pl   -   en

Stylebook

Stylebook to zbiór zasad redakcyjnych, które stosujemy podczas tworzenia naszych treści. W określonych przypadkach zasady pisowni i gramatyki nie wystarczają, żeby dobrze opisać rzeczywistość. Czasami są też zupełnie nowe zwroty albo tłumaczenia – w takich przypadkach musimy podjąć decyzję, jak piszemy. Zawsze sprawdzamy, czy istnieją ustalone reguły pisowni lub, w określonych przypadkach, odwołujemy się do instytucji.  Następnie albo adaptujemy przyjętą pisownię, albo formułujemy swoją.

Poniższą listę uzupełniamy na bieżąco. Publikujemy ją publicznie, żebyście zrozumieli, dlaczego podejmujemy takie a nie inne decyzje.

IS, ISIS, Daesh
Definicja

Dozwolone nazewnictwo:
Daesh (IS, dawniej ISIS), ISIS,
IS (dawniej ISIS), dalej w tekście IS

Jak nie piszemy:
tzw. Państwo Islamskie
Państwo Islamskie

Stosowane przez nas: ISIS

Nazewnictwo grupy zmieniało się w kolejnych okresach istnienia. Powstała jako al-Qaeda in Iraq“, następnie zmieniła nazwę na „Islamic State in Iraq” (ISI), potem na Islamic State in Iraq and the Levant (ISIL) bądź Islamic State in Iraq and Syria (ISIS) lub Islamic State in Iraq and al Sham (ISIS). Następnie po ogłoszeniu kalifatu przyjęła nazwę Islamic State. W języku arabskim grupa jest określana przy pomocy akronimu Daesh, w angielskim odpowiednik ISIL lub ISIS (różnica wynika z interpretacji tłumaczenia). W momencie przyjęcia przez grupę nazwy Islamic State, skróty ISIS i ISIL były powszechnie używane w mediach i administracjach rządowych. Pojawiło się wiele obiekcji w stosunku do nowej nazwy grupy, podważających istnienie państwa czy stanu, a także powiązań z Islamem. Państwa arabskie nawoływały do używania akronimu Daesh w miejsce nazwy Islamic State jako obraźliwej dla muzułmanów i polaryzującej społeczeństwo na świecie, jako że zaciera różnice pomiędzy islamem jako religią, muzułmanami jako wyznawcami, a islamistami jako ekstremistami. Pomimo że administracje rządowe w większości odeszły od używania skrótów IS, ISIS, ISIL w miejsce Daesh, media nadal pozostały przy używaniu akronimów anglojęzycznych, gdyż były już powszechnie przyjęte w kulturze mediów. Pomimo to część dziennikarzy jest przeciwna używania tych akronimów, stwierdzając, że nazw innych ugrupowań się nie tłumaczy jak np. Al-Qaeda, Al-Shabaab, Boko Haram, Hamas.

Jak to robią inni

Polskie MSZ używa określenia tzw. Państwo islamskie lub ISIS.

Wikipedia

Rohingya/Rohingja; Rohingjowie
Definicja

Dozwolone nazewnictwo:
Rohingja,
Rohingya (z ang.).

Jak nie piszemy:
Rohindża, Rohinga

Stosowane przez nas: Rohingja

Za PWN: Wielu autorów rzeczywiście trzyma się angielskiego pierwowzoru nazwy Rohingya i w dodatku go nie odmienia (np. Chodzi o Rohingya – prawie milionową mniejszość etniczną w Mjanmie; to oficjalna nazwa Birmy, mniej znana; ONZ uważa Rohingya za najbardziej prześladowaną grupę etniczną na świecie; Dramat Rohingya trwa od dziesięcioleci). Kiedy jednak chodzi o ludzi, piszący zwykle decydują się na zapis spolszczony Rohingjowie, a nie: Rohingyowie, tzn. literę y zmienia się w piśmie na jotę (np. Rohingjowie są jednak w wyjątkowo złej sytuacji, bo ze względu na wyznawaną religię władze utrzymują, że powinni zamieszkać w sąsiednim Bangladeszu). Można to uznać za rzecz dopuszczalną, szybką adaptację graficzną i morfologiczną obcej nazwy etnicznej w polszczyźnie (Rohingjowie, Rohingjów, Rohingjom, Rohingjami, Rohingjach). Nie razi też spolszczenie nazwy Rohingya na Rohingja.

Jak to robią inni

W Polsce spotykane są również pisownie Rohindża i Rohinga – obie są uznawane za błędne.

Bombaj/Mumbaj
Definicja

Dozwolone nazewnictwo:
Mumbai (z ang),
Bombaj

Stosowane przez nas: Bombaj

Za PWN: Mumbaj (lub Mumbai, Mumbay) jest formą nazwy tego miasta używaną od 1990 r. Przyczyną zamieszania jest niejasność etymologiczna. Portugalczycy, którzy opanowali ten obszar Indii w XVI w., nazwali miejsce Bom Baia (Dobra Zatoka), co z czasem przybrało angielską formę Bombay. Współcześnie zaś uznano, że nazwa ta wywodzi się z imienia Mumba, które przypisywano pewnej hinduskiej bogini, a w związku z tym nazwę „poprawiono”.

Najrozsądniej będzie uznać, że nazwa Mumbaj powstała jako kontaminacja nazwy pochodzenia portugalskiego oraz imienia bogini. 

Jak to robią inni

Za PWNW tekstach angielskich powszechnie, lecz nie wyłącznie, używa się nazwy Mumbai, tym samym pojawia się ona też w tekstach polskich. Należy jednak podkreślić, że naszą nazwą tego miasta jest Bombaj.

Birma/Mjanma
Definicja

Dozwolone nazewnictwo:
Mjanma,
Birma.

Stosowane przez nas: Birma

Nazwa Birma” (Burma) była używana oficjalnie w czasach kolonialnych jako nazwa kolonii brytyjskiej.  Stanowiła też określenie narodu birmańskiego. W 1989 r. junta wojskowa, która przejęła władzę, wprowadziła nazwę Myanmar” (Union of Myanmar), aby zadeklarować niezależność kraju. Zmianie nie uległa nazwa birmańska – Myanma”.

W języku birmańskim Myanmar” jest nazwą stosowaną w pisowni, natomiast Burma” jest formą mówioną.

Nową nazwę zaakceptowały ONZ i ASEAN. Akceptacja jej oznaczała poparcie dla nowego rządu.

W 2012 r. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych ustaliła krótką nazwę państwa Mjanma z zastrzeżeniem, że nazwą wariantową pozostaje Birma. (Mjanma – dla krótkiej nazwy państwa, nazwą wariantową pozostaje Birma) http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zmiany_egzonimow/zmiany_egzonimow_na_69_posiedzeniu.pdf

Urząd Publikacji Unii Europejskiej zaleca natomiast stosowanie po polsku w tekstach unijnych podwójnej formy „Mjanma/Birma”, bez stosowania jakiejkolwiek nazwy długiej. Nazwy zalecane przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych zaczął stosować Parlament Europejski. (wiki)

Jak to robią inni

Obecnie stosowane są obie nazwy:
The Guardian” oficjalnie ogłosił w artykule z 31 sierpnia 2015 r., że od tej pory będzie stosował nazwę Myanmar”.

BBC (14 czerwca 2012) tłumaczy, że zostanie przy nazwie Burma”, jednak obecnie stosuje też nazwę Myanmar”.