brief
Brief #71
Masowe protesty w Hongkongu, ekstremalne upały i granice wytrzymałości człowieka
14 czerwca
Francja, Europa

Granica wytrzymałości fizycznej człowieka

Naukowcy opracowali algorytm oparty na sztucznej inteligencji, dzięki któremu można do pewnego stopnia rozpoznać przyczyny płaczu dziecka. Algorytm sprawdza ukryte wzorce w płaczu niemowląt koncentruje się na takich cechach, jak np. czas i częstotliwość oraz wychwytuje odchylenia od normy. Płacz zawiera kluczowe informacje o samopoczuciu dziecka i może informować o infekcjach, problemach z ośrodkowym układem nerwowym, zapaleniu płuc, posocznicy czy po prostu o bólu.

Protezy oparte na sztucznej inteligencji to przyszłość protetyki. Układ, sterowany przez platformę komputerową Raspberry Pi, wykorzystuje kombinację sygnałów skurczu mięśni i danych z czujników z bionicznej nogi, aby odgadnąć, co zamierza zrobić użytkownik, i odpowiednio zareagować.

Jednym z powodów „procesu ewolucji seksu” może być ochrona przed niektórymi rodzajami raka – tak brzmi teoria francuskich naukowców. Rozmnażanie bezpłciowe nie wymaga partnera, jest szybsze i mniej kosztowne. Zmniejsza również ryzyko przekazania infekcji, choroby zakaźnej czy rzadkich nowotworów zakaźnych. Jednak 99% eukariontów organizmów zbudowanych z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami rozmnaża się płciowo. W wyniku takiego rozmnażania powstają identyczne organizmy obciążone tymi samymi chorobami.

Naukowcy obliczyli granicę wytrzymałości człowieka to 4 tys. spalonych kalorii dziennie lub 2,5 raza więcej kalorii niż ich ilość spalona podczas odpoczynku. Organizm nie jest w stanie strawić, wchłonąć i przetworzyć wystarczającej ilości kalorii i składników odżywczych przez dłużej niż kilka dni, aby utrzymać wyższy poziom zużycia energii niż limit 4 tys. kalorii. Następnie rozpoczyna się spalanie tłuszczów, mięśni i tkanki łącznej. Najbardziej obciążający jest maraton na dystansie stu mil i udział w długich wyścigach kolarskich. Kobiety w ciąży również żyją na granicy wytrzymałości fizycznej człowieka.

Wielka Brytania, Europa

Sposoby na plastik w środowisku

Jedne z najczystszych wód morskich w Europie należą do Wielkiej Brytanii – 99% kąpielisk dopuszczonych jest do użytku. Organizacja Surfers Against Sewage (SAS), która od 1990 r. prowadzi kampanię na rzecz czystych wód morskich, rozpoczęła w 2017 r. projekt Plastic Free Communities [społeczności wolne od plastiku]. Pierwszym brytyjskim miastem „bez plastiku” zostało Penzance, a obecnie taki status posiada już 61 innych miejscowości. Celem projektu jest uniezależnienie się od tworzyw sztucznych jednorazowego użytku.

Brytyjka Catherine Conway zachęca do korzystania z własnych opakowań wielokrotnego użytku podczas zakupów w sklepach oferujących nieopakowane towary. Obecnie rozpoczynają się testy takiego rozwiązania w supermarkecie sieci Waitrose. Natomiast sieć Sainsbury, jako pierwsza na Wyspach Brytyjskich, zrezygnuje z plastikowych opakowań na sprzedawane luzem owoce, warzywa i pieczywo. Znikną również plastikowe sztućce i tacki. Firma kosmetyczna Olay testuje opakowania wielokrotnego użytku, aby zmniejszyć ilość odpadów z tworzyw sztucznych.

Na naszej planecie mamy obecne 8,3 mld t plastiku, z czego 6,3 mld t ok. 79% to odpady. Czy w walce z zalewającym świat plastikiem mogą pomóc przywódcy religijni? Wierni ich słuchają i mają do nich zaufanie. Przywódcy potrafią się również organizować i mobilizować. Gdyby liderzy społeczności religijnych na świecie przyjęli politykę zakazującą używania plastiku w świętych miejscach podczas ważnych uroczystości, pielgrzymek i innych zgromadzeń masowych, wzrosłaby szansa na zmniejszenie odpadów, które wytwarzamy na Ziemi.

Rosja, Finlandia, Wielka Brytania, USA, Azja, Ameryka Północna, Europa

Niebezpieczne fake newsy i dezinformacja

14 wspieranych przez Rosję kanałów YouTube w tym NTV i Russia-24 – które rozpowszechniają dezinformację, nie zostało uznanych za sponsorowane przez państwo, wbrew zasadom najpopularniejszego na świecie portalu usług strumieniowych. Kanały te mają miliardy wyświetleń i miliony dolarów dochodów z reklam. Dopiero po interwencji Agencji Reutera otrzymały etykietę finansowanych przez państwo. Brytyjskie gazety otrzymywały maile zachwalające Brexit i korzyści z wystąpienia z Unii Europejskiej od osoby podającej się za rosyjską emigrantkę mieszkającą w Wielkiej Brytanii. Listy były prawdopodobnie wysyłane przez internetowego trolla, który za każdym razem podawał inne miejsce zamieszkania i unikał identyfikacji w internecie.

Połowa Amerykanów uważa fake newsy za większe zagrożenie dla kraju niż terroryzm, przemoc, nielegalna imigracja czy rasizm, a 70% twierdzi, że fake newsy i dezinformacja mocno osłabiły ich zaufanie do instytucji rządowych. Wyniki najnowszych badań wskazują, że ponad połowa ruchu internetowego jest wytwarzana przez boty, a dezinformacja obejmuje fałszywe ankiety, zbiórki pieniędzy i konta think tanków.

Platformy społecznościowe nadal nie potrafią walczyć z dezinformacją. Film, zawierający wiele nieprawdziwych i obalonych już teorii na temat pożywienia, błyskawicznie rozprzestrzenił się na Facebooku, Instagramie i Twitterze, a wcześniej przeszedł pozytywną weryfikację Facebooka. W ciągu czterech dni miał 83 mln wyświetleń. Natomiast rząd Finlandii walczy z dezinformacją w internecie, wykorzystując publiczne kampanie edukacyjne i szkolenia pokazujące, jak analizować informacje i rozpoznać fake newsy. 10 tys. osób wzięło już udział w zajęciach.

Indie, Wielka Brytania, USA, Azja, Ameryka Północna, Europa

Upały będą zabijać coraz więcej ludzi

Ekstremalne upały mogą zabić tysiące ludzi w 15 dużych miastach Stanów Zjednoczonych, jeżeli temperatura na Ziemi będzie rosnąć w obecnym tempie. Jedynie wypełnienie paryskiego porozumienia klimatycznego utrzymanie wzrostu średniej temperatury na świecie na poziomie 1,5°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej pozwoli ograniczyć śmiertelność o ok. 50%. Jeżeli natomiast średni wzrost temperatury wyniesie ok. 3°C, tylko w Nowym Jorku umrze z powodu upałów co najmniej 5798 osób rocznie. W 2017 r. administracja Donalda Trumpa zapowiedziała wycofanie się z porozumienia paryskiego.

W południowych Indiach panują temperatury wynoszące ok. 50°C. W mieście Tańdźawur, w stanie Tamilnadu, mężczyzna został śmiertelnie pobity podczas awantury dotyczącej korzystania z publicznego ujęcia wody. W ciągu trzech tygodni upały spowodowały śmierć 17 osób, głównie z powodu udarów słonecznych. Natomiast w stanie Madhya Pradesh, w środkowych Indiach, znaleziono ciała 15 małp, które mogły zostać pozbawione dostępu do wysychających wodopojów przez inne stado małp. Weterynarz stwierdził, że przyczyną zgonów było zatrzymanie akcji serca w wyniku udaru słonecznego.

Niski stan rzek w południowo-wschodniej Anglii wymaga natychmiastowego wprowadzenia zakazu korzystania z węży ogrodowych. List w tej sprawie został podpisany przez 12 grup zajmujących się dziką przyrodą, ochroną przyrody i wędkarstwem oraz przekazany angielskiej Agencji Środowiska.

Szwecja, Wielka Brytania, Europa

Prewencja sposobem na zapobieganie chorobom psychicznym

Prewencja ma być nową bronią w leczeniu chorób psychicznych. Działania zapobiegawcze stosuje się w wielu dziedzinach medycyny, jednak psychiatria jest pod tym względem zaniedbana. Tylko 5% funduszy na badania nad zdrowiem psychicznym przeznacza się na profilaktykę. W 2017 r. wg Światowej Organizacji Zdrowia ok. 970 mln osób cierpiało z powodu chorób psychicznych, objawy pojawiają się często przed 25 r.ż. chorego, a liczba osób potrzebujących leczenia gwałtownie rośnie. Proponowane strategie zapobiegania to: systemowe podejście polityczne (zmniejszanie nierówności społecznych, poprawa opieki nad dziećmi i destygmatyzacja chorób psychicznych); opieka zdrowotna (badania ryzyka genetycznego, choroby psychiczne rodziców); edukacja (nauka tolerancji, właściwe odżywianie i ćwiczenia fizyczne).

Kobiety, które doświadczyły przemocy domowej, są trzy razy bardziej narażone na zachorowanie na schizofrenię lub zaburzenia afektywne dwubiegunowe – wynika z badań naukowców Uniwersytetu w Birmingham. Ofiary chorowały również na depresję oraz miały zaburzenia lękowe. Depresja być może będzie leczona za pomocą grzybków halucynogennych, które w długo trwającej terapii nie powodują uczucia otępienia u pacjentów, w przeciwieństwie do tradycyjnych leków. Badania w tym zakresie prowadzi Imperial College w Londynie, na pierwsze leki trzeba będzie poczekać 5-10 lat, i prawdopodobnie nie będą one dostępne dla osób cierpiących na psychozy.

Psy odczuwają ten sam stres, co ich właściciele. Świadczy o tym poziom kortyzolu – hormonu stresu – w ich organizmach. Szwedzcy naukowcy wykazali, że poziom zawartości kortyzolu we włosach właścicieli oraz sierści ich psów jest bardzo podobny. Co ciekawe, psy neurotycznych właścicieli miały niższy poziom kortyzolu. Prawdopodobnie dlatego, że są częściej przytulane i obdarzane pieszczotami.

Hongkong, Wielka Brytania, USA, Azja, Ameryka Północna, Europa

Potężne demonstracje uliczne w Hongkongu

Ponad milion osób protestowało na ulicach Hongkongu przeciwko wprowadzeniu przepisów, które pozwolą na ekstradycję podejrzanych o popełnienie przestępstw do Chin kontynentalnych. Kilkuset demonstrantów wzięło udział w starciach z policją podczas próby dostania się do budynków parlamentu. Chińskie media przedstawiają zamieszki w Hongkongu jako próbę uderzenia w chińskie władze przez „pewne siły międzynarodowe”.

Na mocy zawartej w 1984 r. umowy chińsko-brytyjskiej ustalono warunki powrotu Hongkongu do Chin po upływie okresu dzierżawy w 1997 r. Wielka Brytania przekazała Hongkong w formule „jeden kraj, dwa systemy”, z gwarancją, że jego autonomia i wolności, w tym niezależny system sprawiedliwości, będą chronione do 2047 r.

Mieszkańcy Hongkongu obawiają się, że forsowana przez administrację Carrie Lama nowelizacja prawa o ekstradycji uderzy w praworządność i swobody obywatelskie. Przeciwnicy zmian twierdzą, że chiński system prawny nie zagwarantuje tych samych praw oskarżonym, jak w przypadku cieszącego się pewną autonomią Hongkongu. Obawy te podziela społeczność międzynarodowa na czele ze Stanami Zjednoczonymi. Obserwatorzy obawiają się także o aresztowania cudzoziemców z powodów politycznych. Sprzeciw wobec proponowanej nowelizacji ustawy zjednoczył mieszkańców Hongkongu: biznesmenów, prawników, studentów, liderów ruchów prodemokratycznych, grupy religijne oraz przedstawicieli różnych grup wiekowych.

Angola, Demokratyczna Republika Konga, Belgia, Demokratyczna Republika Konga, Hiszpania, Afryka, USA, Brazylia, Meksyk, Ameryka Południowa, Ameryka Północna, Europa

Fiasko polityki antyimigracyjnej Donalda Trumpa

W maju 2019 r. Urząd Celny i Ochrony Granic (U.S. Customs and Border Protection) przejął ponad 144 tys. imigrantów – to największa liczba w miesiącu od 13 lat. Polityka antyimigracyjna administracji Donalda Trumpa nie przynosi spodziewanych efektów, ale zmusza nielegalnych imigrantów do korzystania m.in. z Rio Grande jako najszybszej drogi do Stanów Zjednoczonych. Od początku października 2018 r. Straż Graniczna uratowała 315 osób podczas przeprawy przez rzekę. Rośnie również liczba ofiar wypadków drogowych, np. podczas pościgów policyjnych, w których biorą udział imigranci. W południowym Teksasie od 2012 r. zginęło na drogach ponad 40 mężczyzn, kobiet i dzieci. Przemytnicy bardzo często nie zatrzymują się podczas kontroli policyjnych i próbują uciekać.

Od początku czerwca 2019 r. amerykańska Straż Graniczna odnotowała bardzo duży wzrost liczby afrykańskich imigrantów zatrzymanych na granicy USA z Meksykiem. Większość z nich pochodzi z Angoli, Republiki Konga i Demokratycznej Republiki Konga. Przyznają, że z Afryki często udają się samolotem do Brazylii, a następnie przez Kolumbię i Amerykę Środkową do USA, co trwa kilka miesięcy. Natomiast coraz więcej mieszkańców Ameryki Środkowej za cel migracji wybiera Europę zamiast USA. Liczba osób z tamtych rejonów, które ubiegają się o azyl na Starym Kontynencie, wzrosła w ostatnim dziesięcioleciu o prawie 4000%. Ok. 7800 mieszkańców Ameryki Środkowej ubiegało się o azyl w Europie w 2018 r., w porównaniu z niecałymi 5 tys. w 2017 r. Mimo odległości podróż do Europy jest bezpieczniejsza i tańsza niż płacenie przemytnikom za przejazd przez Meksyk do USA. Ponadto w przypadku wjazdu do Europy wiza nie jest wymagana, a najpopularniejsze obecnie kraje docelowe to Belgia i Hiszpania.

Etiopia, Rosja, Sudan, Afryka, USA, Azja, Ameryka Północna

Trwa wewnętrzny konflikt w Sudanie

Reżim wojskowy w Sudanie rozpoczął kolejne aresztowania, zastrasza obywateli, aby nie dopuścić do zorganizowania przez opozycję strajku generalnego. Ponad 120 osób zginęło, a setki zostały ranne na początku czerwca 2019 r., kiedy oddziały paramilitarne Dżandżawidów zaatakowały obóz protestujących w centrum Chartumu. Użyto ostrej amunicji i gazu łzawiącego. Dziesiątki cywilów utonęły w Nilu. Działania junty wojskowej wymierzone są szczególnie w inteligencję. W Chartumie nie ma dostępu do internetu, słabo działa komunikacja miejska, na wielu ulicach stoją prowizoryczne blokady i pojawiły się kłopoty z zaopatrzeniem w podstawowe artykuły jak chleb czy paliwo.

Rozmowy między opozycyjną Sudańską Federacją Związków Zawodowych Pracowników i Wolnych Zawodów a Tymczasową Radą Wojskową zostały zerwane. Mediatorem między stronami miał być premier Etiopii Abiy Ahmed, jednak służby bezpieczeństwa Sudanu aresztowały przywódców opozycji, Mohameda Esmata i Ismaila Jalaba, tuż po ich spotkaniu z Ahmedem. W związku z eskalacją przemocy Organizacja Narodów Zjednoczonych postanowiła wycofać część personelu z Sudanu. Społeczność międzynarodowa, w tym Stany Zjednoczone i Rosja, naciska na pokojowe zakończenie konfliktu.

Archiwum briefa