Ukraina w kosmosie

Piotr Andrusieczko

Na listopad zaplanowano start trzech rakiet stworzonych przy udziale Ukrainy. Taką informację opublikował portal Spacefliht Now, który informuje o wszystkich zaplanowanych startach nośników kosmicznych. Ukraina należy do czołówki państw posiadających i rozwijających technologie kosmiczne.

8 listopada jako pierwsza wystartuje rakieta Vega, użytkowana przez Europejską Agencję Kosmiczną. W ramach podpisanego w 2004 roku kontraktu z włoską firmą Avio, Ukraina dostarcza silniki dla Vegi. Do tej pory w kosmos poleciało 11 rakiet tego typu.

Na 10 listopada zaplanowany jest z kolei lot amerykańskiej rakiety Antares, której pierwszy stopień (człon) zaprojektowało i produkuje konsorcjum kilku ukraińskich firm, w tym ukraińskie Biuro Konstruktorskie Piwdenne (znane także pod nazwą KB Jużnoje im. Michaiła Jangiela) oraz Południowe Zakłady Budowy Maszyn imienia A. M. Makarowa (Piwdenmasz). Oba mieszczą się w mieście Dniepr. W listopadzie ma również wystartować (na razie brak dokładnej daty) rakieta Zenit, która jest w całości ukraińskiej produkcji. Została ona skonstruowana przez wspomniane już Biuro Konstruktorskie Piwdenne i zbudowana w zakładach Piwdenmasz.

Ukraińska rakieta Zenit, przeznaczona do wynoszenia na orbitę średniej masy aparatów kosmicznych, jest uznawana za jedną z najlepszych na świecie. Kilka miesięcy temu Elon Musk – przedsiębiorca znany z produkcji samochodów Tesla, PayPala i kosmicznego programu SpaceX – powiedział podczas rozmowy w telewizji CNN, że produkowana w Dnieprze rakieta Zenit jest najlepsza na świecie, zaraz po produkowanych przez niego Falconach.

Ukraina otrzymała „przemysł kosmiczny” w spadku po ZSRR, ale był to w dużej mierze spadek militarny. W zakładach w mieście Dniepropietrowsk (obecnie Dniepr), od lat 50. ubiegłego stulecia, opracowywano i produkowano rakiety balistyczne przeznaczone dla głowic nuklearnych. Dniepropietrowsk do końca lat 80. pozostawał miastem zamkniętym, a tamtejsze zakłady Pidenmasz (Jużmasz) zatrudniały w szczytowym momencie 100 tys. ludzi pod pilnym nadzorem KGB.

Po uzyskaniu niepodległości Ukraina zrezygnowała z posiadania broni nuklearnej i rozwijania militarnych technologii rakietowych. W zamian, korzystając z doświadczenia i opierając się na produkowanych rakietach bojowych, zaczęto projektować i rozwijać produkcję nośników kosmicznych, wykorzystywanych dla celów pokojowych.

Ukraina jest zaliczana do sześciu państw z najbardziej rozwiniętymi technologiami kosmicznymi. Około 40 dużych przedsiębiorstw i szereg mniejszych jest zaangażowanych w realizację kosmicznych projektów. Ukraina dysponuje 5 własnymi systemami rakietowych nośników. Od momentu ogłoszenia jej niepodległości w 1991 roku w kosmos poleciało ponad 100 ukraińskich rakiet, wynosząc na orbitę ponad 200 satelitów. Ukraina aktywnie współpracuje też z różnymi państwami. Jednym z najciekawszych projektów dotyczy współpracy z Brazylią. W 2003 roku podpisano porozumienie, zgodnie z którym oba te kraje mają wspólnie eksploatować brazylijski kosmodrom Alcantara. Strona ukraińska ma dostarczać nośniki – rakiety Cyklon-4 oraz zbudować dla nich kompleks startowy. Projekt ten jest znacznie opóźniony ze względu na problemy finansowe.

Za rozwój kosmonautyki na Ukrainie odpowiada założona w 1992 roku Narodowa Agencja Kosmiczna Ukrainy (do 2009 roku Państwowa Agencja Kosmiczna Ukrainy). Pod miastem Eupatoria na Krymie znajduje się kompleks kierowania aparatami kosmicznymi, oddany do użytku w 1960 roku. Ukraina utraciła nad nim kontrolę wiosną 2014 roku, co miało związek z rosyjską aneksją Półwyspu Krymskiego.

Depesze to tradycyjna forma reporterska, której wartość rozwijamy technologicznie. Każdy artykuł, poza samą treścią, zawiera również dodatkowe informacje kontekstowe. To specjalne adnotacje tworzone przez reporterów, które pozwolą szerzej zrozumieć opisywaną sytuację.

Dowiedz się więcej, klikając na żółte podkreślenia

Zapisz się
do newslettera!

Reportaże, analizy i podsumowania w Twojej skrzynce.

Stwórzmy nowy model mediów.
Zbieramy fundusze
na dalszą działalność.

Wzmocnij nas