brief
Brief #81
Skrajna prawica, walka z fake newsami i sposób na kurację odmładzającą
13 września
Szkocja, Nowa Zelandia, Wielka Brytania, USA, Australia i Oceania, Ameryka Północna, Europa

Skrajna prawica na świecie

W 2018 r. na podstawie przepisów antyterrorystycznych zatrzymano w Wielkiej Brytanii 33 prawicowych ekstremistów. Według stanu na 30 czerwca 2019 r. w brytyjskich więzieniach przebywało 218 skazanych w związku z przestępstwami o charakterze terrorystycznym. Spośród nich 78% to osoby działające w myśl ekstremizmu islamskiego, a 15% to osoby propagujące skrajnie prawicowe ideologie. 

Zamachowiec, odpowiedzialny za ataki na meczety w Christchurch, w Nowej Zelandii, zainspirował do podobnych działań innych, skrajnie prawicowych terrorystów na świecie. Osoby, które szukają w wyszukiwarce Google’a jego manifestu, znajdują tzw. the great replacement theory – konspiracyjną teorię o zastąpieniu ras głoszoną przez białych nacjonalistów reprezentujących skrajnie prawicowe poglądy. Inspirują się nią zarówno prawicowi politycy, jak i neonaziści w Europie, Australii i Stanach Zjednoczonych. Część z nich twierdzi, że są po prostu zaniepokojeni zmianami demograficznymi i kulturowymi. Inni, że zmiany te są celowo wywoływane przez muzułmanów lub Żydów i trzeba im się zdecydowanie przeciwstawić. Patrick Crusius, sprawca strzelaniny w El Paso, dopasował teorię o etnicznym i kulturowym zastąpieniu ras do „inwazji ludności hiszpańskojęzycznej na Teksas”.

W szkołach w Anglii i Szkocji nastolatki z krajów Europy Wschodniej są prześladowane przez brytyjskich rówieśników. Zjawisko to nasiliło się po podjęciu przez Wielką Brytanię decyzji o wystąpieniu z Unii Europejskiej. Prześladowani uczniowie narzekają, że nauczyciele nie potrafią ich chronić, a czasem sami uczestniczą w poniżaniu podopiecznych. W badaniu brało udział ponad 1000 uczniów szkół średnich w Anglii i Szkocji, pochodzących z Europy Wschodniej. Ponad trzy czwarte z nich doświadczyło rasizmu, ksenofobii i zastraszania.

USA, Ameryka Północna

Jak odwrócić proces starzenia?

Według wyników najnowszych badań można odwrócić proces starzenia. Wolontariusze, którzy przez rok otrzymywali koktajl leków (hormon wzrostu i dwa leki na cukrzycę), stawali się coraz młodsi (średnio o 2,5 roku w stosunku do wieku biologicznego). Badania wykazały, że ich zegar epigenetyczny i układ odpornościowy „stawały się młodsze wraz z upływem czasu”. Po zakończeniu eksperymentu i uzyskaniu wyników naukowcy przeanalizowali markery biologiczne pacjentów, ustalając, że standardowe wskaźniki starzenia się nie tyle spowolniły, ile „odwróciły się”. Badacze przyznają, że spodziewali się spowolnienia upływu czasu, ale nie odwrócenia jego biegu. Podkreślają również, że grupa uczestników badania była nieliczna (dziewięciu mężczyzn w wieku 51-65 lat) oraz brakowało grupy kontrolnej.

Amerykańscy naukowcy twierdzą, że schłodzenie ludzkiej wątroby do -4°C pozwala trzykrotnie wydłużyć czas, w jakim może ona zostać użyta do przeszczepu, w porównaniu do trzymania jej w lodzie. Dzięki tej metodzie narządy mogą być przetrzymywane do 27 godz. przed przeszczepem, co oznacza rewolucję w transplantologii. Badania dowodzą, że można zamrażać ludzkie organy, a następnie używać ich do przeszczepów.

4 września Johns Hopkins Medicine ogłosiło powstanie największego na świecie Centrum Badań nad Psychodelikami i Świadomością w Baltimore, w stanie Maryland. Będą tam prowadzone badania nad stosowaniem psychodelików w leczeniu m.in. uzależnień, zespołu stresu pourazowego, depresji, choroby Alzheimera i zaburzeń odżywiania. Pierwsze badania obejmą psylocybinę, związek chemiczny występujący w grzybach psylocybinowych.

USA, Ameryka Północna

Drogi rozwoju sztucznej inteligencji

Gdy komputery zrozumieją pojęcia czasu, przestrzeni i związku przyczynowo-skutkowego, wtedy będzie można zbudować godną zaufania sztuczną inteligencję. Autonomiczne samochody lub programy do rozpoznawania twarzy zawodzą, ponieważ często są oparte na systemach komputerowych, które wykrywają wzorce statystyczne w zestawach danych przy pomocy uczenia głębokiego. Alternatywą jest zmiana podejścia do AI i rozwój maszyn, które mają na tyle bogate konceptualne zrozumienie świata, że nie będzie trzeba obawiać się ich działania.

Interfejs łączący mózg ludzki z komputerem i wykorzystujący sztuczną inteligencję pozwoli na telepatię. Będzie można w ten sposób przekazywać myśli oraz doświadczenia zmysłowe. Interfejsy mózg-komputer są już opracowywane przez Facebooka i firmę Neuralink Elona Muska, a przed 2040 r. mają być używane np. do leczenia chorób neurodegeneracyjnych, zaburzeń psychicznych, czy przywrócenia władzy w kończynach osobom sparaliżowanym. Interfejs mózg-komputer poprawi ludzką pamięć, wzmocni lub zastąpi utracone zmysły smaku, zapachu i wzroku zmysłami wirtualnymi. The Royal Society przewiduje „neuronalną rewolucję” i apeluje o przeprowadzenie badań i przygotowanie społeczeństwa na kwestie etyczne związane z AI, która będzie miała dostęp do uczuć człowieka oraz najbardziej intymnych informacji o nim.

W Stanach Zjednoczonych 10 tys. osób kończy codziennie 65 lat. Firmy technologiczne oferują im aplikacje i urządzenia potrzebne w starszym wieku, przypominające o lekach, roboty pomocne w codziennym życiu lub cyfrowych asystentów, oferujących opiekę w przypadku zgubienia się bądź utraty pamięci.

Republika Południowej Afryki, Nigeria, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Egipt, Sudan, Afryka, Chiny, Azja

Walka z fake newsami

BBC, przy współpracy z Google’em, Twitterem i Facebookiem, opracowało plan przeciwdziałania fake newsom. Zadaniem jest stworzenie systemu szybkiego ostrzegania przed dezinformacją zagrażającą życiu ludzkiemu lub zakłócającą zasady demokracji podczas wyborów. To również edukacja internetowa oraz lepszy dostęp do bezstronnych informacji dla wyborców.

Zamieszki na tle ksenofobicznym w Republice Południowej Afryki zostały podsycone przez zmanipulowane zdjęcia i filmy nagrane kilka miesięcy wcześniej i w innych lokalizacjach, np. w Indiach. Ataki na mieszkających w RPA Nigeryjczyków spowodowały, że w Nigerii również rozsyłano filmy ze zmanipulowanymi wydarzeniami, co przyczyniło się m.in. do starć policji z tłumem w Lagos.

W Chartumie, po ataku na demonstrantów dokonanym przez sudańskie wojsko w czerwcu 2019 r. (ponad 100 osób zostało zabitych, a setki ludzi – ciężko rannych), egipska firma New Waves zajmowała się tworzeniem nieprawdziwych informacji na portalach społecznościowych, wspierając w ten sposób armię w Sudanie. Facebook poinformował, że New Waves współpracował z firmą ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich przy zarządzaniu 361 kontami na portalach społecznościowych i stronami o zasięgu ok. 13,7 mln osób. Wpływy obu firm wykraczały poza Sudan i obejmowały Bliski Wschód.

Chiny używały kont na Twitterze do prowadzenia dezinformacji w sprawie protestów w Hongkongu oraz zdyskredytowania przeciwników politycznych. Twitter usunął prawie 200 tys. takich kont, część z nich była aktywna przez kilka lat. Podobnie postąpił Facebook, działając na podstawie informacji otrzymanych od administratorów Twittera. Konta, zanim zaczęły być używane w celach propagandowych, publikowały m.in. treści pornograficzne. Chiny nie mogą kontrolować Twittera w taki sposób, jak czynią to w przypadku krajowych serwisów społecznościowych.

Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska, Jemen, Francja, Iran, Wielka Brytania, USA, Azja, Ameryka Północna, Europa

Konflikt w Jemenie

Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie wezwały jemeński rząd prezydenta Abda Rabbuha Mansura Hadiego i Południową Radę Przejściową (STC) do wstrzymania działań wojennych w południowym Jemenie. W 2017 r. powstała Południowa Rada Przejściowa, która wezwała do secesji lub autonomii dla południowej części Jemenu. Bojownicy STC, sprzymierzeni ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, walczą z siłami jemeńskimi wspieranymi przez Arabię Saudyjską. W ten sposób powstał nowy front konfliktu, który może przyczynić się do rozpadu kraju. Bojownicy STC usunęli niedawno rząd Jemenu z jego siedziby w mieście Aden. Sytuacja pogłębia konflikt pomiędzy koalicjantami. Stany Zjednoczone przystąpiły do rozmów z przedstawicielami Huti, aby zakończyć trwający cztery lata konflikt. 

Eksperci Organizacji Narodów Zjednoczonych uważają, że USA, Wielka Brytania, Francja i Iran mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za wspieranie stron konfliktu, które popełniają zbrodnie wojenne w Jemenie. USA, Wielka Brytania i Francja pomagają koalicji pod przywództwem Arabii Saudyjskiej, natomiast Iran wspiera Huti. Brytyjczycy zarabiają osiem razy więcej na sprzedaży broni do Jemenu niż przeznaczają na pomoc humanitarną dla ludności w tym kraju.

Raport ONZ, dotyczący zbrodni wojennych w Jemenie, obejmuje m.in. naloty na infrastrukturę cywilną, stosowanie min lądowych, zabójstwa, aresztowania, torturowanie więźniów, przemoc seksualną oraz utrudnianie potrzebującym dostępu do pomocy humanitarnej w obliczu najpoważniejszego obecnie kryzysu humanitarnego na świecie. Istnieje podejrzenie, że wszystkie strony konfliktu stosowały głodzenie ludności jako metodę walki.

Gwatemala, Panama, Gwatemala, Kostaryka, Indie, Wielka Brytania, Ameryka Centralna, Brazylia, Ekwador, Kolumbia, Honduras, Ameryka Południowa, Azja, Ameryka Północna, Europa

Kryzys klimatyczny wpływa na wyniki ekonomiczne producentów pożywienia

Indeks Coller FAIRR monitoruje 50 największych światowych producentów, działających w branżach mięsnej, nabiałowej i rybnej, którzy tworzą łańcuch dostaw dla globalnych marek, np. firm McDonald’s, Tesco, Nestlé i Walmart. Inwestorzy prowadzący indeks ostrzegają w raporcie, że ​​wspomniani producenci nie radzą sobie z wpływem, jaki wywierają na planetę poprzez wylesianie, rutynowe stosowanie antybiotyków i emisję gazów cieplarnianych. Żadna z firm nie ma kompleksowej polityki powstrzymania wylesiania, a dwie trzecie z nich nie mierzy wszystkich emisji gazów cieplarnianych. Producenci mięsa i nabiału odpowiadają za od 13 do 18% światowej emisji gazów cieplarnianych w wyniku wylesiania oraz emisji związanych z hodowlą zwierząt. Zarazem 77% firm z branży mięsnej i nabiałowej w ogóle lub w niewielkim stopniu udostępnia dane na temat tych emisji. Przedsiębiorstwa już odczuwają wpływ pogłębiającego się kryzysu klimatycznego i spadek dochodów.

Naukowcy ostrzegają przed spadkiem produkcji bananów w 10 krajach, w związku ze zmianami klimatu, zwłaszcza w Indiach, Brazylii, Kolumbii, Kostaryce, Gwatemali i Panamie. Nowe warunki będą zarazem sprzyjać uprawie tych owoców tropikalnych w krajach afrykańskich, Hondurasie i Ekwadorze. Badacze odkryli gen odpowiedzialny za wytrzymałość jęczmienia na suszę. To HvMYB1, jeden z 39 tys. genów obecnych w tej roślinie. Praca naukowców ma znaczenie dla przemysłu zbożowego, w tym produkcji pszenicy, kukurydzy i ryżu, w obliczu globalnego ocieplenia. W 2018 r., gdy po mroźnej zimie nastąpiło długie i suche lato, zbiory jęczmienia spadły w Wielkiej Brytanii o 7,9% w porównaniu ze średnią z 2017 r.

Rumunia, Afganistan, USA, Ameryka Północna

Fiasko rozmów Stanów Zjednoczonych z przedstawicielami Talibów

 

Rząd Stanów Zjednoczonych przerwał rozmowy z przywódcami Talibów i nie osiągnął porozumienia, które miało zakończyć konflikt w Afganistanie. Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych Mike Pompeo i były już doradca ds. bezpieczeństwa narodowego John R. Bolton prezentowali odmienne stanowiska w sprawie procesu pokojowego, a treść tajnych rozmów ujawnił na Twitterze prezydent USA Donald Trump. Wstępne założenia umowy, ustalone podczas negocjacji w Dosze, zakładały stopniowe wycofanie z Afganistanu 14 tys. żołnierzy amerykańskich w ciągu 16 mies. 5 tys. z nich powinno opuścić Afganistan w ciągu 135 dni. W zamian Talibowie mieli zakończyć działania terrorystyczne. Rząd Afganistanu był od początku pomijany w negocjacjach, a Talibowie nie chcieli spotkać się z jego przedstawicielami na planowanym przez Donalda Trumpa szczycie w Camp David.

Relacje między USA a fundamentalistycznym ugrupowaniem islamskim pogorszył samobójczy zamach w Kabulu, w którym zginęli żołnierze amerykański i rumuński. Łącznie w kilku atakach i zamachach bombowych Talibów, w pierwszym tygodniu września 2019 r., rannych zostało kilkunastu żołnierzy USA, a ponad 100 mieszkańców Afganistanu zginęło lub zostało rannych. Przywódcy Talibów ostrzegli, że zerwanie rozmów spowoduje kolejne ofiary w szeregach armii USA. Według Mike’a Pompeo podczas 10 dni nalotów na przełomie sierpnia i września 2019 r. zginęło ponad 1000 bojowników talibskich. Obecnie Talibowie kontrolują lub posiadają swoje wpływy na ok. 14,5% terytorium Afganistanu – najwięcej od upadku ich rządów w 2001 r.

Wielka Brytania, Europa

Świat nie jest przygotowany na skutki kryzysu klimatycznego

Świat nie jest przygotowany na skutki kryzysu klimatycznego, dlatego grozi nam ubóstwo, niedobory wody, wzrost migracji oraz większa umieralność ludzi – uważa Światowa Komisja ds. Adaptacji, kierowana przez byłego sekretarza generalnego ONZ Ban Ki-moona. Potrzebne jest silne przywództwo polityczne, rewolucja w planowaniu odpowiedzi na zagrożenia oraz inwestycje o wartości bln dol., aby uniknąć „apartheidu klimatycznego”, w którym bogatszych będzie stać na ograniczenie skutków kryzysu klimatycznego, a biedniejsi je odczują. 100 mln ludzi więcej niż obecnie może żyć w ubóstwie do 2030 r., a 5 mld odczuje skutki braku wody.

Komisja rekomenduje zainwestowanie 1,8 bln dol. w ciągu najbliższych 10 lat. Może to przynieść korzyści w wysokości ponad 7 bln dol. Bogatsze kraje powinny inwestować w środki dostosowawcze, które przyniosą korzyści całemu światu, m.in. wprowadzić systemy ostrzegania przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, budować infrastrukturę dostosowaną do zmian klimatu, opracować uprawy odporne na suszę, chronić podwodne lasy namorzynowe oraz prowadzić rozsądną gospodarkę wodną.

Według najnowszego badania firmy Ipsos MORI dla naukowców z Kolegium Królewskiego w Londynie wpływ globalnego ocieplenia na życie na Ziemi jest niedoceniany przez społeczeństwo – tylko jedna czwarta ankietowanych wiedziała, że 20 najgorętszych lat na świecie wystąpiło w ciągu ostatnich 22 lat. Uczestnicy badania podali również zawyżone dane dotyczące ilość plastikowych śmieci, które zostały poddane recyklingowi, nie orientowali się w liczbie zagrożonych gatunków zwierząt i przyczynach powstawania gazów cieplarnianych.

Archiwum briefa