pl   -   en

WhatsApp – czarna skrzynka informacji wirusowych

Brazylijskie redakcje i serwisy łączą siły, aby poddawać weryfikacji informacje pochodzące z aplikacji WhatsApp. W przeciwieństwie do podejmowanych wcześniej wysiłków WhatsApp tym razem daje kontrolerom faktów ważne narzędzie, które ułatwi dotarcie do odbiorców.


Artykuł autorstwa Shane Wang został opublikowany w serwisie Nieman Lab.


Kolejne wybory krajowe oznaczają kolejną wspólną zakrojoną na wielką skalę inicjatywę polegającą na weryfikacji faktów. Tym razem pojawi się nieduże, ale istotne wsparcie od należącej do Facebooka firmy WhatsApp, giganta komunikacji. To właśnie poprzez WhatsAppa rozprowadzana jest duża część światowej dezinformacji.

Comprova to kolektyw składający się z 24 redakcji w Brazylii, który rozpoczął działalność w ubiegły poniedziałek. Jego zadania to weryfikacja faktów i monitorowanie błędnych informacji w okresie poprzedzającym wybory wyznaczone na 7 i 28 października (druga tura głosowania).

W Meksyku działa Verificado, w którego skład wchodzi 90 organizacji prasowych. Weryfikacją faktów zajmują się również projekty: First Draft, działający w ramach Centrum Shorensteina, oraz CrossCheck, wspólny projekt dziennikarski. To na nich wzoruje się Comprova, zbierając doniesienia, odpowiadając na plotki i szybko szerzące się informacje, publikując artykuły i przygotowując reportaże. Różnica jest następująca: redakcje zrzeszone w projekcie Comprova będą korzystać z dostępu do właśnie uruchomionego narzędzia API Business WhatsApp, co pozwoli im odpowiadać na zgłoszenia czytelników (i prostować dezinformację) na znacznie większą skalę.

(Comprova nie będzie jednak miała szczególnego dostępu do informacji, jakie pogłoski i plotki, z jaką szybkością i w jaki sposób krążą wśród użytkowników. To wciąż będzie tajemnica).

WhatsApp to czarna skrzynka wirusowej – i zabójczej – dezinformacji, do której wiele redakcji próbowało się przez lata dostać. Verificado, które niedawno zakończyło akcję sprawdzania faktów podczas meksykańskich wyborów w 2018 r., udało się obsłużyć dziesiątki tysięcy wiadomości za pośrednictwem infolinii WhatsAppa. Z kolei kolumbijski serwis informacyjny La Silla Vacía próbował pomóc w sprawdzaniu faktów w serwisie WhatsApp. Prosił zgłaszających wątpliwości użytkowników o wysyłanie sprawdzonych informacji do swoich znajomych w aplikacji. Podobno WhatsApp buduje w Indiach zespół, aby uporać się z rozpowszechnianiem fałszywych wiadomości na swojej platformie.

Poniżej wiadomość przesłana w poniedziałek przez First Draft, projekt Centrum Shorensteina przy Harvard Kennedy School:

Numer infolinii WhatsAppa to +55 (11) 97795-0022. Użytkownicy zostaną poproszeni o przesłanie wskazówek dotyczących niejasnych lub fałszywych treści związanych z wyborami…

Pod tym numerem będzie można zgłaszać pytania i ostrzeżenia od użytkowników, co ułatwi wykrywanie błędnych informacji w całym kraju. Naukowcy z Harvard Kennedy School będą następnie badać, jak dezinformacja krąży na WhatsAppie. Wyniki badań ułatwią redakcjom informowanie użytkowników, jak najlepiej przekazywać opinie na temat programu WhatsApp odnośnie do dezinformacji i demaskowania oszustw na tej platformie komunikacji.

Nie wszystkie kwestie dotyczące WhatsAppa zostaną w ten sposób rozwiązane, ale dziennikarze będą starali się zająć tymi treściami, które mogą dezinformować dużą część elektoratu. Strona internetowa – a dokładnie silnik, który wspiera Comprovę w zakresie współpracy różnych redakcji – ma zastrzeżony system zarządzania treścią, zaprojektowany specjalnie dla tego projektu, i będzie on używany w przyszłych projektach wyborczych na całym świecie.

Podobnie jak w przypadku projektu sprawdzania faktów CrossCheck żadne artykuły nie będą publikowane, dopóki trzy redakcje z konsorcjum nie podpiszą się pod projektem weryfikacji i podsumowania danej wiadomości.

– Około 120 mln Brazylijczyków używa aplikacji WhatsApp, jest to podstawowa platforma komunikacyjna dla większości ludzi. W rezultacie przepływają przez nią wszelkiego rodzaju informacje. Łącznie z dezinformacją – mówi Claire Wardle, która prowadzi projekt First Draft w Centrum Shorensteina.

Program Google News Initiative oraz program Facebooka Dziennikarstwo zapewniają finansowanie, pomoc techniczną oraz szkolenia dla Comprovy. Brazylijskie Stowarzyszenie Dziennikarzy Śledczych (ABRAJI) koordynuje prace konsorcjum. Dodatkowego wsparcia udziela Instytut Dziennikarstwa Projor.

Stronę projektu Comprova można odwiedzić tutaj (w języku portugalskim). Zawiera ona pełną listę partnerów uczestniczących w przedsięwzięciu. Angielską stronę projektu First Draft można znaleźć tutaj.

Uwaga: już po opublikowaniu artykułu WhatsApp dostarczył następujące oświadczenie dotyczące rodzajów danych, jakich uczestnicy projektu Comprova nie będą mogli uzyskać: „Projekt Comprova pomoże redakcjom w Brazylii rzetelniej informować swoich użytkowników w okresie wyborczym. Jest to doskonały przykład współpracy firm technologicznych i społeczeństw obywatelskich w ramach rozpoznawania dezinformacji i udzielania społecznościom odpowiedzi opartych na faktach w aplikacji WhatsApp. WhatsApp dba o prywatność swoich użytkowników, a dzięki szyfrowaniu end-to-end nikt nie widzi treści wiadomości przesyłanych do naszego systemu”.

Zdjęcie pochodzi z oficjalnego profilu brazylijskiego senatu i zostało opublikowane na licencji CC.

Czytaj również

Zamknij