W zamachu pod Kijowem zginęła „ukraińska amazonka”

Piotr Andrusieczko

30 października, późnym wieczorem, niedaleko od Kijowa nieznani sprawcy zabili Aminę Okujewą – słynną ukraińską wojskową czeczeńskiego pochodzenia, która brała udział w Majdanie, a następnie walczyła na wschodzie Ukrainy.

Samochód, którym jechała 34-letnia Okujewa, został rozstrzelany z broni automatycznej na przejeździe kolejowym, 15 kilometrów od Kijowa. Aminę Okujewę trafiło sześć pocisków. Ranny został również jej mąż – Adam Osmajew, który siedział na przednim siedzeniu.

Zamachu dokonali profesjonaliści. W pierwszych oficjalnych komunikatach pojawiła się informacja o grupie dywersyjnej, jednak nie ma na razie żadnych dowodów, wskazujących na konkretnych wykonawców i zleceniodawców. Policja mówi o kilku wersjach śledztwa.

To nie pierwszy zamach na słynne czeczeńskie małżeństwo. 1 czerwca w Kijowie zamachowiec, podający się za francuskiego dziennikarza, strzelał do Osmajewa. Uratowała go żona, która postrzeliła napastnika.

Sama Okujewa w wywiadach dla mediów mówiła , że polują na nich rosyjskie służby, a wykonawcy mogą być związani z prezydentem Czeczenii Ramzanem Kadyrowem.

Czeczeńskie małżeństwo było znane na Ukrainie. Media rozpisywały się zwłaszcza o Aminie Okujewej. Urodziła się w Odessie, ale wokół jej pochodzenia krąży wiele plotek. W dzieciństwie nosiła imię Natasza i nazwisko ojczyma – Nikifirow.

W wieku 17 lat przeszła na islam i zaczęła nosić hidżab. Wyszła za mąż za czeczeńskiego wojskowego, który zginął w 2003 r. Federalna Służba Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej nazywała go członkiem „bandyckiej formacji w czeczeńskiej republice”.

Jej drugi mąż, Isłam Tuchaszew, posiadał paszport na nazwisko Okujew. Takie też przyjęła Amina. Mieszkała ona przez jakiś czas w Moskwie i Groznym, a w 2003 r. wróciła z mężem do Odessy. Ten jednak został wkrótce deportowany z Ukrainy. Oskarżono go o zabójstwo współpracownika służb specjalnych Inguszetii i skazano na dożywocie.

W 2009 r. w Kijowie Amina poznała Adama Osmajewa i przez jakiś czas żyli razem w Odessie. Jednak w biografii Osmajewa jest wiele zagadek. Niektóre media pisały, że ukrywał się w Odessie. W lutym 2012 r. został zatrzymany przez Służbę Bezpieczeństwa Ukrainy i oskarżony o przygotowywanie zamachu na kierownictwo Federacji Rosyjskiej i Władimira Putina. Wielu ekspertów wyrażało wtedy wątpliwości i wskazywało na związek między tą sprawą i trwającą wówczas w Rosji kampanią prezydencką. Aminie Okujewie i adwokatom udało się wtedy zapobiec ekstradycji Osmajewa do Rosji.

Kiedy w Kijowie jesienią 2013 r. wybuchł Majdan, Amina Okujewa, będąca z wykształcenia chirurgiem, przyłączyła się do afgańskiej sotni Samoobrony Majdanu.

Po ucieczce prezydenta Wiktora Janukowycza z Ukrainy w lutym 2014 r., Okujewa zwróciła się do ukraińskich władz z prośbą o rehabilitację jej męża. W listopadzie 2014 r. sąd w Odessie zmienił wyrok, uznając Adama Osmajewa za winnego jedynie nielegalnego posiadania materiałów wybuchowych i sfałszowanych dokumentów – po czym wypuścił go na wolność.

W tym czasie Amina Okujewa stała się już jednym z symboli ukraińskiej walki na wschodzie kraju. W lipcu 2014 r. wstąpiła do batalionu Kijów-2 i – według informacji z jej oficjalnej biografii – brała udział w walkach na Donbasie.

Jej fotografie pojawiały się często w sieciach społecznościowych. Media, w tym zagraniczne, chętnie pokazywały Okujewę, która wyglądała jak modelka – zawsze w hidżabie, w eleganckim mundurze polowym lub w długiej sukni, często z bronią. Stała się jedną z ikon wojny, nazwano ją nawet „ukraińską amazonką”.

Osmajew, po zwolnieniu z więzienia, zaciągnął się do walczącego po stronie ukraińskiej międzynarodowego batalionu im. Dżochara Dudajewa, który został założony przez czeczeńskich emigrantów. Wziął udział w walkach na przełomie 2014 i 2015 r., w tym w bitwie pod Debalcewe. W lutym 2015 r. – po śmierci pierwszego dowódcy – stanął na czele batalionu.

W ostatnim czasie Osmajew i Okujewa zajmowali się głównie wojną informacyjną przeciwko Rosji. Amina była asystentką Ihora Mosijczuka , deputowanego Rady Najwyższej Ukrainy. Zdaniem niektórych, ich bohaterski obraz nie do końca odpowiadał prawdzie. Wątpliwości dotyczą także tego, kto może stać naprawdę za zabójstwem kobiety i czy rzeczywiście zamachowcy działali na polecenie rosyjskich / czeczeńskich służb.

Na Ukrainie, która znajduje się czwarty rok w stanie wojny, śmierć Aminy dla wielu była wstrząsem. Zginęła przecież ich bohaterka.

W ostatnim roku w Kijowie miało miejsce kilka zamachów terrorystycznych, których celami były konkretne osoby. 8 września w centrum Kijowa wysadzono samochód, którym jechał obywatel Gruzji czeczeńskiego pochodzenia Timur Machauri. Zabity podobnie, jak Osmajew walczył w Batalionie im. Dżochara Dudajewa.

Depesze to tradycyjna forma reporterska, której wartość rozwijamy technologicznie. Każdy artykuł, poza samą treścią, zawiera również dodatkowe informacje kontekstowe. To specjalne adnotacje tworzone przez reporterów, które pozwolą szerzej zrozumieć opisywaną sytuację.

Dowiedz się więcej, klikając na żółte podkreślenia

Zapisz się
do newslettera!

Reportaże, analizy i podsumowania w Twojej skrzynce.

Stwórzmy nowy model mediów.
Zbieramy fundusze
na dalszą działalność.

Wzmocnij nas