brief
pl   -   en
Brief #29
Juany w Afryce, bioinżynieryjne płuca i niebieskie światło
10 sierpnia

Ludzki organizm jest szczególnie wrażliwy na długość fal światła o barwie niebieskiej emitowanych przez słońce i ekrany komputerów

Ludzki organizm jest szczególnie wrażliwy na długość fal światła o barwie niebieskiej emitowanych przez słońce i ekrany komputerów. Im większa jest długość fali tego światła, tym mocniej hamuje wydzielanie melatoniny i zmienia fazy snu. Dlatego wpatrywanie się w ekran tabletu o największej jasności, opóźnia zasypianie o 96 min, używanie smartfona – o 67 min, a wpływ światła żarówki – o 55 min.

Zaburzenie dobowego rytmu snu powoduje wzrost zagrożenia cukrzycą, chorobami serca i demencją. Osoby, które regularnie śpią mniej niż 6 godzin na dobę, są bardziej narażone na depresję, psychozę i udar. Brak wystarczającej ilości snu wpływa też na otyłość, ponieważ żołądek i inne narządy wytwarzają więcej greliny – hormonu pobudzającego apetyt. Niewyspani ludzie są też bardziej drażliwi i postępują irracjonalnie. W ciągu nocy ludzki organizm przechodzi 5 faz snu, z których każda pełni swoją rolę i jest równie istotna. Wszystkie tworzą cykl snu. Osoby dorosłe przechodzą 4-6 cykli w ciągu nocy.

Więcej o śnie i o tym, dlaczego mamy z nim tak duży problem, dowiesz się z artykułu While We Sleep, Our Mind Goes on an Amazing Journey.

Długotrwały wpływ dwutlenku azotu i drobnych cząsteczek PM2,5 i PM10 wiąże się ze wzrostem wielkości obu komór sercowych

Długotrwały wpływ dwutlenku azotu i drobnych cząsteczek PM2,5 i PM10 wiąże się ze wzrostem wielkości obu komór sercowych. Tę korelację zauważyli kardiolodzy z Uniwersytetu Królowej Marii w Londynie, choć nie są w stanie określić jeszcze jej przyczyny. Zaobserwowali także, że podobne zmiany mogą wpływać na sprawność serca i są często obserwowane przed wystąpieniem jego niewydolności.

Naukowcy przeprowadzili badania na grupie prawie 4 tys. osób w wieku 40-69 lat, które nie zmieniły miejsca zamieszkania przez cały okres trwania badania i nie występowały u nich choroby sercowo-naczyniowe. Uczestnikom wykonywano skanowanie serca pozwalające zbadać jego strukturę i funkcje. Ponadto badacze oszacowali stężenie zanieczyszczenia powietrza w okolicy zamieszkania uczestników na pięć lat przed badaniem. Jego efektem było odkrycie, że wzrost stężenia cząsteczek PM2,5 o 1 μg/m3 był związany z powiększeniem się każdej komory serca o prawie 1 proc. Wyniki te były szczególnie niepokojące ze względu na to, że większość badanych mieszkała na obszarach o stosunkowo niskim poziomie zanieczyszczenia.

W przyszłości badanie może pomóc w wyjaśnieniu przyczyny rosnącej liczby zgonów na obszarach z wysokim poziomem zanieczyszczenia powietrza.

Europejska Agencja Leków zatwierdziła licencję na lek zapobiegający chronicznym migrenom

Europejska Agencja Leków zatwierdziła licencję na lek zapobiegający chronicznym migrenom. Aimovig (erenumab) od września będzie dostępny dla pacjentów, u których migreny występują co najmniej cztery razy w miesiącu – zapewnia producent, firma Novartis.

Lek został zaprojektowany, aby blokować receptor peptydu pochodnego genu kalcytoniny, który uważa się za przyczynę powstawania migren. Pacjenci mogą go zażywać samodzielnie raz w miesiącu za pomocą automatycznych strzykawek. Aimovig jest pierwszym lekiem na migreny. Do tej pory dostępnych było wiele terapii łagodzących ich objawy.

Natomiast naukowcy z Kanady odkryli nowy sposób leczenia utajonego zakażenia prątkami gruźlicy (LTBI) z wykorzystaniem ryfampicyny – antybiotyku, który skraca okres leczenia z dziewięciu do czterech miesięcy, jest skuteczniejszy i bezpieczniejszy (zwłaszcza dla wątroby). Do tej pory utajona gruźlica była leczona izoniazydem, który powodował toksyczne skutki dla wątroby – w Quebecu, w Kanadzie, z tego powodu wykonywano średnio jeden przeszczep narządu rocznie. Odkrycie zostało poprzedzone badaniami przeprowadzonymi na grupie 844 dzieci i 7732 osób dorosłych.

Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że ¼ ludności świata ma utajoną gruźlicę. W 2016 r. wykryto 10,4 mln nowych zachorowań, a 1,7 mln chorych zmarło. Osoby z utajoną gruźlicą nie muszą na nią zachorować, a zarażają dopiero wówczas, gdy choroba stanie się aktywna.

Ryfampicyna może pomóc w ograniczeniu globalnej epidemii, zmniejszając liczbę infekcji i przyspieszając proces leczenia. Zwłaszcza, że w krajach słabo rozwiniętych niewielu pacjentów jest leczonych ze względu na skutki uboczne izoniazydu.

Przeszczep bioinżynieryjnych (wyhodowanych w laboratorium) płuc świni zakończył się powodzeniem

Przeszczep bioinżynieryjnych (wyhodowanych w laboratorium) płuc świni zakończył się powodzeniem. Aby zapobiec odrzuceniu organu przez układ immunologiczny zwierzęcia, naukowcy zastosowali szkielet (z płuca pobranego od świni – dawcy) oczyszczony ze wszystkich komórek i naczyń krwionośnych, zapewniający wsparcie strukturalne organu. Płuca przez 30 dni znajdowały się w bioreaktorze, który wspomagał rozwój tkanek biologicznych. W urządzeniu naukowcy powoli obudowywali organ tkanką płucną, wykorzystując komórki świni, dla której był przeznaczony.

Po około dwóch miesiącach od transplantacji płuca nie zostały odrzucone u czterech świń (kilka zdechło z powodu powikłań chirurgicznych), a ich krew została w pełni nasycona tlenem. Badanie nie pozwoliło jednak ocenić, jak wysokie dotlenienie zapewniają zwierzęciu przeszczepione bioinżynieryjne płuca, ponieważ po dwóch miesiącach nie były jeszcze w pełni dojrzałe.

Sukces naukowców z wydziału medycznego na Uniwersytecie w Teksasie jest znaczącym krokiem i alternatywą dla niewystarczającej liczby organów do przeszczepów, ponieważ pacjent nie musiałby czekać na dawcę. Badacze szacują, że przy odpowiednim finansowaniu bioinżynieryjne płuca mogłyby być wykorzystywane w ciągu 5-10 lat. Wyniki badań zostały opublikowane w magazynie „Science”.

Europa

Komisja Europejska zamierza stworzyć ogólnoeuropejską inicjatywę walczącą z manipulowaniem wyborcami w mediach społecznościowych

Komisja Europejska zamierza stworzyć ogólnoeuropejską inicjatywę walczącą z manipulowaniem wyborcami za pośrednictwem mediów społecznościowych. Věra Jourová, komisarz ds. sprawiedliwości, spraw konsumenckich i równości płci, powiedziała, że rządy krajów Unii Europejskiej muszą koordynować wysiłki zmierzające do zwalczania fake newsów i niewłaściwego wykorzystywania danych osobowych w celach politycznych. Propozycja ma zostać opublikowana jesienią, aby zachęcić krajowe organy regulacyjne do współpracy, również w związku z wypowiedzią Steve’a Bannona, byłego doradcy Donalda Trumpa, zapowiadającą stworzenie skrajnie prawicowego bloku w Parlamencie Europejskim.

Wcześniej Komisja Europejska zaproponowała ogólnoeuropejski kodeks praktyk w zakresie walki z dezinformacją. Miał on zachęcić portale i media społecznościowe do ograniczenia działań wpływających na wyborców i bardziej przejrzystego dla użytkowników finansowania kampanii. Komisja ma zamiar skorzystać z pomocy niezależnej grupy osób sprawdzających informacje, działać na rzecz poprawy jakości dziennikarstwa i promować świadome korzystanie z mediów.

W raporcie Uniwersytetu Oksfordzkiego opublikowanym w lipcu br. przedstawiono dowody na zorganizowane manipulacje w mediach społecznościowych podczas kampanii politycznych w 48 krajach (w 2017 r. było ich 28). W tym roku osobom odpowiedzialnym za regulacje unijne, które wzięły udział w seminarium oksfordzkim, powiedziano, że obecne wysiłki przeciwdziałania manipulacjom w mediach społecznościowych są cząstkowe, toporne i niedostatecznie przygotowane.

Azja

6 września w Genewie mają odbyć się pierwsze od dwóch lat rozmowy pokojowe w sprawie trwającej wojny w Jemenie

6 września w Genewie mają odbyć się pierwsze od dwóch lat rozmowy pokojowe w sprawie trwającej wojny w Jemenie. Martin Griffiths, specjalny wysłannik ONZ ds. Jemenu, powiedział Radzie Bezpieczeństwa ONZ 2 sierpnia, że planuje zaprosić na spotkanie przedstawicieli sił rządowych (wspieranych przez koalicję z Arabią Saudyjską i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi) i szyickich rebeliantów Huti (wspieranych przez Iran). Griffiths ma nadzieję, że spotkanie pozwoli na negocjacje i uzgodnienie planów rozwoju procesu pokojowego.

Pozytywny wynik rozmów może zapobiec ofensywie Saudów na strategiczny port Al-Hudajda – będący pod kontrolą rebeliantów od 2014 r. – wykorzystywany przez organizacje humanitarne do dostarczania i dystrybucji żywności, leków i ropy naftowej w ogarniętym wojną kraju. Przed oświadczeniem Griffithsa miał miejsce atak lotniczy, w wyniku którego zginęło 25 osób, a 50 zostało rannych. Bomby eksplodowały w pobliżu szpitala i targu rybnego w porcie Al-Hudajda. O atak została oskarżona koalicja sił rządowych z Arabią Saudyjską na czele.

Wojna domowa w Jemenie trwa już czwarty rok i została wskazana przez ONZ jako przyczyna największego kryzysu humanitarnego na świecie. Do tej pory w jej wyniku zginęło ponad 10 tys. osób, a ponad 22 mln ludzi potrzebują pilnej pomocy. Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej szacuje, że organizacje humanitarne udzieliły pomocy 7,5 mln osób. Pojawiły się też obawy przed wybuchem kolejnej epidemii cholery (w 2017 r. w jej wyniku zmarło 2 tys. osób). 4 sierpnia, w okolicy miasta Al-Hudajda, ONZ rozpoczęło tygodniową akcję szczepień dla 500 tys. mieszkańców, apelując przy tym do stron konfliktu o przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego.

Tutaj możesz zobaczyć, jak obecnie wygląda życie w Jemenie.

Azja

Zawarte w Tajlandii małżeństwo malezyjskiej pary, 41-letniego Che Abdula Karima z 11-letnią Ayu, jest analizowane przez malezyjskie agendy rządowe

Zawarte dwa miesiące temu w Tajlandii małżeństwo malezyjskiej pary, 41-letniego Che Abdula Karima z 11-letnią Ayu, jest obecnie analizowane przez malezyjskie agendy rządowe, również pod kątem nakłaniania nieletniej do stosunków seksualnych. Mężczyzna, mający już dwie żony i sześcioro dzieci, poślubił nieletnią córkę jednej ze swoich pracownic. Zrobił to jednak bez zgody sądu, za co został obciążony karą 450 dol. W lipcu Ayu została zabrana na testy dziewictwa do szpitala, jednak od tamtej pory nadal przebywa z mężem. W 2017 r. w Malezji wprowadzono kary za tzw. child grooming (uwodzenie nieletnich), co oznacza stworzenie więzi emocjonalnej z dzieckiem w celach seksualnych. Sprawa związku Che z Ayu wywołała tam debatę na temat utrzymania islamskich tradycji w nowoczesnej, wielokulturowej demokracji.

System prawny w Malezji jest podzielony. Mniejszości niemuzułmańskie (głównie z Chin i Indii) muszą przestrzegać prawa cywilnego, które zabrania ślubu z osobą nieletnią przed ukończeniem 18 roku życia. Na wyjątki pozwala tylko zgoda wysokiej rangi ministra stanu, z którego pochodzi osoba wnioskująca o pozwolenie. Natomiast muzułmanów obowiązuje prawo szariatu – sąd szariacki musi wydać pozwolenie na ślub z osobą nieletnią poniżej 16 roku życia i nie ma zapisu dotyczącego jej minimalnego wieku. Próby ujednolicenia prawa zostały odrzucone przez parlament. Były szariacki sędzia (ówczesny ustawodawca z ramienia partii rządzącej) podczas sesji parlamentarnej powiedział, że wygląd ciała nieletniej, jeśli przeszła okres dojrzewania, jest zbliżony do tego, jaki będzie w wieku 18 lat, więc jej wczesny wiek nie jest barierą do zawarcia małżeństwa.

Dziewczęta z biednych rodzin są wydawane za mąż ze względu na złą sytuację materialną. Zdarza się, że małżeństwa są też prawnie akceptowane m.in. z powodu ciąż pozamałżeńskich. W latach 2012-2016 na 2143 wnioski o pozwolenie na związek z nieletnią tylko 10 zostało odrzuconych przez sąd.

Malezyjskie Ministerstwo ds. Kobiet, Rodziny i Rozwoju Społeczeństwa w latach 2010-2015 odnotowało 9061 związków z nieletnimi (również chłopcami). Jak szacuje UNICEF, na świecie jest 650 mln dziewcząt i kobiet różnych wyznań, które wyszły za mąż zanim skończyły 18 lat. W państwach, gdzie większość stanowią muzułmanie, m.in. w Egipcie i Maroku, związki z nieletnimi są prawnie zabronione, a mimo to nadal powszechne.

Afryka

Nigeria przyspieszyła starania o wymianę z Chinami 2,5 mld dol. na juany

Nigeria przyspieszyła starania o wymianę z Chinami 2,5 mld dol. na juany, która potrwa trzy lata. W maju władze tego afrykańskiego kraju zdecydowały o zwiększeniu w ten sposób rezerw walutowych, ułatwieniu handlu z Chinami i zabezpieczeniu się przed spadkiem kursu dolara. Nigeria rozpoczęła już sprzedaż chińskiej waluty lokalnym handlowcom i przedsiębiorstwom. To kolejny kraj w Afryce, w którym wzrasta udział chińskiego kapitału w gospodarce. Pożyczki na inwestycje infrastrukturalne zaciągnęła już m.in. Kenia, której zadłużenie względem Chin wzrosło dziesięciokrotnie w ciągu ostatnich pięciu lat.

Państwo Środka zainwestuje też 10 mld dol. w rozwój portu w Bagamoyo, w Tanzanii, który będzie największym w Afryce. Rząd Tanzanii zapowiedział, że trwa ostatni etap rozmów z państwową firmą China Merchants Holdings (International). W ramach inwestycji planowane jest pogłębienie dna zalewu, aby umożliwić dostęp do portu dużym statkom towarowym, stworzenie specjalnej strefy ekonomicznej (ze wsparciem funduszu inwestycyjnego Omanu), wybudowanie mieszkań dla 75 tys. osób i międzynarodowego portu lotniczego. Inwestycja jest porównywana do tej z Shenzhen – miasta w Chinach z jednym z największych portów na świecie. To również nieoficjalne rozszerzenie Inicjatyw Pasa i Szlaku (Belt and Road Initiative)– planu chińskiego przywódcy Xi Jinpinga – o inne państwa. Rozbudowująca się struktura handlu zagranicznego Chin objęła co najmniej 76 krajów, głównie rozwijających się, w Azji, Afryce, Ameryce Płd. i Europie.

W ramach planu w Kenii powstało 467 km sieci trakcyjnej, łączącej stolicę kraju, Nairobi, z Mombasą, miastem portowym. W planach jest też wydłużenie trasy, aby prowadziła do Sudanu Południowego, Ugandy, Rwandy i Burundi. W Etiopii w styczniu otwarto połączenie kolejowe łączące Addis Abebę z portem w Dżibuti (długość trasy to 756 km), finansowane przez chiński bank. W zamian za rozwój kolei, gazociągi, lotniska i preferencyjne pożyczki Chiny otrzymały pierwszą zamorską bazę w Dżibuti.

Chińskie inwestycje infrastrukturalne w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku obejmują głównie wschodnią Afrykę oraz szereg inwestycji w zachodniej części tego kontynentu. Planowana jest też budowa portów wzdłuż wybrzeża – od Dakaru do Libreville i Lagos. Pekin zasygnalizował także chęć wsparcia propozycji Unii Afrykańskiej dotyczącej panafrykańskiej sieci kolei dużych prędkości.

Archiwum briefa