brief
pl   -   en
Brief #4
W oczekiwaniu na złoto w Korei
16 lutego
Ameryka Północna

Znaleziono rozwiązanie na komary przenoszące wirusa Zikę, dengę i chorobę chikungunya na Florydzie

Znaleziono rozwiązanie na komary przenoszące wirusa Zikę, dengę i chorobę chikungunya na Florydzie. Amerykańska firma MosquitoMate wypuszcza miliony moskitów zarażonych bakterią Wolbachia, które doprowadzają do sterylizacji komary Aedes aegypti. Bakteria atakuje tylko owady, jak zapewnia MosquitoMate, jest bezpieczna dla środowiska i nie ma wpływu na ludzi ani zwierzęta.
Denga to wirus powodujący gorączkę, wysypkę i mdłości. W niektórych przypadkach okazuje się śmiertelny. Zika natomiast może być przyczyną małogłowia i zespołu Guillaina-Barrégo, a początkowe objawy zarażenia są podobne do grypy. Obawy związane z Ziką spowodowały, że ONZ ogłosiła w 2016 r. międzynarodowy stan nadzwyczajny w dziedzinie zdrowia.

Po raz pierwszy w historii komórki jajowe w pełni dojrzały w laboratorium

Po raz pierwszy w historii komórki jajowe w pełni dojrzały w laboratorium, co może zapoczątkować nowy sposób rozwiązywania problemu niepłodności. Odkrycie naukowców z Uniwersytetu w Edynburgupomoże w obserwacjach procesu rozwoju komórki jajowej i – co ważniejsze – może stać się nowym rozwiązaniem dla kobiet zagrożonych przedwczesną utratą płodności, osób po chemioterapii, radioterapii lub dziewcząt, u których już w dzieciństwie wykryto nowotwór.
Dzisiaj, zanim jajeczka zostaną pobrane z kobiecych jajników, w celu  zapłodnienia in vitro lub późniejszego zamrożenia, muszą najpierw zostać doprowadzone do stadium pełnej dojrzałości. Co oznacza konieczność poddania ich terapii hormonalnej, która stymuluje proces dojrzewania wewnątrz jajników. Nowe badanie pozwoliłoby na  pobieranie, rozwój i wykorzystanie jajeczek w warunkach laboratoryjnych.
Metoda, nad którą pracowano przez ostatnie 30 lat, ma jednak wady. W przypadku ponownej implementacji tkanki dużym zagrożeniem jest możliwość przywrócenia komórek rakowych, ostrzega Stuart Lavery, ginekolog ze szpitala w Hammersmith, który nie brał udziału w badaniach.
Zanim metoda będzie ogólnie dostępna, musi przejść szereg testów, które sprawdzą, czy rozwijające się poza jajnikami komórki jajowe są zdrowe i funkcjonują tak, jak powinny.

Mrówki Matabele stosują zorganizowany system pomocy poszkodowanym owadom

Mrówki Matabele stosują zorganizowany system pomocy poszkodowanym owadom, jak wynika z obserwacji badaczy z Uniwersytetu Juliusza Maksymiliana w Würzburgu. Dzięki temu śmiertelność mrówek, rannych w starciach z termitami, spada z 80 do 10 proc.
Kolonie mrówek (200-600 owadów), które żywią się termitami, atakują je do czterech razy dziennie. Termity nie są jednak łatwymi przeciwnikami. Używają szczęk do odcinania kończyn swoich wrogów. Ranne mrówki zaczynają wydzielać feromony, które informują o potrzebie pomocy. Wówczas są zabierane do gniazda, gdzie pozostałe mrówki leczą ich rany. Proces zdrowienia poszkodowanych jest dopasowany do ciężkości ich ran. Naukowcy uważają, że w ślinie mrówek mogą być zawarte substancje przeciwbakteryjne, które pomagają w leczeniu urazów.
Azja

Plemię 12 tys. nomadów zamieszkuje Korytarz Wachański w afgańskich górach

Plemię 12 tys. nomadów zamieszkuje Korytarz Wachański w afgańskich górach. Teren ten nie został dotknięty konfliktem, toczącym się w regionie od ponad 40 lat.
Korytarz powstał w XIX wieku. W czasie “wielkiej gry” między carską Rosją a brytyjskimi Indiami pełnił funkcję strefy buforowej. Od tamtej pory nie został naruszony przez żaden z rządów. Perska nazwa regionu Bam-e-Dunya oznacza “dach świata”. Wąski pas prawie niedostępnej ziemi w Afganistanie znajduje się pomiędzy Tadżykistanem a Pakistanem i ciągnie się aż do granicy z Chinami. Można tam dotrzeć tylko na koniu, jaku lub pieszo przez węzeł łączący trzy najwyższe pasma górskie w Pamirze.
Mieszkańcy Wakhanu to “umiarkowani” muzułmanie. Kobiety nie noszą burek, jak w Afganistanie, nie doświadczają zbrodni i przemocy, a ich codzienność kręci się głównie wokół bydła, które hodują na potrzeby wymiany ze sprzedawcami z odległych regionów.
Jednak ich odcięcie od reszty świata może się niedługo skończyć. Afgański rząd prowadzi techniki pomiarowe, aby oszacować potencjalne drogi łączące Wakhan z resztą prowincji Badakhshan, a Chiny zaczęły rozmowy z Kabulem na temat wybudowania bazy militarnej na północnym krańcu Korytarza.
Ameryka Południowa

W wyniku kryzysu ekonomicznego w Wenezueli rodzice coraz częściej decydują się na oddanie dzieci do sierocińca

W wyniku kryzysu ekonomicznego w Wenezueli rodzice coraz częściej decydują się na oddanie dzieci do sierocińca. Sytuacja pogorszyła się w 2014 r., kiedy drastycznie spadły ceny ropy. Brak pracy, bieda i głód powodują, że rodzice nie są w stanie utrzymać swoich dzieci. Oddają je do sierocińców, by zapewnić im podstawowe warunki do życia. Zapotrzebowanie na miejsca w ośrodkach jest tak duże, że konieczne stało się  tworzenie list oczekujących.
Nie ma oficjalnych statystyk potwierdzających liczbę dzieci  porzuconych lub oddanych do domów dziecka czy domów opieki z powodów ekonomicznych. Jak wynika z szacunków organizacji Fundana i dziewięciu innych zajmujących się problemem dzieci w Wenezueli, liczby sięgają już setek. Do samej Fundany wysłano w zeszłym roku 144 zgłoszenia o przyjęcie dzieci do ośrodka i zdecydowana większość z nich była argumentowana trudnościami finansowymi.
Według badań przeprowadzonych przez Caritas w czterech biedniejszych regionach Wenezueli, aż 71 proc. dzieci poniżej 5 roku życia brakuje odpowiedniego odżywienia (dane z grudnia 2017).

Wzrost poziomu wód w morzach przyspieszył

Wzrost poziomu wód w morzach przyspieszył. Jest to kolejny efekt ocieplenia klimatu. Do 2100 r. poziom ten ma podnieść się o ponad pół metra, co może zagrozić nadmorskim miastom.
Jak wynika z badań Proceedings of the National Academy of Science, do tej pory wzrost poziomu wód wynosił 3 mm w skali roku. Do końca stulecia tempo to ma się zwiększyć do 10 mm rocznie. Przyczyny są dwie: koncentracja gazów cieplarnianych, która zwiększa temperaturę wody, oraz topnienie lodowców na biegunach.
Mimo wzrostu poziomu wody w morzach, w 11 miastach na świecie może zabraknąć wody zdatnej do picia. Według przewidywań ONZ globalny popyt na nią przekroczy posiadane zasoby o 40 proc. już w 2030 r. Obecnie tylko 3 proc. wody na Ziemi nadaje się do spożycia. Do miast zagrożonych jej niedoborem organizacja zalicza: Sao Paulo, Bangalur, Pekin, Kair, Dżakartę i Stambuł, ale, co ciekawe, również: Londyn, Moskwę, Tokio, Miami i Meksyk.
Afryka

30 stycznia cztery główne stacje telewizyjne w Kenii zostały zablokowane przez obecnego prezydenta Uhuru Kenyattę

30 stycznia cztery główne stacje telewizyjne w Kenii zostały zablokowane przez obecnego prezydenta Uhuru Kenyattę. Powodem było relacjonowanie samo zaprzysiężenia Raila Odingi na ludowego prezydenta Republiki Kenii. Dwie stacje nadal są nieaktywne, mimo nakazu sądowego o ich przywrócenie. Kenyatta odrzucił decyzję sądu i wezwał do rozpoczęcia dochodzenia w sprawie “poważnego naruszenia bezpieczeństwa” przez media.
Raila Odinga, lider opozycji (z partii NASA), który ogłosił się prezydentem Kenii, przegrał z Kenyattą (Jubilee) w demokratycznych wyborach prezydenckich przeprowadzonych dwukrotnie w 2017 r. Pierwsze z nich zostały unieważnione przez Sąd Najwyższy ze względu na niezgodność ich przebiegu z konstytucją. Powtórzone wybory, mimo uznania przez sąd, zostały zbojkotowane przez Odingę. Teraz partia NASA zmierza do przeprowadzenia kolejnych wyborów prezydenckich.
Afryka

Al-Shabaab, komórka  Al-Kaidy na Półwyspie Somalijskim, zarabia miliony dolarów rocznie na wsparciu finansowym ONZ dla mieszkańców Baidoa (Somalia)

Al-Shabaab, komórka  Al-Kaidy na Półwyspie Somalijskim, zarabia miliony dolarów rocznie na wsparciu finansowym ONZ dla mieszkańców Baidoa (Somalia). Śledztwo CNN, dzięki zeznaniom byłych członków organizacji terrorystycznej, wykryło, jak pieniądze przeznaczone na pomoc mieszkańcom trafiają w ręce Al-Shabaab.
W Baidoa żyją uchodźcy, którzy przez głód i konflikt w kraju zostali zmuszeni, by opuścić swoje domy. ONZ od zeszłego roku pomaga im comiesięcznymi wpłatami wysokości 80-90 dolarów, do których mają dostęp dzięki karcie, pozwalającej na zakup najpotrzebniejszych rzeczy od lokalnych handlarzy. System bezpośrednich płatności miał zapobiegać zniekształceniom lokalnych rynków przez napływ darmowego jedzenia i atakom na konwoje dostarczające żywność. Terroryści z Al-Shabaab, w celu przechwycenia pieniędzy, w dwóch miejscach zablokowali główną drogę prowadzącą do miasta. Handlarze muszą płacić za dojazd do Baidoa i możliwość sprzedaży swoich produktów. ONZ szacuje, że z jednej blokady do terrorystów wpływa około 5 tys. dolarów dziennie.
9 lutego Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych umieścił na czarnej liście trzech mężczyzn, którzy są według niego częścią globalnej sieci finansowej ISIS. Abdulpatta Escalon Abubakar z Filipin, Yunus Emre Sakarya z Turcji i Mohamed Mire Ali Yusuf z Somalii zapewniali organizacji terrorystycznej wsparcie finansowe, technologiczne i materialne. Pomagali też zdobywać broń, materiały wybuchowe i drony.
Azja

Chiński rząd zaczął wyposażać policjantów w okulary do rozpoznawania twarzy

Chiński rząd zaczął wyposażać policjantów w okulary do rozpoznawania twarzy. Urządzenia przypominające Google Glass są połączone z bazą podejrzanych o przestępstwa. System był już testowanyprzez policję kolejową na stacji Zhengzhou, w stolicy prowincji Henan.
Chiny rozwijają technologię pozwalającą na rozpoznawanie twarzy z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i dążą do stworzenia bazy wszystkich obywateli kraju (ponad 1,3 miliarda osób). Firma LLVision Technology, odpowiedzialna za stworzenie systemu, chce usprawnić go na tyle, by w ciągu 3 sekund mógł rozpoznać każdego mieszkańca. Do tej pory dzięki okularom udało się zidentyfikować 7 domniemanych przestępców i 26 osób, które podróżowały z fałszywymi dowodami osobistymi.
Grupy działające na rzecz praw człowieka obawiają się jednak, że ta technologia będzie wykorzystywana do kontrolowania politycznych dysydentów i mniejszości etnicznych.
Policja w Wielkiej Brytanii, w West Yorkshire, zaczęła natomiast używać mniej zaawansowanego technologicznie, co nie znaczy, że nieskutecznego, systemu. W ręce funkcjonariuszy trafiły mobilne skanery odcisków palcówUrządzenia natychmiastowo identyfikują ludzi w bazach osób podejrzanych o przestępstwa, ubiegających się o azyl (nielegalnych imigrantów pochodzących z IABS) i aresztowanych wcześniej na terenie Wielkiej Brytanii (IDENT1). Jeśli te narzędzia okażą się skuteczne, będą używane przez policję w całym kraju.

Archiwum briefa