą.

30

Z Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Medycznego wydalono 20 studentów. Wspierali ich koledzy z roku, nauczyciele i lekarze.

 

W okolice uczelni przybyli również absolwenci i rodzice studentów, aby okazać wsparcie poszkodowanym.

31

Pojawiły się plany zaostrzenia kary za udział w protestach i „nielegalne używanie flag”. Zgodnie z zamierzeniami miały za nie grozić grzywna do 5400 rubli białoruskich i areszt do 30 dni.

 

W Żodzinie odbył się proces 75-letniej kobiety za zdjęcie z biało-czerwono-białą pastylką. „Protestowała z pianką marshmallow” – powiedział milicjant.

Listopad
01

Zorganizowano kolejny niedzielny marsz protestacyjny. Protestujący zostali rozgonieni w szczególnie brutalny sposób: użyto granatów ogłuszających, napadano na ludzi na podwórkach. Na polu pod lasem Kurapaty siły bezpieczeństwa ścigali demonstrantów samochodami. Tego dnia zatrzymano ponad 310 osób.

02

Po niedzielnym marszu śledczy wszczęli sprawę karną z art. 342 kk („Organizacja i przygotowanie działań rażąco naruszających porządek publiczny”). Na liście podejrzanych znalazło się 231 osób zatrzymanych dzień wcześniej.

 

Profesorowie Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Medycznego zbierali podpisy poparcia dla usuniętych z uczelni studentów.

 

W Mińsku odbył się marsz seniorów.

03

Rodzice studentów Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Informatyki i Radioelektroniki przygotowali apel do rektora, w którym zażądali zaprzestania prześladowań studentów za niezgodność z polityczną linią władzy oraz wstrzymania zwolnień wykładowców. Zagrozili, że w razie odmowy przestaną płacić czesne za studia.

 

Pracownicy Mińskiego Państwowego Uniwersytetu Lingwistycznego podpisali list otwarty do rektora uczelni z prośbą o przywrócenie wydalonych studentów i zwolnionych kolegów.

 

W Mińsku obok Centrum Naukowo-Badawczego Chirurgii, Transplantologii i Hematologii odbyła się akcja solidarnościowa – ludzie trzymali transparenty z napisami „Uwolnij naszych lekarzy” i „Dlaczego lekarze są przetrzymywani w areszcie na ulicy Akrescina?”.

04

Lekarze, którzy wyrazili solidarność z wyrzuconymi studentami uczelni medycznej, trafili do więzienia.

05

Łukaszenka powiedział, że rozkazał dowódcy straży granicznej nie wpuszczać do kraju osób z paszportami obcych państw i tych „mądrych” Białorusinów, którzy wyjechali z ojczyzny w tak trudnym dla niej czasie.

 

Przeszukano mieszkanie, w którym mieszkała Nina Bahinskaja.

 

W Mińsku odbył się marsz osób niepełnosprawnych.

06

Unia Europejska nałożyła sankcje na Łukaszenkę i 14 innych urzędników białoruskich.

 

Uczestniczącym w strajku robotnikom BMZ Żłobin (Białoruski Kombinat Metalurgiczny), wytoczono sprawę karną za zatrzymanie pracy pieców hutniczych.

 

Uczelnia medyczna zaczęła przyjmować „wyrzuconych” studentów.

 

W Mińsku uruchomiono trzecią linię metra, a Łukaszenka obiecał przeprowadzić nowe wybory.

07

OBWE wezwała władze Białorusi do przeprowadzenia ponownych wyborów prezydenckich. Białoruskie MSZ się na to nie zgodziło.

 

Łukaszenka uruchomił elektrownię jądrową w Ostrowcu.

 

Po koncertach podwórkowych zatrzymano grupę Reha i muzyka Pawieła Arakelana.

 

Prawie 60 osób zostało zatrzymanych podczas protestu lekarzy w pobliżu Pierwszego Szpitala Klinicznego w Mińsku.

08

W Mińsku zakazano licznego gromadzenia się na cotygodniowych marszach. Uczestnicy spacerowali po mieście w małych grupach. Liczba zatrzymanych przekroczyła 1000 osób. Milicja brutalnie potraktowała wielu z nich.

09

Zmicier Daszkiewicz został zwolniony po 15 dniach aresztu i nagłośnił w mediach, jakie tortury są stosowane w areszcie przy ulicy Akrescina.

 

Pierwszy blok białoruskiej elektrowni jądrowej przestał wytwarzać prąd – nie działały transformatory napięcia.

10

Organy ścigania zablokowały konta Białorusinów, którzy otrzymali odszkodowania z inicjatywy BY_help.

 

Łukaszenka zagroził likwidacją prywatnych firm, w których do końca roku nie powstaną związki zawodowe.

11

W Narodowym Akademickim Teatrze im. Janki Kupały rozpoczęto rekrutację nowego zespołu – na przesłuchania zostali zaproszeni studenci.

 

Obrońcy praw człowieka poinformowali, że przeciwko zwolennikom zmian w Białorusi wszczęto już 900 spraw karnych.

 

Miss Białorusi 2008 i była rzeczniczka prasowa Brzeskiego Dynama Wolha Chiżynkowa została skazana na 12 dni aresztu. Zatrzymano ją podczas marszów 8 listopada.

Wieczorem na placu Przemian pojawiły się niezidentyfikowane, zamaskowane osoby, aby ściągnąć biało-czerwono-białe wstążki. Zaczęła się awantura. Ostatnią wiadomością, którą 31-letni Raman Bandarenka napisał na lokalnym czacie, było: „Wychodzę!”. Potem został pobity, zabrany do minibusa i przewieziony do Centralnego Okręgowego Wydziału Spraw Wewnętrznych. Półtorej godziny później mężczyzna trafił do szpitala z obrzękiem mózgu.

12

Mieszkanie Alany Hiebramarijam, współpracowniczki Cichanouskiej w zakresie pracy z młodzieżą i studentami, zostało przeszukane. Funkcjonariusze bezpieczeństwa odwiedzili kilku innych aktywistów.

 

Zmarł Raman Bandarenka.

13

Do redakcji „Narodnej Woły” przybyła milicja. Skonfiskowała nakład najnowszego wydania gazety.

 

Komitet Śledczy zawiesił śledztwo w sprawie Alaksandra Tarajkouskiego. Sprawa karna nie została wszczęta, chociaż był świadek jego śmierci.

 

Ludzie utworzyli łańcuch solidarności i zorganizowali miejsca pamięci Ramana Bandarenki.

14

Fundusz Solidarności BYSOL uruchomił kolejny projekt po zablokowaniu kont przez białoruskie władze.

 

Narodowe Kierownictwo Antykryzysowe zakomunikowało, że skopiowało raport wewnętrzny MSW. Zgodnie z dokumentem od 9 sierpnia do 3 listopada 2020 r. w kraju zatrzymano 25 800 osób za „złamanie przepisów dotyczących imprez masowych i popełnienie innych naruszeń podczas ich prowadzenia”. Sporządzono ponad 24 tys. protokołów administracyjnych. Złożono 4 tys. skarg na przemoc ze strony organów ścigania.

 

Odbyło się czuwanie na placu Przemian – ludzie cały dzień przychodzili na podwórze przy ulicy Czarwiakowa z lampami i kwiatami.

15

Odbył się marsz pamięci Ramana Bandarenki pod nazwą „Wychodzę”. Milicjanci przeprowadzili akcję na placu Przemian. W całym kraju zatrzymano ponad 1100 osób.

 

Dziennikarka Biełsatu Kaciaryna Andrejewa i kamerzystka Darja Czulcowa zostały zatrzymane.

19

Słynny sportowiec został podejrzany o atak na Bandarenkę na placu Przemian. Osoba w szarym dresie i kurtce bez rękawów wyglądała jak Dzmitryj Szakuta, mistrz świata w muay thai i kickboxingu. Znające go osoby twierdziły, że głos na nagraniu i widoczna część twarzy prawdopodobnie należały do Szakuty.

Dziennikarka Tut.by Kaciaryna Barysiewicz, która napisała tekst o śmierci Ramana Bandarenki, nie odbierała telefonu. Jej córka powiedziała, że mama ​​wyszła do sklepu. Wkrótce potem kobieta wróciła do domu w towarzystwie funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa. Niecałą godzinę później zabrali ją zamaskowani cywile. Córka dziennikarki powiedziała, że ​​ich mieszkanie zostało przeszukane i zabrano laptop. Później się okazało, że Barysiewicz trafiła do aresztu śledczego KGB.

20

Sciapan Puciła i Raman Pratasiewicz, założyciel i były redaktor naczelny kanału NETXA na Telegramie, znaleźli się na liście osób zaangażowanych w działalność terrorystyczną.

 

W Mińsku odbył się pogrzeb Ramana Bandarenki. 

22

W stolicy i innych regionach kraju odbył się tradycyjny niedzielny marsz. Demonstranci domagali się dymisji Łukaszenki.

 

Protest ten był wyjątkowy ze względu na jego decentralizację. Uczestnicy marszu ustalali punkty zbiórki podczas lokalnych spotkań. Po kilku tygodniach milicjanci uniemożliwili ludziom zbieranie się i tworzenie jednej dużej kolumny podczas marszu.

24

Dziennikarze Tut.by i pracownicy mińskiego pogotowia ratunkowego stanęli pod ścianą z podniesionymi rękami, aby wyrazić solidarność z aresztowanymi Kaciaryną Barysiewicz i Arciomem Sarokinem. Trzymali kartki z napisem „0%”, czyli wynikiem badania na obecność etanolu we krwi zmarłego Ramana Bandarenki.

grudzień
01

Swiatłana Cichanouska ogłosiła uruchomienie Ujednoliconej Księgi Kryminalnej. Platforma ta będzie gromadzić dowody aresztowań, tortur i pobić, a także nazwiska sprawców.

03

Sąd Gospodarczy w Mińsku pozbawił Tut.by statusu medium. Ministerstwo Informacji złożyło pozew przeciwko firmie, ponieważ znalazło w jej artykułach „fałszywe informacje”.

03

Wiaczasłau Barok, katolicki ksiądz z Rasonów, został skazany na 10 dni aresztu. Władze uznały, że kolaż „Stop łukaszyzmowi”, w którym użyto barw oficjalnej flagi i oficjalnego herbu Republiki Białorusi, to symbol nazistowski, a ksiądz został uznany za winnego na podstawie art. 17.10 Kodeksu administracyjnego („Propagowanie symboli nazistowskich”).

07

Urodzona w Białorusi obywatelka Szwajcarii Natalla Hersche została skazana na dwa i pół roku więzienia za zerwanie kominiarki z głowy milicjanta. Kobietę oskarżono o stawianie oporu funkcjonariuszowi organów ścigania podczas Marszu Kobiet 19 września.

08

W Mińsku cztery osoby zostały skazane na kary więzienia za napis „Nie zapomnimy” przy zaimprowizowanym pomniku Alaksandra Tarajkouskiego, na stacji metra Puszkinskaja. 25-letnią Maryję Babowicz skazano na dwa lata pozbawienia wolności. Maksima Pauluszczyka, lat 26 – na dwa lata kolonii karnej. Dzianis Hraczanau, lat 42, i Ihar Samusienka, lat 25, usłyszeli wyrok półtora roku w zakładzie poprawczym typu otwartego. Uładzisłau Hulis, lat 25, został skazany na dwa lata więzienia w kolonii o zaostrzonym reżimie.

10

Białoruskie władze tymczasowo zakazały opuszczania kraju przez lądowe przejścia graniczne. Według oficjalnych informacji podjęto te środki, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się COVID-19.

11

Reporterzy bez Granic: Białoruś została uznana za najniebezpieczniejszy kraj dla dziennikarzy w Europie.

15

Ihar Łosik, który przebywał w więzieniu w Żodzinie, rozpoczął strajk głodowy. Został oskarżony w nowej sprawie karnej. Żona Ihara Daria Łosik napisała na swoim koncie na Instagramie, że na znak solidarności z mężem również prowadzi strajk głodowy.

 

Sędzia z okręgu Kastrycznicki w Mińsku uznał za winną 87-letnią Lizawietę Bursawę na podstawie art. 23.34 Kodeksu administracyjnego. Zgodnie z protokołem milicji 13 grudnia kobieta zorganizowała w swoim mieszkaniu imprezę masową, a na balkonie umieściła biało-czerwono-białą flagę.

16

Rada Unii Europejskiej zatwierdziła trzeci pakiet sankcji przeciwko reżimowi Alaksandra Łukaszenki. Kolejne 29 osób i siedem podmiotów prawnych zostało objętych sankcjami.

 

Białoruska opozycja demokratyczna otrzymała w Brukseli Nagrodę im. Sacharowa 2020.

18

Waleryj i Wieranika Capkałowie przenieśli się do Rygi, gdzie podjęli pracę nad utworzeniem funduszu pomocy białoruskim kobietom, które ucierpiały w wyniku działań władz. Małżonkowie pomagali także uchodźcom z Białorusi, którzy otrzymali azyl polityczny na Łotwie.

 

Białoruś i Rosja podpisały porozumienie o współpracy sił bezpieczeństwa.

 

BYPOL, kanał na Telegramie wykorzystywany przez byłych śledczych i stróżów prawa, opublikował na YouTubie nowe wideo, które miało pokazać, co się działo 12 sierpnia we frunzeńskim okręgu milicji.

20

Miss Białorusi 2008 i była sekretarz prasowa brzeskiego Dynama Wolha Chiżynkowa została zwolniona z aresztu. Spędziła tam 42 dni za udział w kilku nielegalnych wiecach protestacyjnych.

22

Julija Słucka, założycielka organizacji medialnej Press Club Belarus, została zatrzymana na lotnisku po przybyciu do Mińska i przewieziona do Departamentu Dochodzeń Finansowych. Milicja przeszukała mieszkania dyrektorki programowej Press Club Ały Szarko i dyrektora Siarhieja Alszeuskiego. Funkcjonariusze przeszukali też dom dyrektora Press Club Academy Siarhieja Jakupaua oraz mieszkanie Słuckiej w Mińsku.

 

Rząd Federacji Rosyjskiej zatwierdził projekt umowy o udzielenie Białorusi kredytu w wysokości miliarda dolarów w latach 2020–2021, podpisany przez premiera Rosji Michaiła Miszustina.

24

Arcybiskup Tadeusz Kondrusiewicz wrócił do Mińska. Odprawił pierwszą od czterech miesięcy mszę świętą w archikatedrze.

29

Donald Trump podpisał amerykańską ustawę budżetową USA – H.R.8438, która zawierała „Ustawę dotyczącą demokracji, praw człowieka i suwerenności w Białorusi”. Tym samym rozszerzono uprawnienia prezydenta USA do czasu wprowadzenia nowych sankcji w związku z wyborami prezydenckimi w Białorusi w 2020 r.

31

Białorusini świętowali Nowy Rok.

styczeń
03

Mieszkańcy dziesiątek obwodów Mińska wyszli na marsze protestacyjne.

11

Łukaszenka spotkał się z prezesem Międzynarodowej Federacji Hokeja na Lodzie Reném Faselem, który przyleciał do Mińska, aby omówić możliwości zorganizowania mistrzostw świata w tej dyscyplinie. Zawody miały się odbyć w Białorusi i Łotwie, jednak społeczeństwo białoruskie, opozycja, strona łotewska, a także wielu innych uczestników mistrzostw wielokrotnie wyrażało swój sprzeciw wobec organizacji tego wydarzenia w Białorusi z powodu brutalnego stłumienia pokojowych akcji, po sfałszowaniu wyborów prezydenckich 9 sierpnia 2020 r.

14

Dziennikarz i menedżer medialny Andrej Alaksandrau i jego dziewczyna Iryna Zlobina zostali zatrzymani.

14

Siły bezpieczeństwa opuściły biuro agencji prasowej BelaPAN, zabierając ze sobą dyski twarde komputerów.

15

BYPOL, kanał Telegramu prowadzony przez byłych śledczych i stróżów prawa, opublikował nagranie, w którym mężczyzna brzmiący podobnie do Mikałaja Karpiankoua, byłego szefa GUBAZiK-u, a następnie wiceministra spraw wewnętrznych i dowódcy wojsk wewnętrznych, wyjaśnił, dlaczego zginął Alaksandr Tarajkouski. Nagrany mężczyzna dzielił się także szczegółami spotkania z Łukaszenką – podczas rozmowy funkcjonariusze organów ścigania zostali poinstruowani, jak postępować z protestującymi.

 

Marka Nivea postanowiła wycofać się ze sponsorowania Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2021, jeśli Mińsk zostanie jednym z gospodarzy turnieju.

16

„Od 28 lat jesteśmy dumnym partnerem mistrzostw świata w hokeju na lodzie. Szanujemy również i promujemy wszystkie prawa człowieka. Dlatego Škoda wycofa się ze sponsorowania Mistrzostw Świata w Hokeju na Lodzie IIHF 2021, jeśli Białoruś potwierdzi, że jest współgospodarzem wydarzenia” – poinformowała na Twitterze Škoda.

 

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Białorusi skomentowało zatrzymanie dziennikarza Andreja Alaksandraua i jego dziewczyny Iryny Złobiny. Zarzucono im finansowanie protestów.

17

Marsze na dziedzińcu i flash moby trwały mimo mroźnej pogody.

18

Firma Liqui Moly postanowiła wycofać się ze sponsorowania mistrzostw świata w hokeju na lodzie, gdyby odbyły się one w Białorusi.

 

Białoruska więźniarka polityczna Natalla Hersche, która jest również obywatelką Szwajcarii, rozpoczęła strajk głodowy, ponieważ nie otrzymywała listów, które ludzie wysyłali do niej już w 2020 r. Natalla zasugerowała, że ​​władze więzienne przechowują listy u siebie.

 

W Homlu został zatrzymany Leanid Sudalenka, jeden z najsłynniejszych białoruskich obrońców praw człowieka.

21

Funkcjonariusze złożyli niespodziewaną wizytę w Biurze Praw Osób Niepełnosprawnych w Mińsku. Departament Dochodzeń Finansowych Komitetu Kontroli Państwowej sprawdzał pracowników urzędu pod kątem rzekomego nielegalnego pozyskiwania środków w postaci darowizn na cele charytatywne i pomoc zagraniczną.

22

Zawodnik MMA Alaksiej Kudzin został zatrzymany w Moskwie. Mistrz świata w kickboxingu i boksie tajskim wziął udział w sierpniowych protestach na Małodziecznej, gdzie mieszkał. Po aresztowaniu spędził kilka tygodni w areszcie w Żodzinie, a 21 sierpnia został umieszczony w areszcie domowym. 19 września miał się rozpocząć jego proces w Małodziecznej. Kudzin został oskarżony na podstawie art. 363 części 2 kk – „Opór wobec funkcjonariusza spraw wewnętrznych lub innej osoby stojącej na straży porządku publicznego”. Alaksiej nie stawił się na rozprawie. Poinformowano, że opuścił Białoruś.

 

Safija Małaszewicz i Cichan Klukacz, dwoje 18-letnich demonstrantów, zostali skazani na dwa lata w kolonii karnej za zamalowanie tarcz systemu ochronnego samochodów milicji podczas Marszu Jedności Ludowej, który odbył się 6 września w białoruskiej stolicy.

25

Białoruski Państwowy Uniwersytet Informatyki i Radioelektroniki skreślił z listy studentów 21-letniego Jana Sałanowicza, który odsiadywał wyrok 115 dni za udział w protestach. 

 

Więzień polityczny Ihar Łosik przerwał strajk głodowy. Białoruski bloger postanowił zakończyć go w 42. dniu. Pismo, w którym Łosik ogłosił swoją decyzję, opublikował jego obrońca.

 

„Nie jadłem niczego od ponad czterdziestu dni, ale wciąż czuję siłę i zdolność do kontynuacji [strajku głodowego]. Byłem głęboko poruszony niesamowitą falą solidarności, a także faktem, że setki i tysiące Białorusinów namawiało mnie, żebym przestał, żebym mógł zachować zdrowie i żyć dla naszego wspólnego zwycięstwa. I wiem, że wielu ludzi rozpoczęło strajki głodowe [w ramach solidarności] podczas mojego strajku. Nie mogę wziąć na siebie tak wielkiego ciężaru odpowiedzialności; ja nie chcę, by inni cierpieli z powodu mojego świadomego wyboru. Po przeczytaniu tych wszystkich apeli w Waszych listach zdałem sobie sprawę, że nie mogę być przyczyną waszego nieszczęścia, nie mogę sprawić, aby moja rodzina i wy wszyscy tak się o mnie martwili. Nigdy nie szukałem rozgłosu. Chciałem po prostu żyć spokojnie i wychowywać córkę. Ale zostałem zmuszony do tak skrajnego środka” – napisał w swoim liście Ihar Łosik.

26

RFE/RL opublikowało zdjęcia obozu pod Słuckiem. Podobno został on założony, aby pomieścić 2000 protestujących. Wiele osób zatrzymanych w pierwszych dniach powyborczych protestów miało trafić na teren ośrodka odwykowego terapii zajęciowej, w pobliżu białoruskiego miasta Słuck (obwód miński).

27

Swiatłana Cichanouska, Pawieł Łatuszka, Wolha Kawalkowa, Waleryj i Wieranika Capkałowie spotkali się, aby omówić Plan Zwycięstwa 2021.

29

Milicja zatrzymała kilku profesorów związanych z Białoruskim Uniwersytetem Państwowym. W dniu wizyty Łukaszenki kilku obecnych i byłych wykładowców najlepszej uczelni w kraju zostało zabranych przez mińską milicję. Zatrzymano Swiatłanę Wouczak, przewodniczącą komitetu strajkowego,  jej męża Michaiła Wouczaka, byłego pracownika BSU, oraz Pawieła Piatroua, starszego wykładowcę na Wydziale Elektroniki Fizycznej i Nanotechnologii BSU (Wydział Radiofizyki i Technologii Komputerowych). Dzień wcześniej została zatrzymana Wolha Kawaleuska, starsza wykładowczyni na Wydziale Geografii.

 

Prokuratura Generalna Białorusi przygotowała niezbędne dokumenty, zgodnie z którymi flaga biało-czerwono-biała została uznana za „ekstremistyczną”.

30

Przeszukano biuro Symbal.by. Czterech pracowników sklepu z pamiątkami przewieziono najpierw na komisariat milicji, a następnie do aresztu śledczego przy ulicy Akrescina.

luty
01

Swiatłana Cichanouska ogłosiła 7 lutego Dniem Solidarności z Białorusią, aby wesprzeć tych, którzy codziennie protestują mimo przeciwności, i podziękować im za odwagę oraz silną wolę.

08

Parlament Europejski rozważał sankcje wobec białoruskich sędziów.

 

Szef międzynarodowego działu prawnego Komitetu Śledczego Michaił Wawuła powiedział, że za pośrednictwem prokuratora generalnego komitet przesłał do Polski dokumenty w sprawie ekstradycji Sciapana Puciły i Ramana Pratasiewicza.

09

We Frunzenskim Sądzie Rejonowym w Mińsku rozpoczął się proces dziennikarki Biełsat TV Kaciaryny Andrejewej i kamerzystki Darji Czulcowej.

10

Minister spraw zagranicznych Łotwy Edgars Rinkevićs miał odrzucić wniosek białoruskich władz o ekstradycję byłego kandydata na prezydenta Waleryja Capkały.

 

Białoruska Prokuratura Generalna złożyła wniosek do rosyjskiego prokuratora generalnego o ekstradycję sportowca Alaksieja Kudzina.

14

W Małodziecznie milicja zatrzymała narciarzy, w sumie ponad 20 osób. Wraz ze sprzętem narciarskim opuścili oni miasto w otoczeniu stróżów prawa i trafili na miejscowy komisariat milicji.

17

Rozprawa w sprawie Wiktara Babaryki i Biełgazprombanku rozpoczęła się w Sądzie Rejonowym dla dzielnicy Maskouski w Mińsku.

Służby bezpieczeństwa niespodziewanie złożyły wizytę w kościele protestanckim „Nowe Życie”, znajdującym się w Sucharewie, dzielnicy mieszkalnej Mińska.

18

Sędzia Natalla Buhuk wydała wyrok skazujący dziennikarkę BiełsatTV Kaciarynę Andrejewą i kamerzystkę Darję Czulcową na dwa lata więzienia w kolonii karnej o minimalnym rygorze.

19

Prokuratura Generalna wszczęła proces karny w sprawie śmierci Ramana Bandarenki i podkreśliła, że ​​„nie stwierdzono udziału funkcjonariuszy milicji w powstawaniu obrażeń ciała Bandarenki”.

 

Dziennikarka Kaciaryna Barysiewicz i doktor Arciom Sarokin mieli być sądzeni za ujawnienie informacji o stanie zdrowia Ramana Bandarenki. Proces miał się odbyć w Moskiewskim Sądzie Rejonowym w Mińsku. Jednak niezależni dziennikarze Tut.by, Onliner, „Komsomolskaja Prawda w Białorusi”, BelaPAN i Office.life nie zostali dopuszczeni do przesłuchania.

Komitet Śledczy odmówił wszczęcia postępowania karnego w sprawie śmierci Alaksandra Tarajkouskiego.

 

Lawon Chałatran, wolontariusz komitetu wyborczego uwięzionego polityka Wiktara Babaryki i menedżer Ruin Bar OK16, został skazany na dwa lata ograniczenia wolności w otwartym zakładzie karnym.

20

Prawnicy Kanstancin Michiel, Michaił Kiryluk, Maksim Konan i Ludmiła Kazak stracili prawo wykonywania zawodu po decyzji Komisji Kwalifikacyjnej przy Ministerstwie Sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości potwierdziło, że przygotowuje nowelizację Kodeksu karnego. Zasugerowano m.in. wprowadzenie art. 342-1 („Naruszenie nakazu organizowania lub przeprowadzania imprez masowych”). Dotyczyłoby to osób skazanych dwukrotnie w ciągu roku na podstawie art. 23.34 Kodeksu administracyjnego. Zostałyby one ukarane aresztem, ograniczeniem lub pozbawieniem wolności do trzech lat.

 

Kolejnym pomysłem było wprowadzenie art. 198-1 („Naruszenie przepisów dotyczących środków masowego przekazu”). Załóżmy, że właściciel witryny niezarejestrowanej jako publikacja internetowa rozpowszechniał zabronione informacje w ciągu roku od nałożenia kary administracyjnej za to wykroczenie. W takim przypadku groziłaby mu kara grzywny, prace społeczne, ograniczenie lub kara pozbawienia wolności do dwóch lat.

 

W projekcie zaproponowano zaostrzenie odpowiedzialności za rozpowszechnianie danych osobowych. W przypadku zmiany Kodeksu karnego zamach na życie funkcjonariusza ochrony (art. 362) podlegałby karze pozbawienia wolności od 15 do 25 lat albo karze dożywocia.

 

Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśliło, że projekt nie jest jeszcze ostateczny. Władze mogą wprowadzić zmiany, po czym zostanie on wysłany do parlamentu.

21

Wierzący zebrali się na modlitwę przed budynkiem Kościoła „Nowego Życia”, z którego zostali wcześniej wyrzuceni.

22

17-letni Białorusin Mikita Załatarou został skazany na pięć lat więzienia. On i dwóch jego przyjaciół byli sądzeni w Homlu za udział w protestach. W chwili aresztowania Mikita miał 16 lat. Według śledczych jeden z chłopaków rzucił w kierunku milicjantów koktajl Mołotowa, po czym wszyscy uciekli. Załatarou został zatrzymany w domu rankiem 11 sierpnia. Wkrótce potem przewieziono go do szpitala na oddział intensywnej terapii, a następnego dnia nastolatek trafił do celi więziennej. Mikita wielokrotnie powtarzał ojcu, że pobito go po zatrzymaniu.

Działacz z Brześcia Andrej Szarenda został po 12 dniach zwolniony z aresztu śledczego. W środę poinformował, że 23 lutego jego żona Palina Szarenda-Panasiuk została przewieziona do ośrodka zdrowia psychicznego w dzielnicy Nawinki w Mińsku.

 

W Soczi odbyło się spotkanie Alaksandra Łukaszenki z prezydentem Rosji Władimirem Putinem. Łukaszenka podziękował Putinowi za pomoc dla białoruskiej gospodarki. Według niego pieniądze nie zostały wyrzucone w błoto. Nie wiadomo jednak, czy pomoc będzie kontynuowana. Według Putina nie to było najważniejsze. Omówiono kwestię gazu oraz mapy drogowe dla integracji, które nie zostały podpisane w 2019 r., ponieważ nie potrafiono znaleźć konsensusu w sprawie ropy, gazu, polityki podatkowej i wspólnej waluty. 

25

Ogłoszono wyrok w sprawie Alaksandra Kardziukoua, naocznego świadka zabójstwa 43-letniego mieszkańca Brześcia Hienadzia Szutaua. Swiatłana Kramianieuskaja, sędzia brzeskiego sądu okręgowego, skazała go na 10 lat więzienia.

28

Prawie 35 tys. osób podpisało petycję do norweskiej firmy Yara International o zaprzestanie współpracy z Belaruskali.

marzec
02

Białoruskie władze wystąpiły o ekstradycję Swiatłany Cichanouskiej i wytoczyły proces sądowy przeciw jej współpracownikom.

 

Sąd Rejonowy Maskouski w Mińsku wydał wyrok skazujący w sprawie dziennikarki Tut.by Kaciaryny Barysiewicz i doktora Arcioma Sarokina. Białoruskie władze oskarżyły ich o ujawnienie tajemnic medycznych. Sędzia Swiatłana Bandarenka skazała Kaciarynę Barysewicz na sześć miesięcy więzienia w kolonii karnej i zasądziła 2900 rubli białoruskich grzywny; Arciom Sarokin został skazany na dwa lata więzienia z dwunastomiesięcznym odroczeniem wykonania kary i grzywnę w wysokości 1450 rubli białoruskich. Z sądu wyszedł do domu.

03

Witebski Kliniczny Szpital Ratunkowy nie przedłużył umowy z ordynatorem oddziału anestezjologii i intensywnej terapii Władimirem Martowem. Był on jednym z pierwszych pracowników służby zdrowia w Białorusi, którzy w kwietniu 2020 r., kiedy władze zaprzeczały, że COVID-19 jest groźny, nie bał się uczciwie informować o tym, jak poważna jest to choroba.

 

Ihar Bancer, muzyk i aktywista z Grodna, rozpoczął strajk głodowy; odmawiał nie tylko jedzenia, lecz także wody. 20 października 2020 r. został zatrzymany i osadzony w areszcie z powodu spektaklu ulicznego, który wystawił. W nocy 5 września Ihar zdjął bieliznę i zatańczył przed policyjnym radiowozem. Wszczęto przeciwko niemu sprawę karną na podstawie art. 339 kk („Chuligaństwo”). Groziło mu do trzech lat więzienia. Nieco później został przewieziony do Naukowo-Praktycznego Centrum Zdrowia Psychicznego w Mińsku i zmuszony do poddania się badaniom psychiatrycznym. Po powrocie do więzienia spędził dwa tygodnie w odosobnieniu. Został pozbawiony kontaktu z bliskimi i przyjaciółmi.

08

Prokuratura Generalna Białorusi wszczęła sprawę karną przeciwko przedstawicielom BYPOL, czyli inicjatywy byłych członków białoruskich służb bezpieczeństwa. Otrzymali oni status podejrzanych o podżeganie do nienawiści społecznej.

09

Podjęto decyzję o wysłaniu na Eurowizję 2021 zespołu ​​Galasy ZMesta, wspierającego Łukaszenkę. W 2020 r. grupa zasłynęła z piosenek wyśmiewających białoruskich protestujących i polityków opozycji.

10

Białoruskie władze ogłosiły, że aktywista Anton Matolka został umieszczony na liście poszukiwanych.

11

Piosenka zespołu wspierającego Łukaszenkę została wykluczona z udziału w Eurowizji 2021.

 

Czterech studentów, którzy ogolili sobie głowy, by wesprzeć więźniów politycznych, wezwano do prokuratury. Młodym ludziom powiedziano, że ich działania mogą pociągnąć za sobą odpowiedzialność za naruszenie Kodeksu wykroczeń administracyjnych.

 

Komitet Śledczy zakończył śledztwo w sprawie karnej przeciwko Siarhiejowi Cichanouskiemu, politykowi Mikałajowi Statkiewiczowi i ich współpracownikom. Cichanouski miał być sądzony na podstawie czterech artykułów Kodeksu karnego. Jeden z nich przewiduje maksymalną karę 15 lat pozbawienia wolności i właśnie taki wyrok groził blogerowi.

 

Więzień polityczny Siarhiej Piatruchin podciął sobie nadgarstki.

 

Grodzieński więzień polityczny Dzmitryj Furmanau rozpoczął strajk głodowy.

 

Uwięziony bloger Ihar Łosik próbował podciąć sobie żyły, chcąc zaprotestować przeciwko nowemu zarzutowi. Prowadził także „suchy” strajk głodowy: odmawiał i jedzenia, i wody.

12

KGB zatrzymało w Grodnie reportera śledczego Dzianisa Iwaszyna.

16

Ihar Łosik przerwał strajk głodowy.

 

W Smorgoniach 55-letni artysta i rysownik Iwan Viarbicki został oskarżony o naruszenie czterech artykułów, w tym o terroryzm. Mężczyznę skazano na osiem lat i miesiąc pobytu w kolonii o zaostrzonym rygorze.

17

Więzień polityczny Dzmitryj Furmanau zakończył strajk głodowy.

18

Swiatłana Cichanouska wezwała Białorusinów do głosowania za przeprowadzeniem rozmów opozycji z reżimem.

Autora projektu propagandowego w państwowej telewizji STV Ryhora Azaronaka uznano za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Ukrainy. Za przygotowanie telewizyjnych reportaży o państwie został on dodany do bazy Peacemaker Center, badającego zbrodnie przeciwko bezpieczeństwu narodowemu tego kraju, pokojowi i bezpieczeństwu ludzkości. Azaronak został oskarżony o nadużywanie urzędu, ingerencję w sprawy suwerennego państwa i szerzenie antyukraińskiej propagandy.

 

Komitet Śledczy zakończył śledztwo w sprawie śmierci 28-letniego Mikity Kryucoua z miejscowości Maładzieczna. Według komisji postępowanie karne  nie zostało wszczęte, ponieważ zmarły popełnił samobójstwo.

19

Leniński Sąd Rejonowy w Grodnie rozpatrzył sprawę Alaksieja Szoty i wydał na niego wyrok. Szota, redaktor naczelny mediów lokalnych Grodna.life, został uznany za winnego naruszenia art. 17.11 starej wersji Kodeksu wykroczeń administracyjnych („rozpowszechnianie lub przechowywanie informacji ekstremistycznych”). Sędzia Natalia Kozel nałożyła na niego dwie grzywny, łącznie 12 325 rubli białoruskich (ok. 4700 dol.).

 

Ihar Bancar, który rozpoczął w Grodnie strajk głodowy, został skazany na 1,5 roku ograniczenia wolności.

Polityk opozycyjny Pawieł Łatuszka wezwał Białorusinów do wyjścia na ulice w Dzień Wolności.

20

Izraelska firma Cellebrite, produkująca systemy oprogramowania dla tajnych służb do wydobywania danych z telefonów komórkowych, postanowiła zaprzestać sprzedaży swoich produktów w Białorusi i Rosji.

22

Mieszkaniec Mińska został skazany na 12 dni więzienia za wywieszenie w oknie kanadyjskiej flagi.

23

Frunzenski Sąd Rejonowy w Mińsku zaczął rozpatrywać sprawę tłumaczki Wolhi Kalackiej, oskarżonej o chuligaństwo. Podobno podczas jednego z wieców kilkakrotnie uderzyła w twarz pracownika STV Ryhora Azaronaka. Prokuratura zażądała dwóch lat ograniczenia wolności w więzieniu otwartym.

Białoruskie władze zatrzymały szefową Związku Polaków w Białorusi Andżelikę Borys.

Wolha Złatar, matka pięciorga dzieci, została oskarżona o organizowanie protestów. 38-letnia mieszkanka Żdanowicz została zatrzymana 18 marca i oskarżona o „aktywną działalność protestacyjną”. 

 

Mikalai Kazlou, przewodniczący Zjednoczonej Partii Obywatelskiej Białorusi, został przewieziony do szpitala z aresztu przy ulicy Akrescina w Mińsku.

24

Zwolennicy Łukaszenki, gromadzący się w pobliżu Ambasady RP.

25

Zatrzymano dziennikarza Andrzeja Poczobuta i dokonano nalotu na jego mieszkanie.

 

Litwa, Łotwa i Estonia rozszerzyły czarne listy osób, których w solidarności z narodem białoruskim świętującym Dzień Wolności nie wpuszczono na terytorium państw bałtyckich.

 

W Dniu Wolności w Białorusi zatrzymano ponad 200 osób.

26

Białoruś została zdyskwalifikowana w konkursie Eurowizji 2021.

27

Kaciaryna Andrejewa została uznana za osobę skłonną do ekstremizmu.

29

Uwięziony ekskandydat na prezydenta Wiktar Babaryka wezwał do powołania partii Razam.

kwiecień
02

W mińskiej przestrzeni „Miesto” otwarto wystawę “Maszyna oddycha, a ja nie”, poświęconą medykom i wyzwaniom, przed którymi stanęli oni w 2020 r. Po niespełna trzech dniach została zamknięta z powodu stwierdzenia naruszeń w przestrzeni wystawienniczej.

 

KGB umieściło polityków Cichanouską, Łatuszkę i aktywistów inicjatywy BYPOL na liście „terrorystów”.

 

Wszczęto postępowanie karne przeciwko liderom Białoruskiej Fundacji Solidarności Sportowej (BSSF) Alaksandrze Hierasimieni i Alaksandrowi Apiejkinowi.

06

Wiktar Babaryka, jedyny z ośmiu oskarżonych, który nie przyznał się do winy, został przesłuchany w sądzie w sprawie kierowania Biełgazprombankiem. Polityk powiedział, że jest niewinny, tak jak inni oskarzeni w sprawie.

 

Aresztowano Natallię Treninę i Taccianę Hacurę-Javorskaję, które zrealizowały wystawę “Maszyna oddycha, a ja nie”, będącą pochwałą zaangażowania białoruskich lekarzy.

 

Uwięziona dziennikarka Biełsat TV Darja Czulcowa również została wymieniona jako „osoba skłonna do zachowań ekstremistycznych”.

08

W Mińsku grupę kobiet skazano na 25 dni więzienia za chodzenie z parasolami. Wśród zatrzymanych była Julia Michajława. Funkcjonariusze przeszukali jej dom i aresztowali krewnych.

 

Pawieł Łatuszka, szef Narodowego Zarządu Antykryzysowego i były białoruski dyplomata, zapowiedział utworzenie nowej partii politycznej.

11

Działacz opozycji Mikałaj Statkiewicz powiedział, że zarzuty przeciwko niemu obejmują 110 tomów akt. Żona Statkiewicza Maryna Adamowicz otrzymała list od męża, w którym polityk stwierdził, że śledztwo w jego sprawie zostało zakończone:

 

„Siarhiej Cichanouski, Arciom Sakau, Dzmitryj Papou, Uładzimir Cyhanowicz, Ihar Łosik będą sądzeni razem ze mną. Każdy z nas jest oskarżony z art. 293 część 1.1 («Organizowanie masowych zamieszek, którym towarzyszyła przemoc wobec osób, pogromy, podpalenia, niszczenie mienia lub zbrojny opór wobec władz»). Ponadto wszyscy «wspólnicy» poza mną mają dodatkowe zarzuty z innych artykułów Kodeksu karnego”.

12

Ministerstwo Informacji usunęło program telewizyjny Euronews z listy zagranicznych środków masowego przekazu, dopuszczonych do nadawania w Białorusi. Zastąpił go rosyjski kanał Pobeda (Zwycięstwo).

 

Członkowie komitetu wyborczego byłej kandydatki na prezydenta Swiatłany Cichanouskiej – Juryj Ulasau, Dzmitryj Iwaszkou, Alaksandr Szabalin i Tacciana Kanieuska – stanęli przed sądem w Homlu.

13

Do wiadomości publicznej trafiła informacja, że zatrzymany w niedzielę wieczorem w mieście Szkłów (obwód mohylewski) Ryhor Kastusiou, lider partii Białoruski Front Ludowy (BPF) i kandydat na prezydenta w 2010 r., znajduje się w więzieniu KGB w Mińsku. 

 

Również w białoruskim KGB „został odnaleziony” politolog Alaksandr Fiaduta, który zaginął w Moskwie. Tak jak Kastusiou, Fiaduta był zatrzymany w ramach śledztwa na podstawie art. 108 kk (w związku z bezpośrednim podejrzeniem popełnienia przestępstwa).

 

Departament Śledczy w Mińsku wszczął postępowanie karne przeciwko założycielom Funduszu Solidarności. Założyciele BYSOL i BY_help Aliaksiej Liawonczyyk i Andrej Striżak zostali oskarżeni na podstawie części 2 art. 342 („Inne szkolenie osób do udziału w działaniach grupowych, rażąco naruszające porządek publiczny”) oraz art. 361-2 („Finansowanie formacji ekstremistycznej”) kk. Departament Śledczy stwierdził, że Liawonczyk i Striżak „z pomocą innych osób” przekazali pieniądze, które Andrej Aliaksandrau i Iryna Zlobina przeznaczali na mandaty wręczane protestującym.

14

Alaksandra Hierasimienia sprzedała na eBayu swój złoty medal z mistrzostw świata 2012 za 16 100 dol., które  przekazała Białoruskiej Fundacji Solidarności Sportowej. 

 

Juraś Ziankowicz, amerykański prawnik białoruskiego pochodzenia, został w brutalny sposób zatrzymany w Moskwie.

Kastrycznicki Sąd Rejonowy w Mohylewie zakończył rozprawę w sprawie Siarhieja Piatruchina i Aleksandra Kabanacia, dwóch blogerów i aktywistów z Brześcia. Zostali oni skazani na trzy lata więzienia w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Ponadto mężczyźni zostali zobowiązani do wypłaty odszkodowania „z tytułu stresu emocjonalnego”, który rzekomo wpłynął na członków OMON (1500 rubli białoruskich).

16

Zmieniono formę aresztu domowego Ilji Salieja, radcy prawnego uwięzionego Wiktara Babaryki. Saliejowi pozwolono opuścić miejsce pobytu, chodzić do pracy i podróżować po kraju. W tym czasie mężczyzna pozostawał oskarżony z art. 361 kk i musiał się stawiać na wezwanie śledczych oraz sądu.

 

Tacciana Hacura-Jaworskaja została zwolniona z aresztu w Mińsku po 10 dniach. Zmieniono zastosowany wobec niej środek zapobiegawczy, ponieważ nie było potrzeby trzymania jej za kratkami. Dzień wcześniej sąd orzekł o wydaleniu z kraju jej męża, obywatela Ukrainy Wołodymyra Jaworskiego.

19

Wysłanniczka USA Julie Fisher powiedziała, że ​​nie może podróżować do Mińska, ponieważ nie ma białoruskiej wizy. Fisher została pierwszą ambasadorką USA w Mińsku w ciągu ostatnich 13 lat. Według słów wysoko postawionego urzędnika liczyła na przybycie do Mińska od nowego roku, a Stany Zjednoczone „czekały na podjęcie odpowiednich działań przez stronę białoruską”.

Departament Skarbu USA ogłosił cofnięcie Licencji Generalnej (GL) dla Białorusi i wprowadzenie 45-dniowego zamknięcia transakcji finansowych. Od 3 czerwca dziewięć białoruskich firm ponownie zostało objętych sankcjami USA: Belarusian Oil Trade House, Belneftekhim, Belneftekhim USA Inc., Belshina OAO, Grodno Azot OAO, Grodno Khimvolokno OAO, Lakokraska OAO, Naftan OAO, Polotsk Steklovolokno OAO. Przedsiębiorstwa i obywatele Stanów Zjednoczonych otrzymali zakaz nawiązywania relacji gospodarczych i finansowych z wyżej wymienionymi firmami. Wszystkie ich aktywa i rachunki w USA zostały zamrożone.

20

Jauhien Juszkiewicz, mieszkaniec Mińska i były śledczy, przestał odbierać telefon. Według jego dziewczyny milicja czekała na niego niedaleko ich mieszkania. Tego samego dnia obrońca Juszkiewicza poinformował, że jego klienta umieszczono w więzieniu KGB, a jego mieszkanie zostało przeszukane. „Został oskarżony na podstawie art. 289 kk («Akt terroryzmu»)”.

21

Swiatłana Cichanouska przemawiała na oficjalnym otwarciu dziewiątej sesji Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest. Pod koniec obrad miała się pojawić rezolucja ze szczególnym uwzględnieniem Białorusi.

 

Wysłannik USA Julie Fisher rozpoczęła pracę w Wilnie, ponieważ wciąż nie otrzymała białoruskiej wizy.

22

„Сzterech zatrzymanych zostało oskarżonych na podstawie części 1 art. 357 kk («Konspiracja lub inne czyny popełnione w celu przejęcia lub zachowania władzy państwowej w sposób niekonstytucyjny»). Wszyscy składali zeznania i aktywnie współpracowali w śledztwie” – powiedział Kanstancin Byczak, szef wydziału śledczego Białoruskiego Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego (KGB).

 

Wszczęto postępowanie administracyjne przeciwko Uładzimirowi Janukiewiczowi, redaktorowi naczelnemu białoruskiej gazety „Intex Press” i dyrektorowi wydawnictwa o tej samej nazwie za wywiad ze Swiatłaną Cichanouską.

 

Władimir Putin spotkał się z Łukaszenką, który przybył do Rosji z roboczą wizytą. Rozmowy trwały ok. czterech godzin. Wydarzenie było szeroko relacjonowane. Według rzecznika Putina Dmitrija Pieskowa strony rozmawiały głównie o współpracy przemysłowej, a także w zakresach służby zdrowia, energetyki i obszarach high-tech.

23

Białoruski rząd zakazał importu towarów produkowanych przez kilka firm w związku z „działaniami przeciwko narodowi białoruskiemu”. Dokument został przyjęty na podstawie dekretu nr 128 podpisanego przez Łukaszenkę w dniu 30 marca („O zastosowaniu specjalnych środków”). Przewidywał zakaz importu i sprzedaży niektórych grup produktów z krajów, które nałożyły sankcje i ograniczenia na reżim Łukaszenki.

26

Państwowy kanał telewizyjny ONT wyemitował kolejną historię poświęconą tzw. sprawie przygotowania wojskowego zamachu stanu. Propagandyści pokazali 5-sekundowe wideo z trzema oskarżonymi: Juraś Ziankowicz, Ryhor Kastusiou i Alaksandr Fiaduta przyznali się do udziału w spisku.

 

Swiatłana Cichanouska spotkała się z szefami misji Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Szwecji, Estonii, Litwy, Łotwy, Czech i Polski przy Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE). Wyżej wymienione państwa wsparły mechanizm moskiewski.

 

Czterech zatrzymanych mieszkańców Żodzina rozpoczęło strajk głodowy. Mężczyźni protestowali przeciwko absurdalnym oskarżeniom o udział w nielegalnej imprezie masowej. 24 kwietnia stróże prawa skontrolowali prywatną łaźnię miejską i zatrzymali 13 kobiet oraz siedmiu mężczyzn. Zarzucono im „zorganizowanie nieautoryzowanej imprezy masowej z użyciem symboli protestacyjnych”. Wszyscy zostali zatrzymani i wywiezieni na komisariat, gdzie złożono dotyczące ich zawiadomienia z art. 24.23 Kodeksu wykroczeń administracyjnych.

29

Wersję papierową i internetową wywiadu, którego Swiatłana Cichanouska udzieliła gazecie „Intex Press”, oraz towarzyszący mu film uznano za „materiały ekstremistyczne” w pozwie prokuratury międzyrejonowej w Baranowiczach.

 

Główny Departament Śledczy Białorusi zakończył postępowanie karne przeciwko Siarhiejowi Cichanouskiemu, Mikałajowi Statkiewiczowi, Arciomowi Sakauowi, Dzmitryjowi Papouowi, Iharowi Łosikowi i Uładzimirowi Cyhanowiczowi. Wszystkim zatrzymanym postawiono zarzut „organizowania masowych zamieszek” (część 1 art. 293 kk). Zgodnie z tym artykułem mogli zostać skazani na od 5 do 15 lat pozbawienia wolności.

30

Uwięziona dziennikarka Kaciaryna Barysiewicz została uznana za „osobę skłonną do ekstremizmu”.

 

Proces w tzw. sprawie pińskiej dobiegł końca. O udział w zamieszkach (część 2 art. 293 kk) w dniach 9–10 sierpnia w miejscowości Pińsk (obwód brzeski) oskarżono 14 więźniów politycznych. W tych dniach dochodziło do gwałtownych starć między protestującymi a siłami bezpieczeństwa: ludzie zablokowali budynek komitetu wykonawczego i zażądali sprawiedliwego zliczenia głosów wyborczych. 14 więźniów politycznych zostało skazanych na pięć i pół, sześć oraz sześć i pół roku pobytu w kolonii karnej o minimalnym rygorze.

 

Prawnik Juraś Ziankowicz, polityk Ryhor Kastusiou, politolog Alaksandr Fiaduta, prowadząca kancelarię Ziankowicza Wolha Hałubowicz, były oficer antyterrorystyczny Ihar Makar, psychiatra Dzmitryj Szczyhielski, były oficer OMON Pawieł Kulażanka, naukowiec Alaksandr Pierapieczka i aktywista Wital Makaranka usłyszeli zarzuty popełnienia „czynów mających na celu przejęcie władzy państwowej” (art. 357-1 kk).

maj
03

Działaczka na rzecz praw człowieka Marfa Rabkova została oficjalnie uznana za „osobę skłonną do ekstremizmu”.

05

Litwa ogłosiła gwałtowny wzrost liczby imigrantów przedostających się do kraju przez granicę z Białorusią.

 

Swiatłana Cichanouska wezwała ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich Unii Europejskiej do nałożenia sankcji na przedstawicieli białoruskich władz, opracowania planu pomocy dla kraju oraz zorganizowania konferencji poświęconej Białorusi.

08

Na plac Przemian powrócił mural dwóch DJ-ów.

09

Łukaszenka podpisał dekret „O ochronie suwerenności i porządku konstytucyjnego”. Przewidywał on, że w przypadku śmierci prezydenta w wyniku zamachu, aktu terroryzmu, agresji zewnętrznej lub innych aktów przemocy wszystkie organy państwowe i ich funkcjonariusze będą działać zgodnie z decyzjami Rady Bezpieczeństwa. Posiedzeniom tej ostatniej przewodniczy premier.

 

W takim przypadku stan wyjątkowy lub stan wojenny powinien być ogłoszony w kraju natychmiast, a zadaniem Rady Bezpieczeństwa jest ustalenie listy środków potrzebnych do wprowadzenia obu stanów. Decyzje rady, zgodnie z dekretem, podlegają bezwarunkowej realizacji.

 

Główną kwestią powinno być w takiej sytuacji przeprowadzenie wyborów, w których Rada Bezpieczeństwa mogłaby powołać przewodniczących regionalnych komitetów wykonawczych.

13

Niezależna fotografka Taссiana Kapitonawa została zatrzymana w coworkingu Startup Family w Mińsku. Filmowała konferencję Emerge, kiedy na miejscu pojawili się milicjanci. Według świadków celem ich wizyty było zatrzymanie dziennikarki.

 

Mohylewscy dziennikarze Alaksandr Burakou i Uładzimir Łapcewicz, przetrzymywani w miejscowym areszcie śledczym, rozpoczęli strajk głodowy.

14

Dzianis Urad, kapitan Sztabu Generalnego Białorusi, który ujawnił plany władz dotyczące zaangażowania wojska w tłumienie potencjalnych protestów podczas nieoficjalnego Dnia Wolności Białorusi, został skazany na 18 lat więzienia w kolonii karnej o średnim rygorze.

17

Pawieł Siewiaryniec został uznany za  „osobę skłonną do zachowań ekstremistycznych”.

 

Łukaszenka podpisał ustawę „O zmianie ustaw dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa narodowego Republiki Białorusi”. Zgodnie ze znowelizowaną ustawą milicjanci i przedstawiciele innych służb mundurowych nie ponoszą odpowiedzialności za szkody w przypadku użycia siły, przedmiotów, broni, sprzętu wojskowego i specjalnego, „jeżeli takie działania zostały podjęte w ramach przepisów regulujących działanie organów ścigania”. Ponadto zostali upoważnieni do używania sprzętu wojskowego oraz innego, gdy zajdzie potrzeba „zapobiegania niepokojom społecznym”.

18

Białoruscy funkcjonariusze służb bezpieczeństwa skontrolowali biura i redakcje Tut.by w całym kraju. Według oficjalnych informacji przeciwko właścicielom spółki Tut.by Media wszczęto postępowanie karne na podstawie części 2 art. 243 kk („Uchylanie się od płacenia podatków na dużą skalę”). Wiadomo, że 15 osób zostało zatrzymanych w ramach wszczętego przeciwko firmie postępowania karnego. Za kratkami pozostaje 12 osób: redaktorka naczelna Maryna Zołatawa, redaktor Wolha Łojka, dziennikarka Alena Tałkaczowa, dyrektorka generalna Liudmiła Czekina, zastępczyni księgowej Anżela Asad, zastępczyni głównej księgowej Maryja Nowik, główny inżynier Ała Łapatka, menedżer w firmie Publisher Box Andrej Audziejeu, dyrektor Hoster.by Siarhiej Pawaliszau oraz dyrektorka powiązanego z Tut.by start-upu Rocket Data Darja Daniława.

 

Znana białoruska kulturoznawczyni Julija Czarniauskaja została zabrana do izby przyjęć Mińskiego Szpitala Klinicznego nr 1. Była tam uważnie obserwowana przez milicjanta. Następnie kobieta, która przeszła kryzys zdrowotny z powodu nadciśnienia, została wypisana do domu. Eskortowała ją milicja. Przez dwa dni miejsce pobytu Czarniauskiej nie było znane. 20 maja miała być przesłuchana przez Departament Dochodzeń Finansowych, a następnie umieszczona w areszcie domowym.

19

Dziennikarka Tut.by Kaciaryna Barysiewicz została zwolniona z więzienia.

21

50-letni Witold Aszurak, działacz z Biarozówki, grodzieński koordynator regionalny Ruchu o Wolność, poseł partii BPF, zmarł w kolonii karnej w Szkłowie. Przyczyną śmierci było zatrzymanie akcji serca.

23

Przymusowe lądowanie samolotu Ryanair w Mińsku zakończyło się aresztowaniem dziennikarza Ramana Pratasiewicza.

 

Boeing 737-8AS linii lotniczych Ryanair lecący z Aten do Wilna niespodziewanie zmienił kurs nad białoruską Lidą i skierował się do Mińska. Początkowo pojawiły się doniesienia, że ​​załoga otrzymała informację o znajdującej się na pokładzie bombie.

 

Taką wersję wydarzeń udostępnił serwis prasowy Łukaszenki. Według oficjalnego oświadczenia polityk wydał rozkaz lądowania w Mińsku i „eskortowania” samolotu pasażerskiego. W tym celu poderwano do lotu myśliwiec MiG-29. Samolot znajdował się w tym momencie niedaleko granicy białorusko-litewskiej.

 

Boeing wylądował na lotnisku w Mińsku, a pasażerowie zostali poproszeni o przejście przez kolejne kontrole bezpieczeństwa. Administracja lotniska oficjalnie uznała, że w samolocie nie ma ładunku wybuchowego, ale władze białoruskie zatrzymały dziennikarza i blogera Ramana Pratasiewicza, który był wśród pasażerów.

 

Przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Senatu USA Robert Menendez wydał wspólne oświadczenie ze swoimi odpowiednikami z Czech, Łotwy, Niemiec, Litwy, Irlandii, Polski i Wielkiej Brytanii. Potępił reżim Łukaszenki za doprowadzenie do przymusowego lądowania samolotu Ryanair, którego celem było aresztowanie dziennikarza Ramana Pratasiewicza.

 

Szefowie Komisji Spraw Zagranicznych wezwali państwa członkowskie NATO i UE do nałożenia sankcji na reżim Łukaszenki i odebrania mu możliwości wykorzystywania Interpolu oraz innych organizacji międzynarodowych do dalszego atakowania demokracji w Europie.

24

Łukaszenka podpisał ustawę zezwalającą na blokowanie dostępu do internetu. Dokument umożliwia ograniczenie eksploatacji sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, a nawet jej przerwanie, aby zapobiec sytuacjom „zagrażającym bezpieczeństwu narodowemu”. Centrum operacyjno-analityczne pod przewodnictwem prezydenta przejęłoby zarządzanie publiczną siecią telekomunikacyjną. Niespełnienie przez operatorów telekomunikacyjnych wymagań dotyczących zawieszenia lub ograniczenia działania internetu i urządzeń telekomunikacyjnych zostałoby uznane za rażące naruszenie przepisów dotyczących koncesjonowania działalności w dziedzinie łączności.

 

Białoruś wydaliła ambasadora Łotwy wraz z całym personelem dyplomatycznym. Ambasador Einars Semanis został wezwany do Ministerstwa Spraw Zagranicznych Białorusi, a przed budynkiem ambasady zebrała się grupa protestujących z czerwono-zielonymi flagami. Powodem decyzji rządu była zamiana czerwono-zielonej flagi na biało-czerwono-białą przez szefa łotewskiego MSZ Edgarsa Rinkevićsa i burmistrza Rygi Mārtiņša Staķisa. Flaga została zastąpiona w miejscu, gdzie powiewają flagi krajów uczestniczących w mistrzostwach świata w hokeju na lodzie.

 

W internecie pojawił się pierwszy film, na którym widać zatrzymanego na lotnisku w Mińsku dziennikarza Ramana Pratasiewicza.

25

Sofia Sapiega, która została zatrzymana wraz z Ramanem Pratasiewiczem, została aresztowana na dwa miesiące. Obywatelka Rosji przebywała w areszcie KGB jako podejrzana. Tego wieczoru w prorządowym kanale na Telegramie pojawił się film, na którym po raz pierwszy od aresztowania można zobaczyć Sofię. Na nagraniu dziewczyna mówi, że zarządza kanałem na Telegramie, który publikuje dane białoruskich funkcjonariuszy organów ścigania.

 

Siedmiu działaczy opozycji usłyszało wyrok. Proces aktywistów został zakończony. Paweł Juchniewicz, Jauhien Afnahiel i Andrej Wojnicz zostali skazani na ponad siedem lat pobytu w kolonii karnej. Podobny werdykt usłyszał polityk Paweł Sewiaryniec. Paweł Juchniewicz i Maksim Winiarski zostali skazani na pięć lat więzienia, bloger „Szary Kot” Dzmitryj Kazłou – na pięć lat kolonii karnej, a redaktorka kanału Telegram MKB Iryna Szczasna – cztery lata w kolonii karnej.

26

Obywatelka Rosji i partnerka Ramana Pratasiewicza Sofija Sapiega została aresztowana na dwa miesiące. Według prawnika była przesłuchiwana jako podejrzana w sprawie karnej. Wybrano dla niej środek zapobiegawczy – areszt na dwa miesiące. Została umieszczona w areszcie KGB. Sprawą zajmował się Główny Wydział Śledczy Komitetu Śledczego Białorusi.

 

Komitet Śledczy opublikował wstrząsający film ze śmierci Witolda Aszuraka.

 

Dziennikarka Biełsat TV Kaciaryna Andrejewa została przeniesiona do kolonii karnej w Homlu.

 

Dzmitryj Stachouski, 18-letni mieszkaniec Mińska oskarżony o udział w „masowych zamieszkach”, popełnił samobójstwo wieczorem 25 maja, skacząc z 16-piętrowego budynku w Mińsku. Wcześniej nastolatek zamieścił na swoim koncie na platformie VKontakte list pożegnalny, w którym obwinił władze o swoją śmierć.

28

Unijny kompleksowy plan wsparcia gospodarczego dla demokratycznej Białorusi, opracowany z udziałem Swiatłany Cichanouskiej i jej przedstawicieli, został przyjęty przez Komisję Europejską. Jego realizacja miała się rozpocząć wraz z nadejściem demokratycznych przemian w Białorusi. Według danych szacunkowych urzędu całkowita suma finansowania międzynarodowego – biorąc pod uwagę plan UE, program stabilizacyjny MFW, pomoc Banku Światowego i innych międzynarodowych instytucji finansowych – wyniosłaby ok. 10 mld dol. w ciągu pierwszych trzech lat istnienia demokratycznej Białorusi.

31

Dzmitryj Furmanau, który spędził ponad rok za kratami, miał zostać ukarany kolejnym tygodniem w odosobnieniu. Spędził tak już 26 dni.

czerwiec
01

Więzień polityczny Sciapan Łatypau podjął próbę samobójczą w Sawieckim Sądzie Rejonowym w Mińsku, gdzie tego dnia toczyła się jego sprawa. Łatypau stanął na ławce, aby strażnicy nie mogli go obezwładnić, a następnie przebił sobie gardło piórem i stracił przytomność. Natychmiast wyniesiono go z budynku sądu, a potem przyjęto w szpitalu nr 9 i podobno wprowadzono w stan śpiączki farmakologicznej. Tuż przed tym incydentem Sciapan Łatypau powiedział w sądzie, że przedstawiciele Głównego Zarządu ds. Walki z Przestępczością Zorganizowaną i Korupcją (GUBAZiK) odwiedzili go w więzieniu i zagrozili mu, że  jeśli nie przyzna się do winy podczas procesu sądowego, przeciwko jego rodzinie i sąsiadom zostaną wszczęte sprawy karne. Usłyszał również, że jego krewni mogą spotkać się z presją, a nawet torturami, jeśli trafią do więzienia.

02

Więzień polityczny Sciapan Łatypau został ponownie zabrany do więzienia.

 

Białoruskie MSW potwierdziło masowe zatrzymanie 12 mieszkańców Żabinki (obwód brzeski). Czterech z nich uznano za podejrzanych w sprawie karnej za publiczne znieważenie Łukaszenki i pogardę dla oficjalnej flagi. Pozostali zostali oskarżeni o udział w protestach, dystrybucję „produktów ekstremistycznych” oraz nieposłuszeństwo wobec milicji.

 

Spośród pięciorga białoruskich Polaków aresztowanych w tzw. sprawie polskiej trzy osoby, Irena Biernacka, Maria Tiszkowska i Anna Paniszewa, zostały „deportowane” do Polski.

 

Pawieł Łatuszka, szef Narodowego Zarządu Antykryzysowego i członek zarządu opozycyjnej Rady Koordynacyjnej, złożył skargę na Łukaszenkę do warszawskiej prokuratury.

04

Narodowy Zarząd Antykryzysowy ogłosił początek masowych protestów na granicy białorusko-polskiej. W ten sposób planował zmusić Unię Europejską do nałożenia skutecznych sankcji na reżim Łukaszenki.

06

W niektórych koloniach administracja zaproponowała więźniom politycznym napisanie listu skruchy, za co obiecano im zwolnienie przed 3 lipca 2021 r.

07

Protestujący w Polsce i na Litwie rozbili miasteczka namiotowe na granicy z Białorusią i zaczęli domagali się zmian w kraju.

09

Działaczka z Brześcia i matka dwojga dzieci Palina Szarenda-Panasiuk została skazana na dwa lata więzienia. Kobietę aresztowano w jej mieszkaniu pięć miesięcy wcześniej. Została oskarżona na podstawie trzech artykułów kk: art. 368 („Obrażanie prezydenta”), art. 369 („Obrażanie przedstawiciela władz”) oraz art. 364 („Przemoc lub groźba użycia przemocy wobec funkcjonariusza milicji”).

 

3 stycznia milicja wyważyła drzwi i wtargnęła do jej mieszkania, po czym zarekwirowała kilka przedmiotów. Mąż działaczki Andrej odbywał wtedy karę za udział w wiecu protestacyjnym w listopadzie 2020 r. Palina została zatrzymana i przewieziona w kajdankach do aresztu śledczego.

 

W marcu udało jej się przekazać pismo z Aresztu Śledczego nr 7, w którym informowała o torturowaniu więźniów.

11

Uwięziony dziennikarz i aktywista Andrzej Poczobut zaraził się koronawirusem. Jako więzień polityczny miał zostać pozbawiony za kratkami niezbędnych leków na arytmię. „Andrzej poprosił o przekazanie mu leków” – powiedziała jego żona Aksana Poczobut, bardzo zaniepokojona. 27 maja obrońca Poczobuta przywiózł je do aresztu śledczego, jednak 31 maja mężczyzna ponownie złożył prośbę o lekarstwa, ponieważ ich nie otrzymał.

14

Przywódcy G7 wezwali do zorganizowania nowych wyborów prezydenckich w Białorusi. Planowali podjąć współpracę, aby postawić przed sądem osoby odpowiedzialne za przymusowe lądowanie samolotu Ryanair w Mińsku.

16

Przebywająca na emigracji ceniona śpiewaczka operowa Marharyta Liauczuk została oskarżona o „naśmiewanie się z flagi państwowej”.

17

Uwięzioną dziennikarkę Biełsat TV Darję Czulcową  umieszczono w kolonii karnej w Homlu.

18

Białoruscy obrońcy praw człowieka oszacowali, że w ich kraju jest ponad 500 więźniów politycznych.

21

Ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich Unii Europejskiej zatwierdzili czwarty pakiet sankcji wobec białoruskiego reżimu. UE zamroziła aktywa 78 białoruskich urzędników i ośmiu firm wraz z nałożeniem zakazu wizowego.

24

W areszcie w Homlu rozpoczął się proces. Oskarżonymi są blogerzy Sirahiej Cichanouski, Ihar Łosik, Uładzimir Cyhanowicz, polityk Mikoła Statkiewicz, aktywiści Dzmitry Papou i Arciom Sakau. Wszyscy zostali uwięzieni jeszcze w czerwcu 2020 r. Proces był zamknięty. Na salę sądową nie wpuszczono krewnych, a jedynie przedstawicieli mediów państwowych. Adwokaci mieli podpisać umowę o poufności.

25

Białoruskie władze umieściły Sofiję Sapiegę i Ramana Pratasiewicza w areszcie domowym.

29

Uwięziony dziennikarz Dzianis Iwaszyn, który został umieszczony w celi dyscyplinarnej, doznał ataku serca.

30

Zarząd Europejskiej Unii Nadawców (EBU) oficjalnie zawiesił członkostwo wspierającej Łukaszenkę Białoruskiej Spółki Telewizyjno-Radiofonicznej.

lipiec
02

Łukaszenka poinformował o zakończeniu operacji antyterrorystycznych w Białorusi. Według niego w piątek służby specjalne „zakończyły zakrojoną na szeroką skalę operację antyterrorystyczną”. Chociaż władze białoruskie sądziły, że ich wrogowie opowiedzą się za scenariuszem wojny ekonomicznej, to „terror przeciwko ludziom i obiektom” trwa, jak stwierdził polityk. Obiecał, że wkrótce ujawni szczegóły. Łukaszenka powiedział, że wniesie skargi nie do „jakiegoś Heika Maasa” (niemieckiego ministra spraw zagranicznych), ale do kanclerz Angeli Merkel i innych wysokich urzędników.

 

Mieszkaniec Brześcia Andrej Szarenda, oskarżony na podstawie dwóch artykułów karnych, opuścił kraj. Kilka tygodni wcześniej jego żona, lokalna działaczka Palina Szarenda-Panasiuk, została skazana na dwa lata więzienia. 28 czerwca, kiedy miał się odbyć jego proces, Szarenda nie stawił się przed sądem. Pod nieobecność aktywisty sędzia umieścił go na liście osób poszukiwanych.

05

Władze Białorusi zamknęły biuro informacyjne Euroradia w Mińsku.

 

Aresztowany lider partii BFL Ryhor Kastusiou został umieszczony w szpitalu więziennym. Miał problemy z sercem.

 

Litwa planowała obciążyć Łukaszenkę kosztami transferu imigrantów.

 

Minister spraw zagranicznych Litwy Gabrielius Landsbergis na spotkaniu z liderką białoruskiej opozycji Swiatłaną Cichanouską przedstawił status dyplomatyczny Biuru Przedstawicielstwa Białoruskiej Demokracji.

06

Sąd Najwyższy Białorusi wydał wyrok w sprawie Wiktara Babaryki, byłego szefa Biełgazprombanku. Został on skazany na 14 lat więzienia w kolonii karnej o średnim rygorze.

08

Milicja wtargnęła do biura popularnej białoruskiej gazety „Nasza Niwa”. Przeszukania miały miejsce w biurze w Mińsku i w mieszkaniach pracowników – zarówno dziennikarzy, jak i księgowych. Serwis informacyjny nn.by został zablokowany na podstawie decyzji białoruskiego Ministerstwa Informacji. Jahor Marcinowicz, redaktor naczelny „Naszej Niwy”, oraz jej dyrektor redakcyjny Andrej Dyńko byli podejrzani na podstawie części 1 art. 342 kk („Organizacja lub przygotowanie działań rażąco naruszających porządek publiczny lub udział w nich”).

 

Tego samego dnia pojawiły się doniesienia o prześladowaniach niezależnych mediów z różnych miejscowości w Białorusi.

09

Stany Zjednoczone wraz z 10 krajami europejskimi wezwały do ​​wprowadzenia nowych sankcji przeciwko reżimowi Łukaszenki za wspieranie imigracji. Rihards Kols, przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych parlamentu Łotwy, zamieścił na Twitterze dotyczące tej sprawy wspólne oświadczenie przedstawicieli komisji spraw zagranicznych Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Łotwy, Litwy, Niemiec, Polski, Ukrainy, Francji, Czech i Estonii.

10

Alaksandr Iwulin, dziennikarz portalu Tribuna, autor kanału ChestnOK i zawodnik klubu piłkarskiego Krumkaczy, został oskarżony na podstawie art. 342 części 1 kk („Organizacja lub przygotowanie działań rażąco naruszających porządek publiczny lub udział w nich”). Sportowca zatrzymano wraz z redaktorem projektu ChestnOK Jarosławem Pisarenką 3 czerwca. Z mieszkania zabrały ich nieznane osoby w cywilu. Następnego dnia poinformowano, że Iwulin został skazany na 30 dni więzienia za rzekome umieszczenie zakazanej flagi w oknie.

 

Litwa zaczęła budować ogrodzenie wzdłuż granicy z Białorusią. Bariera z drutu kolczastego ma obejmować jedynie 30-kilometrowy odcinek granicy, zdaniem straży granicznej najbardziej zagrożony imigracją.

14

Białoruska milicja zaatakowała obrońców prawa, organizacje pozarządowe i partie polityczne w kraju. Przeprowadzono dziesiątki rewizji, wielu ludzi zostało zatrzymanych. Wśród nich byli szef Centrum Praw Człowieka „Wiasna” Alaksandr Bialacki, przewodniczący Walancin Stefanowicz i zastępca przewodniczącego Uładzimir Łabkowicz. 

 

Mikita Załatarou został ponownie skazany. Tym razem 17-letni więzień polityczny został oskarżony o stosowanie przemocy wobec funkcjonariusza aresztu przedprocesowego i grożenie innemu pracownikowi placówki oraz jego rodzinie. Homelski sąd skazał nastolatka na półtora roku pozbawienia wolności.

 

Aresztowany polityk Ryhor Kastusiou miał podejrzenie nowotworu. Był przetrzymywany w więzieniu KGB w Mińsku, ale z powodu problemów zdrowotnych został przeniesiony do szpitala więziennego przy ulicy Waładarskaha w Mińsku.

16

Władze kontynuowały przeszukania biur organizacji pozarządowych i domów aktywistów. Funkcjonariusze przeprowadzili także nalot na współpracowników Biełsatu i złożyli niespodziewaną wizytę w Mińskim biurze RFE/RL. Zatrzymano kilku dziennikarzy.

 

Sawiecki Sąd Rejonowy w Mińsku ogłosił wyroki w tzw. sprawie studentów: dwa lata pozbawienia wolności w kolonii karnej o minimalnym rygorze dla studenta Hleba Ficnera (jako jedyny przyznał się do winy), dwa i pół roku pozbawienia wolności w kolonii karnej o minimalnym rygorze dla studentów Ksieniji Syramałot, Kasia Budzko, Jana Arabiejka, Jahora Kanieckiego, Ilji Trachtenberga, Wiktoryji Hrankouskiej, Nastassiji Bułybienki, Maryji Kalenik, Tacciany Jakielczyk, wykładowczyni uniwersyteckiej Wolhy Filatczankawy, a także dla Ałany Hiebremaryjam, członkini Rady Koordynacyjnej i przedstawicielki Swiatłany Cichanouskiej ds. młodzieży i studentów.

18

Estonia nie wysłała nowego ambasadora do Białorusi. Według rządu obsadzenie kogoś na tym stanowisku byłoby milczącym uznaniem prezydentury Łukaszenki.

 

Swiatłana Cichanouska poleciała do Waszyngtonu. Na lotnisku spotkała się z nią ambasadorka USA w Białorusi Julie Fisher. Program wizyty rozpoczął się o godzinie 14.00 czasu lokalnego spotkaniem z białoruską diasporą na placu Wolności.

21

Sąd Apelacyjny w Moskwie podtrzymał decyzję o ekstradycji białoruskiego sportowca Alaksieja Kudzina, nie zwracając uwagi na fakt, że zakazał jej Europejski Trybunał Praw Człowieka, powołując się na mocne dowody jego obrony.

23

Skazanych w „sprawie studenckiej” uznano za „skłonnych do ekstremizmu”.

 

W Białorusi zlikwidowano 48 organizacji pozarządowych.

26

Stambulska Akademia Prawa Karnego uplasowała Białoruś na pierwszym miejscu w Europie pod względem liczby więźniów na 100 tys. mieszkańców, których według jej danych jest 345.

27

Dyspozytor Aleh Halehau, który rzekomo komunikował się z pilotem lotu Ryanair Ateny–Wilno z Ramanem Pratasiewiczem na pokładzie, opuścił Białoruś wraz z rodziną. Od początku czerwca nie pracuje. Belaeronawigacja stwierdziła, że od czasu przymusowego lądowania przebywał na wakacjach.

 

Centrum Praw Człowieka „Wiasna” otrzymało zdjęcia zrobione w celi aresztu przy ulicy Akrescina.

28

Swiatłana Cichanouska rozmawiała  z prezydentem USA Joe Bidenem. Jak stwierdziła, spotkanie trwało 15 minut, „ale było bardzo ciepłe”. „Widziałam osobę, której to, co dzieje się w Białorusi, nie jest obojętne. Przekazałam prezydentowi, że w Białorusi walka nie jest geopolityczna. To jest nasza walka przeciwko przemocy, przeciwko bezprawiu” – powiedziała Cichanouska tuż po spotkaniu.

Tekst: Julia Aleksiejewa
We współpracy z Europejskim Radiem dla Białorusi
Zdjęcia i wideo: Euroradio, Belsat TV, RFE/RL, Onliner, TUTBY, Radio Racyja, Spring96, Current time TV, Biuro Swiatłany Cichanouskiej, Reuters, AP, AFP
Design: Arkadiusz Sołdon
Web development: Piotr Kliks
Tłumaczenie: Grzegorz Kurek
Korekta: Słowne Babki

Projekt dofinansowany przez Fundację Solidarności Międzynarodowej w ramach polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autora i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Fundacji Solidarności Międzynarodowej ani Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

© 2021 Outriders

maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
Listopad
grudzień
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec

Ten reportaż interaktywny jest dostępny za darmo. Wesprzyj nas, aby powstawały kolejne.

Wesprzyj