Thanks to your support our journalism is open to everybody

Our weekly review of important
news from all over the world

Subscribe to our newsletter and receive a summary of the past week in your e-mail inbox every Saturday at 12:00 p.m. Outriders Brief includes essential social, political, economic and scientific news from around the world. Manually selected, unconventional and conveyed in a clear and interesting form. The newsletter includes links to relevant sources so that you can dig more by yourself and learn more about the background of the events described.

I have just read the @outrid3rs brief that came in on this Friday morning. It is the only newsletter I go back to even a few days after I receive it :)

Julia, Wrocław

Brief is simply a great thing. I feel like it will become something I always read on Friday mornings. Obligatory and enjoyable.

Sebastian, Pabianice

The new newsletter from @outrid3rs is a gold mine of information and represents the level of journalism I expect. Applause! I want to thank you because now I can feed my brain with important info this Saturday afternoon. Krzysztof, Kraków

Krzysztof, Kraków

Archive

Astrofizycy zaobserwowali 121 gigantycznych planet z księżycami, które potencjalnie mogą nadawać się do zamieszkania. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside i Uniwersytetu Południowego Queensland opublikowali swoje odkrycia w „Astrophysical Journal”.

Read more

Astrofizycy zaobserwowali 121 gigantycznych planet z księżycami, które potencjalnie mogą nadawać się do zamieszkania. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside i Uniwersytetu Południowego Queensland opublikowali swoje odkrycia w „Astrophysical Journal”.

Zespół naukowców odkrył 121 gigantycznych planet, które krążą wokół stref odległych gwiazd. Większość gazowych planet jest trzy razy większa od Ziemi. Badacze wierzą, że wokół nich może znajdować się kilka dużych egzoksiężyców (spoza układu słonecznego). Naukowcy oczekują, że zapewnią one doskonałe warunki do życia, będą otrzymywać energię od swoich gwiazd i odbijać promieniowanie od innych planet. Jednak żaden z nich nie został jeszcze potwierdzony. Praca astrofizyków ma pomóc w zaprojektowaniu teleskopu, który będzie mógł skanować atmosferę księżyców pod kątem biosygnałów i oznak życia.

Inny międzynarodowy zespół 36 uczonych przy pomocy teleskopów radiowych i na podczerwień badał parę galaktyk zderzających się ze sobą, w odległości prawie 150 mln lat świetlnych od Ziemi. Pośrodku jednej z nich czarna dziura 20 mln razy większa od Słońca pochłonęła gwiazdę dwa razy większą od niego. 

Po raz pierwszy astronomom udało się bezpośrednio zaobserwować strumień wyrzuconego materiału, podczas pochłaniania gwiazdy przez czarną dziurę. Ten gwałtowny strumień cząstek powstaje, gdy supermasywna czarna dziura rozrywa gwiazdę, która znalazła się zbyt blisko niej.

Naukowcy mają nadzieję, że ta obserwacja pomoże im zrozumieć, jak powstały galaktyki.

18 czerwca Donald Trump zapowiedział dominację USA w dziedzinie eksploracji Księżyca, Marsa, a także w wyścigu kosmicznym. Prezydent wezwał Pentagon do utworzenia nowych amerykańskich „sił kosmicznych”, które miałaby stać się szóstą gałęzią amerykańskich sił zbrojnych. Ten pomysł musi zostać jeszcze przegłosowany przez Kongres.

Terapia genowa może przywrócić sprawność sparaliżowanym kończynom szczurów. Zespół naukowców z King’s College w Londynie zastosował ją w celu naprawy uszkodzeń w rdzeniu kręgowym szczurów.

Read more

Terapia genowa może przywrócić sprawność sparaliżowanym kończynom szczurów. Zespół naukowców z King’s College w Londynie zastosował ją w celu naprawy uszkodzeń w rdzeniu kręgowym szczurów.

Naukowcy próbowali rozpuścić składniki tkanki bliznowatej, które powstały w wyniku urazu rdzenia kręgowego szczurów i uniemożliwiały tworzenie się nowych połączeń między nerwami. Terapia genowa polegała na dostarczeniu komórkom nowych zestawów instrukcji genetycznych – genów, które rozpuszczą tkankę. W tym celu wykorzystali enzym zwany chondroitynazą, który dostarczyli szczurom za pomocą wirusa. Po dwóch miesiącach od włączenia terapii genowej szczury odzyskały sprawność we wcześniej sparaliżowanych przednich łapach. Naukowcy zaobserwowali u gryzoni również wzrost aktywności rdzenia kręgowego, co było równoznaczne z powstaniem nowych połączeń w sieci komórek.

To podejście nie może być obecnie testowane podczas badań klinicznych ludzi. Co więcej, zgody na terapie genowe są bardzo trudne do uzyskania. Autorzy badania mają jednak nadzieję, że zastosowany przez nich sposób leczenia wkrótce będzie mógł służyć ludziom z paraliżem wywołanym przez uszkodzenie rdzenia kręgowego.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) dodała zaburzenie spowodowane przez gry komputerowe do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD). Uzależnienie od gier komputerowych należy do tej samej kategorii co uzależnienie od hazardu.

Read more

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) dodała zaburzenie spowodowane przez gry komputerowe do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD). Uzależnienie od gier komputerowych należy do tej samej kategorii co uzależnienie od hazardu.

Zdaniem WHO uzależnienie to jest klasyfikowane jako zaburzenie, jeśli: gracz traci samokontrolę nad sytuacją, granie staje się czynnością nadrzędną w stosunku do innych zainteresowań i codziennych aktywności, a także gdy gracz kontynuuje granie pomimo negatywnych konsekwencji, w tym pogorszenia się osobistych, rodzinnych czy zawodowych relacji. Takie zachowania muszą trwać co najmniej 12 miesięcy, aby uzależnienie od gier zostało zdiagnozowane.

Na świecie 2,6 mld ludzi gra w gry wideo (dane Entertainment Software Association). Specjaliści zajmujący się zdrowiem psychicznym obserwują coraz więcej przypadków utraty kontroli przez graczy. Wielu z nich szuka pomocy w walce z uzależnieniem, ale nie może jej znaleźć. Wpisanie zaburzenia na listę ICD może im w tym pomóc. Pracownicy służby zdrowia będą lepiej poinformowani o istnieniu tego schorzenia, a gracze mogą skuteczniej szukać leczenia. Wzrosną również szanse, że terapia będzie mogła być finansowana przez firmy ubezpieczeniowe.

Nie wszyscy specjaliści są zdania, że wpisanie zaburzenia na listę ICD to słuszna decyzja. Według nich gry stają się mechanizmem radzenia sobie z lękiem lub depresją. Zarzucają też brak wystarczających danych, by oficjalnie zatwierdzić uzależnienie od gier jako zaburzenie.

Od 800 do 1000 orangutanów, żyjących w lasach tropikalnych Kalimantanu (indonezyjskiej części wyspy Borneo), może stracić swój dom. To największa populacja tych zwierząt żyjąca poza obszarem chronionym w Indonezji. Część terenu, który zamieszkuje zagrożony wyginięciem gatunek, została sprzedana firmie PT Mohairson Pawan Khatulistiwa. Ta w 2008 r. zdobyła licencję na wykarczowanie 48 tys. ha (co często odbywa się poprzez wycinanie lasów i wypalanie torfowisk). Wraz z inwestorami z Kanady i Chin firma zamierza rozwinąć w lasach Borneo przemysł drzewny.

Read more

Od 800 do 1000 orangutanów, żyjących w lasach tropikalnych Kalimantanu (indonezyjskiej części wyspy Borneo), może stracić swój dom. To największa populacja tych zwierząt żyjąca poza obszarem chronionym w Indonezji. Część terenu, który zamieszkuje zagrożony wyginięciem gatunek, została sprzedana firmie PT Mohairson Pawan Khatulistiwa. Ta w 2008 r. zdobyła licencję na wykarczowanie 48 tys. ha (co często odbywa się poprzez wycinanie lasów i wypalanie torfowisk). Wraz z inwestorami z Kanady i Chin firma zamierza rozwinąć w lasach Borneo przemysł drzewny.

Po lokalnych i międzynarodowych protestach przeciwko działaniom firmy prezydent Indonezji Joko Widodo wprowadził zmiany w prawie, aby zapobiegać paleniu torfowisk i chronić życie orangutanów. W kwietniu 2017 r. Ministerstwo Środowiska i Leśnictwa nakazało firmie wstrzymać wszelkie prace w ciągu jednego dnia oraz wypełnić ziemią kanał, który drenował torfowo-bagienne lasy, w ciągu 20 dni. Ponad rok od decyzji prezydenta nic się nie zmieniło, a niektóre prace są nawet kontynuowane i stanowią zagrożenie dla życia orangutanów.

Rząd w Dżakarcie, który obiecał chronić torfowiska, jest też pod presją władz lokalnych. Gubernator Kalimantanu Zachodniego napisał w liście do prezydenta Indonezji, że wstrzymanie prac na torfowisku spowoduje utratę 90 tys. miejsc pracy i negatywnie wpłynie na eksport wart miliardy dolarów.

Tymczasem w australijskim zoo została uśpiona najstarsza samica orangutana sumatrzańskiego. Puan miała 62 lata, a w 2016 r. została wpisana do „Księgi rekordów Guinnessa” jako najstarsza przedstawicielka tego gatunku. Przeważnie orangutany na wolności dożywają 50 lat. Samica zostawiła po sobie 11 dzieci i 54 potomków w USA, Europie i innych krajach. Część z nich zamieszkuje teraz Sumatrę.

Jak szacuje organizacja World Wildlife Fund na świecie żyje około 14 600 orangutanów sumatrzańskich.

Stany Zjednoczone wystąpiły z Rady Praw Człowieka ONZ (UNHRC). 19 czerwca Nikki Haley, ambasadorka USA w ONZ, ogłosiła, że Stany Zjednoczone wycofują się z „obłudnej i służącej sobie” organizacji. Zarzuciła jej również „chroniczne uprzedzenia wobec Izraela i brak reform”.

Read more

Stany Zjednoczone wystąpiły z Rady Praw Człowieka ONZ (UNHRC). 19 czerwca Nikki Haley, ambasadorka USA w ONZ, ogłosiła, że Stany Zjednoczone wycofują się z „obłudnej i służącej sobie” organizacji. Zarzuciła jej również „chroniczne uprzedzenia wobec Izraela i brak reform”.

Po raz pierwszy zdarzyło się, aby członek Rady Praw Człowieka dobrowolnie ją opuścił. Stany Zjednoczone dołączyły do Iranu, Korei Północnej i Erytrei – państw, które odmawiają udziału w posiedzeniach i naradach rady.

To już trzecie międzynarodowe porozumienie, z którego wycofały się Stany Zjednoczone. Wcześniej wystąpiły z paryskiego porozumienia klimatycznego i porozumienia nuklearnego z Iranem.

Dzień przed wycofaniem się USA z UNHRC organizacja potępiła decyzję Trumpa o oddzieleniu dzieci od ich rodziców na granicy USA z Meksykiem w wyniku polityki migracyjnej „zero tolerancji”. 18 czerwca Zeid Ra’ad al-Hussein, Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka, wezwał Stany Zjednoczone do natychmiastowego zakończenia działań, opisując je jako „bezduszną taktykę”, powodującą łamanie praw dzieci.

19 czerwca Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (UNHCR) opublikował raport „Global Trends. Forced displacement in 2017”, według którego w ostatnim roku 68,5 mln ludzi zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów w wyniku ucieczki przed wojną, przemocą i prześladowaniami. Powodem przesiedleń są także trwające konflikty w Sudanie Południowym i Kongo oraz exodus Rohingjów. Co najmniej 53 proc. z osób wysiedlonych stanowią dzieci, z których wiele jest pozbawionych opieki.

857 mln spośród ponad miliarda sztuk broni na świecie jest w rękach cywilów. Zdaniem autorów raportu „Small Arms Survey” to obywatele USA są najliczniejszą grupą na świecie mającą prawo do posiadania broni. Choć stanowią 4 proc. całkowitej liczby obywateli świata, posiadają 393 mln sztuk (40 proc. broni świata). USA są jedynym krajem, w którym liczba sztuk broni przewyższa liczbę obywateli. Według danych z raportu w Stanach Zjednoczonych jest jej więcej niż łącznie w 25 państwach, które zajęły kolejne miejsca na liście.

Read more

857 mln spośród ponad miliarda sztuk broni na świecie jest w rękach cywilów. Zdaniem autorów raportu „Small Arms Survey” to obywatele USA są najliczniejszą grupą na świecie mającą prawo do posiadania broni. Choć stanowią 4 proc. całkowitej liczby obywateli świata, posiadają 393 mln sztuk (40 proc. broni świata). USA są jedynym krajem, w którym liczba sztuk broni przewyższa liczbę obywateli. Według danych z raportu w Stanach Zjednoczonych jest jej więcej niż łącznie w 25 państwach, które zajęły kolejne miejsca na liście.

Wskaźnik liczby broni przypadającej na 100 mieszkańców kraju w Stanach Zjednoczonych wynosi 120,5. Kolejnymi krajami są: Jemen – 52,8, Czarnogóra – 39,1 i Kanada – 34,7. Na końcu listy znajdują się Japonia, Indonezja i Malawi. Tam na 100 mieszkańców przypada mniej niż jedna broń. Autorzy raportu jako „cywilów posiadających broń” klasyfikują osoby prywatne, prywatne firmy ochroniarskie, niepaństwowe grupy zbrojne i gangi.

Organy ścigania na świecie posiadają z kolei 2 proc. broni (23 mln sztuk), a zasoby wojskowe – 13 proc. (133 mln sztuk). Biorąc pod uwagę uzbrojenie posiadane przez organy ścigania, pierwsze miejsce zajmuje Rosja, gdzie znajduje się 2,4 mln broni. Dalej są Chiny – 1,9 mln i Indie – 1,7 mln. Pod względem zasobów wojskowych broni krótkiej w czołówce znów jest Rosja – 30,3 mln sztuk broni, Chiny – 27,5 mln i Korea Północna – 8,4 mln.

W raporcie Small Arms Survey, opublikowanym 18 czerwca, oszacowano liczbę broni na podstawie danych o jej rejestracji w 133 krajach i terytoriach niezależnych, a także na podstawie ankiet przeprowadzonych w 56 krajach. Dane były zbierane przez ostatnie 10 lat.

Support us